3 sản phẩm chủ lực trong Trung tâm tài chính quốc tế tại Đà Nẵng chờ phê duyệt gồm những gì?

Những sản phẩm chủ lực mang đặc thù của Trung tâm tài chính quốc tế tại Đà Nẵng

Từ ngày 7-11/9, Cơ quan điều hành Trung tâm tài chính quốc tế tại thành phố Đà Nẵng (Cơ quan điều hành VIFC-DN) phối hợp cùng Tổ chức Tài chính Quốc tế thuộc Nhóm Ngân hàng Thế giới (IFC) tổ chức hội nghị trao đổi về chính sách và phát triển các công cụ tài chính.

Sự kiện là bước đi cụ thể nhằm triển khai Biên bản ghi nhớ hợp tác ký kết ngày 30/6/2026 giữa Cơ quan điều hành VIFC-DN và IFC.

Hội nghị được tổ chức nhằm tạo diễn đàn đối thoại chính sách, chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn và thông lệ quốc tế từ các cơ quan quản lý, nhà hoạch định chính sách, các định chế tài chính, doanh nghiệp cùng các chuyên gia uy tín trong và ngoài nước.

Mục tiêu của hội nghị nhằm góp phần hoàn thiện chính sách pháp lý, thúc đẩy phát triển các sản phẩm tài chính, nâng cao năng lực hội nhập và hình thành hệ sinh thái tài chính quốc tế tại thành phố Đà Nẵng.

Đây là một trong những hoạt động tiếp diễn trong thời gian đề án phát triển các sản phẩm trong VIFC-DN đang chờ được phê duyệt.

Theo đó, vào giữa tháng 8/2026, UBND TP. Đà Nẵng đã báo cáo Bộ Tài chính dự thảo các đề án phát triển sản phẩm trong VIFC-DN.

Cụ thể, đề án huy động vốn đầu tư nước ngoài cho đầu tư phát triển qua thu hút công ty quản lý tài sản và quỹ đầu tư vào VIFC-DN với mục tiêu kết nối nguồn vốn trung và dài hạn toàn cầu và nguồn vốn kiều hối cho các dự án đầu tư hạ tầng trọng điểm, năng lượng, chuỗi cung ứng, tài chính xanh, kinh tế số và logistics tại thành phố Đà Nẵng và các địa phương trong nước.

Đề án phấn đấu trong giai đoạn 2026 - 2030 cấp phép cho 2 - 3 công ty quản lý tài sản quốc tế, thành lập tối thiểu 5 quỹ đầu tư để huy động và giải ngân từ các mức 1 - 3 tỉ USD trong 2 năm đầu (2026 - 2027) và 2 - 4 tỉ USD/năm, cho giai đoạn 2028 - 2030, thu xếp vốn tối thiểu cho từ 8 - 12 dự án.

Các sản phẩm, dịch vụ thí điểm gồm: Huy động nguồn vốn đầu tư nước ngoài để đầu tư cho các dự án cho hạ tầng trọng điểm, năng lượng, cảng - logistics, hạ tầng số, các lĩnh vực bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, công nghệ tài chính, tài trợ chuỗi cung ứng gắn với Khu thương mại tự do Đà Nẵng.

Huy động nguồn vốn nước ngoài cho các dự án kết cấu hạ tầng trọng điểm của thành phố (thành lập Công ty quản lý tài sản và Quỹ đầu tư hạ tầng; hoặc thành lập Công ty Đầu tư tài chính Đà Nẵng làm đầu mối phát hành trái phiếu quốc tế, tiếp nhận tài trợ hoặc cho vay lại) cho các dự án: đầu tư hạ tầng VIFC-DN, đường cao tốc nội thị, dự án mở rộng đường Nguyễn Sinh Sắc, hạ tầng kết nối đô thị - cảng biển, trung tâm dữ liệu vùng…

Nhà đầu tư thành lập công ty quản lý vốn, huy động vốn tín dụng quốc tế để phục vụ các dự án đầu tư tư nhân quy mô lớn như: Đầu tư xây dựng, kinh doanh kết cấu hạ tầng VIFC-DN, dự án nhà máy điện LNG Hòa Ninh, hạ tầng Khu thương mại tự do Đà Nẵng, khu phức hợp Đà Nẵng DownTown, khu tổ hợp công trình phục vụ Lễ hội pháo hoa quốc tế Đà Nẵng… Đồng thời huy động vốn đầu tư cho các dự án trọng điểm tại một số địa phương có nhu cầu.

