5 nữ lãnh đạo công nghệ giàu nhất thế giới

Trong thời gian dài, công nghệ thường được xem là ngành mà nam giới chiếm ưu thế. Tuy nhiên, vài thập kỷ gần đây đã chứng kiến ngày càng nhiều phụ nữ vươn lên giữ vai trò sáng lập, điều hành doanh nghiệp và trở thành những tỷ phú có tầm ảnh hưởng trên toàn cầu.

Không chỉ xây dựng các công ty trị giá hàng chục tỉ USD, họ còn góp phần thúc đẩy sự phát triển của nhiều lĩnh vực công nghệ quan trọng như phần mềm, y tế, sản xuất linh kiện điện tử và dịch vụ công nghệ thông tin.

Nhân Ngày Quốc tế Phụ nữ (8.3), người viết xin điểm qua 5 nữ lãnh đạo doanh nghiệp công nghệ giàu nhất thế giới tính đến nay, dựa trên bảng xếp hạng tài sản của tạp chí Forbes và các dữ liệu tài chính mới nhất.

Chu Quần Phi – “nữ hoàng màn hình cảm ứng”

Chu Quần Phi (Zhou Qunfei) thường được nhắc đến như một trong những câu chuyện khởi nghiệp ấn tượng nhất trong ngành công nghệ toàn cầu. Bà sinh năm 1970 tại tỉnh Hồ Nam (Trung Quốc) trong một gia đình khá khó khăn. Sau khi bỏ học sớm để đi làm phụ giúp gia đình, Chu Quần Phi chuyển đến thành phố Thâm Quyến, trung tâm sản xuất điện tử lớn của Trung Quốc, và làm công nhân trong một nhà máy sản xuất kính đồng hồ. Trong thời gian làm việc tại đây, bà vừa tích lũy kinh nghiệm kỹ thuật, vừa tự học thêm các kiến thức về sản xuất và quản lý doanh nghiệp.

Sau vài năm làm việc và tiết kiệm được một khoản vốn nhỏ, Chu Quần Phi quyết định mở một xưởng sản xuất kính vào đầu những năm 1990. Ban đầu, doanh nghiệp của bà chỉ sản xuất các loại kính cho đồng hồ và một số thiết bị điện tử đơn giản. Song khi thị trường ĐTDĐ và thiết bị điện tử bắt đầu bùng nổ vào đầu thế kỷ 21, Chu Quần Phi nhanh chóng nhận ra cơ hội lớn trong lĩnh vực màn hình và kính bảo vệ cho thiết bị công nghệ. Từ đó, bà thành lập công ty Lens Technology, chuyên sản xuất màn hình cảm ứng và kính bảo vệ cho smartphone, máy tính bảng và nhiều thiết bị điện tử khác.

Nhờ sự phát triển mạnh mẽ của thị trường smartphone toàn cầu, Lens Technology nhanh chóng vươn lên trở thành một trong những nhà sản xuất kính và màn hình cảm ứng lớn nhất thế giới. Công ty Trung Quốc này hiện là đối tác cung cấp linh kiện cho nhiều hãng công nghệ lớn như Apple, Samsung và Tesla. Các sản phẩm của Lens Technology được sử dụng trong hàng triệu thiết bị điện tử mỗi năm, từ smartphone đến màn hình ô tô và thiết bị đeo thông minh.

Năm 2015, Lens Technology chính thức niêm yết trên sàn chứng khoán Thâm Quyến. Sự kiện này giúp giá trị công ty tăng mạnh và đưa Chu Quần Phi trở thành một trong những nữ tỷ phú tự thân nổi tiếng nhất thế giới.

Theo các ước tính tài sản gần đây của tạp chí Forbes và hãng tin Bloomberg, tài sản của bà hiện dao động khoảng 10 - 16 tỉ USD, giúp Chu Quần Phi thường xuyên nằm trong nhóm những nữ doanh nhân công nghệ giàu nhất toàn cầu.

Câu chuyện Chu Quần Phi từ một công nhân nhà máy trở thành tỷ phú công nghệ cũng được nhiều người xem là biểu tượng cho sự trỗi dậy của các nữ doanh nhân công nghệ châu Á trong kỷ nguyên smartphone và kinh tế số.

Judy Faulkner - biểu tượng của ngành phần mềm y tế

Nếu Chu Quần Phi nổi bật trong lĩnh vực sản xuất linh kiện và phần cứng cho thiết bị điện tử, Judy Faulkner lại được xem là một trong những biểu tượng của ngành phần mềm y tế. Bà là người sáng lập và điều hành Epic Systems – công ty phát triển hệ thống hồ sơ bệnh án điện tử lớn nhất thế giới hiện nay.

