2G sắp biến mất: 3 việc người dân cần kiểm tra ngay để không bị gián đoạn cuộc gọi

Tắt sóng 2G: Điện thoại vẫn hiện 4G nhưng có thể không gọi được

Theo Thông tư 03/2024/TT-BTTTT và Thông tư 04/2024/TT-BTTTT về quy hoạch các băng tần 1.800 MHz và 900 MHz, hệ thống thông tin di động theo tiêu chuẩn GSM, thường gọi là mạng 2G, được tiếp tục sử dụng đến hết ngày 15/9/2026.

Sau thời điểm này, hạ tầng 2G sẽ dừng hoạt động theo lộ trình trên phạm vi cả nước, ngoại trừ việc cung cấp dịch vụ tại khu vực quần đảo Trường Sa, Hoàng Sa và nhà giàn DK theo quy định. Đây là bước cuối của quá trình loại bỏ công nghệ 2G tại Việt Nam.

Trước đó, Việt Nam đã thực hiện giai đoạn đầu là ngừng cung cấp dịch vụ đối với thuê bao sử dụng thiết bị chỉ hỗ trợ 2G, thường được gọi là 2G Only. Mốc ban đầu được đặt vào tháng 9/2024 nhưng sau đó được gia hạn thêm một tháng. Từ 0 giờ ngày 16/10/2024, các nhà mạng dừng cung cấp dịch vụ hai chiều đối với nhóm thiết bị 2G Only, ngoại trừ các trường hợp được quy định riêng. Tuy nhiên, hạ tầng 2G khi đó chưa bị tắt.

Trong giai đoạn từ cuối năm 2024 đến tháng 9/2026, mạng 2G vẫn được duy trì một phần để hỗ trợ dịch vụ thoại, tin nhắn cho một số thiết bị 3G, điện thoại 4G đời cũ không hỗ trợ VoLTE và các nhu cầu kết nối khác theo quy định. Bộ TT&TT trước đây xác định đến tháng 9/2026 mới dừng toàn bộ mạng lưới 2G để dành tài nguyên cho công nghệ mới hơn.

Bởi vậy, đối tượng cần chú ý trước ngày 15/9 năm nay không chỉ là người đang giữ một chiếc điện thoại phím bấm đời cũ. Một số smartphone có khả năng truy cập Internet bằng 4G vẫn có thể gặp vấn đề khi gọi điện.

Cuối tháng 8/2026, anh Phạm Vân, người đang sử dụng một chiếc BlackBerry KeyOne khoảng 8 năm tuổi, cho biết điện thoại vẫn vào Internet và sử dụng ứng dụng bình thường nhưng bắt đầu không thể nhận hoặc thực hiện cuộc gọi. Nguyên nhân được xác định là mạng 2G tại khu vực anh sử dụng đã được tắt, trong khi thiết bị không hỗ trợ thoại trên mạng 4G.

Trường hợp này cho thấy biểu tượng “4G” trên màn hình chưa phải dấu hiệu duy nhất để xác định điện thoại sẽ hoạt động bình thường sau khi 2G ngừng phát sóng. Vấn đề nằm ở VoLTE. VoLTE, viết tắt của Voice over LTE, là công nghệ cho phép thực hiện cuộc gọi thoại trực tiếp trên mạng 4G. Với một số điện thoại 4G đời cũ, dữ liệu Internet chạy trên 4G nhưng khi có cuộc gọi, thiết bị tự động chuyển xuống 2G để thực hiện chức năng thoại. Quá trình này diễn ra tự động nên nhiều người không nhận ra.

Khi 2G không còn, điện thoại phải có khả năng thực hiện cuộc gọi bằng VoLTE. Nếu thiết bị không hỗ trợ VoLTE, chưa bật tính năng này hoặc dịch vụ chưa được nhà mạng kích hoạt cho thuê bao, người dùng có thể gặp tình trạng điện thoại vẫn truy cập Internet nhưng không gọi hoặc nhận cuộc gọi bình thường.

Hướng dẫn được Sở Khoa học và Công nghệ Hải Phòng ban hành tháng 8/2026 cũng xác định các trường hợp cần kiểm tra gồm điện thoại không hỗ trợ VoLTE, SIM chưa hỗ trợ 4G/5G, phần mềm chưa được cập nhật hoặc dịch vụ VoLTE chưa được nhà mạng kích hoạt.

Thực tế, quá trình dừng các trạm 2G đã được một số nhà mạng triển khai từng bước tại những khu vực đủ điều kiện, thay vì chờ đồng loạt tới sát ngày 15/9.

Vì vậy, một số người dùng có thể gặp ảnh hưởng sớm hơn nếu thiết bị vẫn phụ thuộc 2G cho cuộc gọi.

Tại Hải Phòng, đến hết quý 2/2026 vẫn còn 6.574 thuê bao sử dụng dịch vụ 2G trên tổng số hơn 4,6 triệu thuê bao đăng ký. Nhóm thuê bao này tập trung nhiều hơn tại các xã xa trung tâm. Các doanh nghiệp viễn thông tại địa phương đang hỗ trợ người dân kiểm tra thiết bị và chuyển sang mạng 4G, 5G.