Quỹ đầu tư, công ty công nghệ tài chính, tổ chức cho vay không nhận tiền gửi cung cấp các dịch vụ bao thanh toán, dịch vụ thanh toán xuyên biên giới, cấp tín dụng trên nền tảng ứng dụng công nghệ để tài trợ vốn lưu động cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ, các doanh nghiệp xuất nhập khẩu, logistics tại Khu thương mại tự do Đà Nẵng.

Nghiên cứu phương án mã hóa dòng tiền, thu nhập hình thành trong tương lai để huy động vốn đầu tư xây dựng hệ thống đường sắt đô thị Đà Nẵng - Chu Lai.

Đề án thành lập và thí điểm hoạt động Sở giao dịch hàng hóa tại VIFC-DN với mục tiêu từng bước tạo lập mức giá tham chiếu và thử nghiệm các công cụ phòng ngừa rủi ro về giá cho các mặt hàng nông sản chủ lực của khu vực miền Trung - Tây Nguyên nói riêng, Việt Nam nói chung.

Các sản phẩm dịch vụ thí điểm gồm: Tổ chức thị trường giao dịch vật chất (giao ngay hoặc đăng ký kỳ hạn) đối với cà phê Robusta, hồ tiêu, viên nén gỗ, từng bước nghiên cứu, hoàn thiện các điều kiện để mở rộng mặt hàng chiến lược như như cao su, gạo, điều, ca cao... hoặc các sản phẩm đặc hữu có giá trị kinh tế cao của Việt Nam như Sâm Ngọc Linh, Yến sào vào giao dịch khi đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo quy định. Thử nghiệm có kiểm soát đối với việc cung ứng các hợp đồng phái sinh tương lai.

Cung cấp các dịch vụ về công bố giá tham chiếu, chỉ số giá, dữ liệu tồn kho và thông tin thị trường. Cung cấp tín dụng, tài trợ các giao dịch hàng hóa đủ điều kiện thông qua dịch vụ của ngân hàng, quỹ đầu tư liên kết.

Đề án thí điểm Sàn giao dịch thị trường tự nguyện và quốc tế đối với tín chỉ carbon, tài sản môi trường gắn với các công cụ tài chính khí hậu tại VIFC-DN.

Mục tiêu của đề án nhằm thử nghiệm có kiểm soát để phát triển từ 15-20 dự án, hình thành 5 đến 8 dự án thí điểm đáp ứng điều kiện tạo lập tài sản môi trường theo tiêu chuẩn quốc tế, giao dịch và huy động nguồn lực quốc tế dựa trên tín chỉ carbon tự nguyện, tín chỉ loại bỏ carbon và một số tài sản môi trường đủ điều kiện.

Sản phẩm, dịch vụ thí điểm gồm: Cung cấp các dịch vụ chuẩn bị dự án; quản lý dữ liệu và vòng đời tài sản; tổ chức giao dịch sơ cấp và giao dịch giao ngay có kiểm soát, thí điểm chương trình tạo lập tín chỉ carbon, tài sản môi trường.

Tập trung phát triển 2 nhóm sản phẩm ưu tiên gồm tín chỉ carbon tự nguyện và tín chỉ loại bỏ carbon.

Theo UBND TP. Đà Nẵng, các sản phẩm đề xuất đáp ứng các điều kiện như: Phù hợp chủ trương, định hướng của Đảng, Nhà nước; có khung pháp lý cơ bản về hồ sơ, trình tự, thủ tục, thẩm quyền cấp phép, thành lập quy định tương đối đầy đủ tại các nghị định, quy chế hoạt động; có nguồn cung ổn định; có nhu cầu thị trường lớn; có cơ chế quản lý, giám sát theo tiêu chuẩn quốc tế; có thành viên thị trường đủ năng lực triển khai dự án.

