168 trạm quan trắc có dấu hiệu bị chỉnh sửa dữ liệu phân tích
Lãnh đạo Cục Môi trường khẳng định vụ can thiệp 168 trạm quan trắc là vi phạm nghiêm trọng, gây mất niềm tin và ảnh hưởng trực tiếp quản lý nhà nước.
Quy mô sai phạm gây rúng động dư luận
Tại cuộc họp báo thường kỳ sáng nay (1.4), đại diện Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã cung cấp những thông tin chi tiết xung quanh vụ việc cơ quan công an khởi tố hàng loạt đối tượng liên quan đến sai phạm trong công tác quan trắc.
Kết quả điều tra bước đầu xác định một con số gây sốc với 168 trạm quan trắc trên toàn quốc có dấu hiệu bị can thiệp, chỉnh sửa dữ liệu phân tích trước khi truyền về cơ quan quản lý.
Cơ quan Cảnh sát điều tra đã hoàn tất hồ sơ khởi tố 74 bị can với 10 tội danh phức tạp, phản ánh tính chất có tổ chức và tinh vi của đường dây này. Các tội danh trải dài từ Xâm nhập trái phép mạng máy tính, Làm giả tài liệu của cơ quan tổ chức cho đến Đưa và Nhận hối lộ.
Đáng chú ý, trong danh sách bị can có sự xuất hiện của những người từng giữ trọng trách cao nhất tại các cơ quan chuyên môn như ông Hoàng Văn Thức, nguyên Cục trưởng Cục Môi trường và bà Trần Thị Minh Hương, nguyên Giám đốc Trung tâm Quan trắc môi trường miền Bắc.
Sự can thiệp còn có sự tiếp tay từ phía doanh nghiệp, điển hình là trường hợp của ông Lê Việt Cường, Phó Tổng giám đốc Công ty CP Nhiệt điện Quảng Ninh.
Lỗ hổng từ sự thông đồng và yếu kém kỹ thuật
Trả lời báo chí về trách nhiệm quản lý nhà nước, ông Nguyễn Xuân Hải - Phó Cục trưởng Cục Môi trường, thừa nhận vụ việc đã bộc lộ những hạn chế đáng quan ngại trong khâu giám sát và hậu kiểm.
Theo ông Hải, hệ thống quan trắc hiện nay dù được thiết kế nhiều lớp nhưng vẫn tồn tại kẽ hở trong giao thức truyền dẫn và quản trị dữ liệu. Điều này vô tình tạo dư địa cho sự thông đồng giữa các đơn vị vận hành và doanh nghiệp nhằm "làm đẹp" số liệu, biến những chỉ số ô nhiễm vượt ngưỡng thành con số "an toàn" trên mặt hồ sơ.
Đại diện Cục Môi trường thẳng thắn nhìn nhận rằng, thay vì đầu tư thực chất vào công nghệ xử lý chất thải, một số đơn vị đã chọn con đường gian dối để trốn tránh trách nhiệm và các khoản phí bảo vệ môi trường.
Tuy nhiên, lãnh đạo Cục cũng nhấn mạnh đây không phải là "khoảng trống pháp luật" mà là vấn đề phát sinh từ công tác tổ chức thực hiện và kiểm soát vận hành thực tế chưa theo kịp sự phát triển nhanh chóng của các hệ thống tự động.
Quyết liệt siết chặt kỷ cương quản lý
Trước tính chất đặc biệt nghiêm trọng của vụ việc, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã ngay lập tức đề ra các nhóm giải pháp mạnh tay để chấn chỉnh toàn diện hệ thống.
Nhiệm vụ trọng tâm hàng đầu là thực hiện tổng rà soát trên phạm vi toàn quốc đối với tất cả các trạm quan trắc tự động. Các địa phương được yêu cầu kiểm tra nghiêm ngặt việc lắp đặt, bảo trì và đặc biệt là công tác niêm phong thiết bị để ngăn chặn mọi tác động vật lý hay phần mềm từ bên ngoài.
Bên cạnh đó, công tác quản trị dữ liệu sẽ được thắt chặt thông qua việc kiểm soát nhật ký vận hành và các tài khoản quản trị hệ thống. Bộ đang tham mưu ứng dụng các công nghệ giám sát tiên tiến nhằm nâng cao khả năng phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường theo thời gian thực.
Thay vì chỉ thụ động tiếp nhận dữ liệu truyền về, các cơ quan chức năng sẽ tăng cường tần suất kiểm tra đột xuất và lấy mẫu đối chứng độc lập để đảm bảo tính xác thực tuyệt đối của thông tin môi trường.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường khẳng định sẽ không có "vùng cấm" trong việc xử lý các sai phạm này. Quan điểm của Bộ là xử lý nghiêm minh để răn đe, đồng thời khẩn trương khắc phục các điểm yếu kỹ thuật nhằm bảo vệ tính thượng tôn của pháp luật và quyền được sống trong môi trường trong lành của người dân.
.jpg)