Giám đốc Trung tâm Kinh doanh Viettel Hải Phòng Nguyễn Văn Công cho biết việc tắt 2G được triển khai theo từng đợt để quá trình chuyển đổi chủ động, có kiểm soát. Trong thời gian còn lại, nhân viên tiếp tục rà soát, tư vấn và hỗ trợ khách hàng thay đổi thiết bị nhằm hạn chế nguy cơ gián đoạn liên lạc trước mốc 15/9/2026.

Ba việc cần kiểm tra trước khi 2G biến mất

Việc đầu tiên người dân nên làm là kiểm tra điện thoại có hỗ trợ VoLTE hay không.

Không nhất thiết phải mua smartphone đắt tiền. Với người cao tuổi hoặc người chỉ có nhu cầu nghe, gọi và nhắn tin, điện thoại phím bấm hỗ trợ 4G và VoLTE vẫn có thể đáp ứng nhu cầu.

Điều quan trọng là thiết bị phải thực sự tương thích với mạng 4G và dịch vụ thoại VoLTE của nhà mạng đang sử dụng.

Người dùng smartphone có thể vào phần cài đặt mạng di động để kiểm tra tùy chọn VoLTE hoặc “Cuộc gọi 4G”. Tên và vị trí của tính năng có thể khác nhau tùy hãng điện thoại và phiên bản hệ điều hành.

Với Samsung, tùy chọn thường nằm trongCài đặt - Kết nối - Mạng di động - Cuộc gọi VoLTE. Một số điện thoại Xiaomi, Redmi, Poco hiển thị lựa chọn “Sử dụng VoLTE”; OPPO, Realme hoặc Vivo có thể sử dụng tên “VoLTE HD Call”.

Nếu không thấy mục này, người dùng chưa nên kết luận ngay rằng máy không hỗ trợ. Nguyên nhân có thể do phần mềm chưa cập nhật, cấu hình nhà mạng hoặc dịch vụ chưa được kích hoạt. Trong trường hợp không chắc chắn, cách an toàn nhất là liên hệ nhà mạng hoặc mang máy đến điểm giao dịch để kiểm tra.

Việc thứ hai là kiểm tra SIM.

Người dùng SIM cũ nên xác nhận SIM đang sử dụng có hỗ trợ mạng 4G/5G hay không. Nếu chưa đáp ứng, nhà mạng có thể hướng dẫn đổi SIM. Chính sách miễn phí hay hỗ trợ đổi SIM tùy từng doanh nghiệp và từng nhóm khách hàng, vì vậy không nên mặc định mọi trường hợp đều được đổi miễn phí.

Việc thứ ba là thử cuộc gọi trên mạng 4G.

Sau khi bật VoLTE, người dùng có thể thực hiện một cuộc gọi và quan sát trạng thái mạng. Nếu máy tiếp tục duy trì kết nối 4G/LTE trong lúc gọi, đây là một dấu hiệu cho thấy cuộc gọi đang được thực hiện trên mạng thế hệ mới. Nếu điện thoại mất 4G, chuyển về 2G hoặc cuộc gọi không thực hiện được, người dùng nên kiểm tra lại với nhà mạng.

Đặc biệt, không nên chờ đến ngày 15/9 mới kiểm tra thiết bị. Một số trạm 2G đã được tắt theo từng khu vực, nên việc chuyển đổi cần thực hiện càng sớm càng tốt.

Ở góc độ hạ tầng viễn thông, việc tắt 2G nhằm giải phóng tài nguyên tần số đang dành cho công nghệ cũ để sử dụng hiệu quả hơn cho 4G và 5G.

Ông Nguyễn Phong Nhã, Phó Cục trưởng Cục Viễn thông - Bộ Khoa học và Công nghệ, từng cho biết quá trình dừng 2G được chia thành hai giai đoạn. Sau bước ngừng phục vụ thiết bị 2G Only, đến tháng 9/2026 mạng lưới 2G sẽ được dừng để tài nguyên được dành cho những công nghệ mới hơn.

Theo ông Nhã, 2G đã được sử dụng khoảng 30 năm, thiết bị mạng lưới ngày càng cũ, tiêu thụ điện và việc thay thế trở thành yêu cầu tất yếu khi công nghệ mới đã sẵn sàng. Người dùng cũng không bắt buộc phải chuyển sang smartphone mà vẫn có thể lựa chọn điện thoại phím bấm hỗ trợ 4G.

Theo đó, mốc tháng 9/2026 không có nghĩa những người đang dùng điện thoại cũ đều phải mua smartphone mới.

Điều cần xác định là ba yếu tố: điện thoại có hỗ trợ VoLTE hay không; SIM có đáp ứng mạng 4G/5G hay không; dịch vụ VoLTE đã hoạt động trên thuê bao hay chưa.

Nếu cả ba điều kiện được đáp ứng, người dân về cơ bản có thể tiếp tục nghe, gọi và sử dụng dịch vụ di động sau khi 2G dừng hoạt động mà không phải thay đổi số điện thoại hay thói quen liên lạc.

Ngược lại, một chiếc smartphone vẫn hiện biểu tượng 4G nhưng còn phụ thuộc mạng 2G để thực hiện cuộc gọi có thể trở thành thiết bị chỉ vào được Internet nhưng không gọi được khi lớp mạng cũ chính thức được tắt.