Nhận diện "điểm nghẽn" và những đề xuất tháo gỡ

Dù đạt được những kết quả bước đầu đáng khích lệ, quá trình vận hành thực tế của VIFC-DN đang đối mặt với không ít rào cản pháp lý và cơ chế vận hành cần sớm tháo gỡ.

Các dự án đề xuất mã hóa tài sản thực hiện tại Đà Nẵng hiện vẫn vướng quy định về ranh giới địa lý hành chính hẹp của VIFC-DN theo Nghị định số 323/2025/NĐ-CP. Bên cạnh đó, tín chỉ carbon chưa được định danh rõ ràng là "quyền tài sản" hay "tài sản tài chính" trong hệ thống luật pháp hiện hành, khiến các ngân hàng thương mại không thể nhận làm tài sản bảo đảm hay phát hành trái phiếu xanh.

Các ngân hàng khi muốn hiện diện tại cả TP.HCM và Đà Nẵng gặp vướng mắc lớn về mức vốn pháp định ban đầu rất cao (3.000 tỉ đồng đối với ngân hàng thương mại) trong khi phạm vi nghiệp vụ bị giới hạn trong các dịch vụ truyền thống, chưa có cơ chế cho ngân hàng đầu tư. Thiếu vắng sự hiện diện đầy đủ của ngân hàng khiến dòng chuyển vốn ngoại tệ và thanh toán tại trung tâm gặp điểm nghẽn.

Cho đến nay, Quy chế hoạt động chính thức của VIFC cũng như Cơ quan giám sát trung ương (và chi nhánh tại Đà Nẵng) vẫn chưa được ban hành và đi vào vận hành đầy đủ, tạo ra khoảng trống pháp lý trong công tác cấp phép, quản trị rủi ro và phòng chống rửa tiền.

Theo đó, UBND TP. Đà Nẵng đã kiến nghị Trung ương nhiều nội dung. Trong đó, kiến nghị chấp thuận chủ trương triển khai 3 sản phẩm chủ lực tại VIFC-DN, gồm: Huy động vốn đầu tư nước ngoài cho đầu tư phát triển các dự án kết cấu hạ tầng trọng điểm, các dự án kinh tế tư nhân có quy mô vốn lớn; thành lập và thí điểm hoạt động Sở giao dịch hàng hóa; thí điểm Sàn giao dịch tín chỉ carbon tự nguyện phục vụ giao dịch quốc tế, gắn với tài sản môi trường và các công cụ tài chính khí hậu.

Thứ hai, thành phố kiến nghị Chính phủ giao các Bộ, ngành có liên quan tham mưu sửa đổi cơ chế chính sách, như: Trao quyền cho Cơ quan điều hành VIFC-DN chủ động quy định và cấp phép thử nghiệm có kiểm soát trên phạm vi toàn thành phố Đà Nẵng.

Ban hành hướng dẫn về cơ chế thủ tục đầu tư rút gọn, liên thông khi thành viên trong VIFC đầu tư vào phần còn lại của Việt Nam theo hướng công nhận kết quả thẩm định của VIFC, không yêu cầu nộp hoặc thẩm định lại các hồ sơ đã có.

Cho phép Cơ quan điều hành VIFC-DN phối hợp với Cơ quan điều hành VIFC-HCMC, Bộ Tài chính và các đơn vị có liên quan xây dựng Quy chế thực hiện cấp phép nhanh Thành viên và cấp phép hoạt động đối với các công ty quản lý tài sản và các quỹ đầu tư nước ngoài tại VIFC; bổ sung nội dung hướng dẫn đối với công ty quản lý vốn (công ty holding), tổ chức/công ty mục đích đặc biệt (SPV), quỹ đầu tư chuyên biệt, quỹ tín dụng tư nhân…

Các thành viên VIFC được phép thành lập chi nhánh, phòng giao dịch, văn phòng đại diện tại các địa điểm của VIFC. Cơ quan điều hành tại các thành phố là cơ quan có thẩm quyền cấp phép hoạt động theo cơ chế công nhận, cấp phép nhanh, chỉ bổ sung những hồ sơ cần thiết khác để cho phép thành viên được mở công ty con, chi nhánh, phòng giao dịch, văn phòng đại diện…

Thành phố cũng kiến nghị chính thức định danh tín chỉ carbon là một loại "quyền tài sản" hoặc "tài sản tài chính", được phép sử dụng làm tài sản bảo đảm, lưu ký và chuyển quyền sở hữu hợp pháp theo các công cụ tài chính xanh.

Ban hành văn bản hướng dẫn, quy chế phối hợp, chia sẻ dữ liệu giám sát, hoàn thiện khung pháp lý đối với các sản phẩm chủ lực thí điểm triển khai tại VIFC-DN.

Phê duyệt đưa dự án Nhà máy điện khí LNG Hòa Ninh vào Quy hoạch Điện VIII điều chỉnh (vận hành chính thức giai đoạn 2029 – 2035) để tạo cơ sở pháp lý cho nhà đầu tư nước ngoài triển khai phương án thu xếp vốn qua VIFC-DN.

Mới đây, Văn phòng Chính phủ đã ban hành kết luận của Phó thủ tướng Chính phủ Nguyễn Văn Thắng, Chủ tịch Hội đồng điều hành Trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam sau cuộc họp rà soát, tháo gỡ thể chế, ban hành sản phẩm.

Theo đó, Phó thủ tướng yêu cầu Bộ Tài chính khẩn trương hoàn thiện các nội dung báo cáo, đề xuất về mô hình tổ chức Cơ quan điều hành; nghiên cứu, thiết kế, phát triển các sản phẩm tài chính mới, ưu tiên các sản phẩm thu hút dòng vốn và tạo giao dịch thực chất; làm rõ cơ sở pháp lý, thẩm quyền quyết định, cơ chế vận hành, cấp phép, quản lý, thanh tra, kiểm tra, giám sát và lộ trình triển khai cụ thể từng sản phẩm.

Nghiên cứu, xây dựng khung pháp lý đối với các quỹ đầu tư, công ty quản lý quỹ hoạt động trong VIFC để phát triển các mô hình quản lý quỹ tiên tiến, phù hợp thông lệ quốc tế, đồng thời bảo đảm thống nhất, đồng bộ với hệ thống pháp luật Việt Nam.

Ngoài ra, Phó thủ tướng chỉ đạo các cơ quan liên quan rà soát toàn diện khung khổ pháp luật, cơ chế chính sách về hoạt động của Trung tâm Tài chính quốc tế để tổng hợp khó khăn, vướng mắc, đề xuất giải pháp xử lý phù hợp.

Bộ Tài chính, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam khẩn trương triển khai hoạt động thanh tra, kiểm tra, giám sát đối với hoạt động trong Trung tâm Tài chính quốc tế; công bố thông tin rộng rãi để Cơ quan điều hành tại các thành phố và nhà đầu tư biết, thực hiện, bảo đảm công khai, minh bạch, củng cố niềm tin của các nhà đầu tư tham gia vào Trung tâm Tài chính quốc tế.

Ngân hàng Nhà nước Việt Nam chủ trì, phối hợp với các Bộ, cơ quan liên quan rà soát các quy định về điều kiện cấp phép thành lập và hoạt động, công nhận Thành viên trong lĩnh vực ngân hàng tại TTTCQT; nghiên cứu, phân loại các tổ chức theo mục đích, tính chất hoạt động để xác định tiêu chí, điều kiện phù hợp, tạo điều kiện thuận lợi cho việc thu hút, huy động các nguồn vốn phục vụ tăng trưởng kinh tế, đồng thời bảo đảm yêu cầu quản lý nhà nước.

Các bộ, cơ quan liên quan, theo chức năng, nhiệm vụ được giao phối hợp chặt chẽ với 2 thành phố và Cơ quan điều hành tại các thành phố trong việc xây dựng, ban hành các văn bản hướng dẫn và tổ chức, vận hành TTTCQT; kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc phát sinh theo thẩm quyền.

Lãnh đạo Chính phủ cũng đề nghị Tòa án nhân dân tối cao sớm hoàn thiện các văn bản quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành Luật Tòa án chuyên biệt, đưa Tòa án chuyên biệt sớm đi vào hoạt động.

Bộ Tư pháp chủ trì, phối hợp với UBND TP.HCM triển khai các thủ tục cần thiết để đưa trung tâm trọng tài quốc tế thuộc Trung tâm Tài chính quốc tế sớm đi vào hoạt động.