Epic Systems được Judy Faulkner thành lập vào năm 1979 khi bà mới ngoài 20 tuổi và đang theo học cao học tại Đại học Wisconsin (Mỹ). Ban đầu, công ty chỉ là một nhóm nhỏ chuyên viết phần mềm giúp các phòng khám và bệnh viện lưu trữ thông tin bệnh nhân trên máy tính thay vì hồ sơ giấy. Thời điểm đó, khái niệm số hóa dữ liệu y tế còn khá mới, nhưng Judy Faulkner tin rằng công nghệ sẽ giúp hệ thống y tế hoạt động hiệu quả và minh bạch hơn.

Sau hơn bốn thập kỷ phát triển, Epic Systems đã trở thành một trong những nền tảng công nghệ quan trọng nhất trong ngành chăm sóc sức khỏe tại Mỹ. Phần mềm của công ty được hàng trăm bệnh viện lớn và hệ thống y tế sử dụng để quản lý hồ sơ bệnh án, lịch khám, kết quả xét nghiệm và dữ liệu điều trị cho bệnh nhân. Theo nhiều thống kê trong ngành, hệ thống của Epic Systems hiện quản lý thông tin y tế của hàng trăm triệu bệnh nhân, chiếm một phần lớn dữ liệu chăm sóc sức khỏe tại Mỹ. Nhờ đó, Epic Systems đóng vai trò quan trọng trong quá trình chuyển đổi sang y tế số – xu hướng đang phát triển mạnh trên toàn cầu.

Sự thành công của Epic Systems đã giúp Judy Faulkner trở thành một trong những nữ doanh nhân giàu nhất trong ngành công nghệ. Theo các ước tính tài sản gần đây, bà sở hữu khối tài sản khoảng 7 – 8 tỉ USD và thường xuyên xuất hiện trong danh sách những phụ nữ quyền lực nhất lĩnh vực công nghệ chăm sóc sức khỏe.

Dù sở hữu khối tài sản lớn, Judy Faulkner lại nổi tiếng với phong cách sống khá giản dị và kín tiếng. Bà hiếm khi xuất hiện trước truyền thông và tập trung chủ yếu vào việc phát triển công ty cũng như các hoạt động cộng đồng.

Judy Faulkner cũng là một trong những tỷ phú công nghệ tích cực tham gia các sáng kiến từ thiện. Bà từng tuyên bố sẽ quyên góp gần như toàn bộ tài sản của mình cho các hoạt động xã hội, đặc biệt trong lĩnh vực giáo dục và chăm sóc sức khỏe, qua đó góp phần cải thiện chất lượng cuộc sống cho nhiều người.

Vương Lai Xuân - nữ tỷ phú đứng sau chuỗi cung ứng iPhone

Một cái tên đáng chú ý khác trong danh sách các nữ doanh nhân công nghệ giàu nhất thế giới là Vương Lai Xuân (Wang Laichun), nhà sáng lập và chủ tịch Luxshare Precision Industry. Bà được xem là một trong những nhân vật quan trọng trong chuỗi cung ứng sản xuất thiết bị điện tử toàn cầu, đặc biệt là hệ sinh thái sản phẩm của Apple.

Luxshare Precision Industry được thành lập năm 2004 và nhanh chóng phát triển thành một trong những nhà sản xuất linh kiện điện tử lớn nhất Trung Quốc. Công ty chuyên sản xuất nhiều loại linh kiện quan trọng cho thiết bị công nghệ, gồm cáp kết nối, mô-đun sạc, linh kiện tai nghe cùng các bộ phận dùng trong smartphone, máy tính bảng và thiết bị đeo thông minh. Nhiều sản phẩm của Luxshare Precision Industry hiện được sử dụng trong các thiết bị nổi tiếng như iPhone và AirPods, cũng như nhiều thiết bị điện tử tiêu dùng khác.

Con đường sự nghiệp của Vương Lai Xuân cũng được xem là một trong những câu chuyện khởi nghiệp tiêu biểu trong ngành công nghệ Trung Quốc. Trước khi trở thành tỷ phú, bà từng làm việc tại Foxconn, tập đoàn sản xuất điện tử lớn của Đài Loan và là đối tác lắp ráp chính cho nhiều thương hiệu công nghệ toàn cầu, gồm cả Apple. Quãng thời gian làm việc tại Foxconn giúp bà tích lũy kinh nghiệm trong quản lý sản xuất, chuỗi cung ứng và vận hành nhà máy quy mô lớn.

Sau khi rời Foxconn, Vương Lai Xuân cùng anh trai quyết định thành lập Luxshare Precision Industry. Ban đầu, công ty chỉ là một doanh nghiệp nhỏ chuyên sản xuất cáp và linh kiện kết nối cho thiết bị điện tử. Tuy nhiên, nhờ chiến lược mở rộng nhanh và khả năng đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật khắt khe của các hãng công nghệ lớn, Luxshare Precision Industry dần trở thành đối tác quan trọng trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

Những năm gần đây, Luxshare Precision Industry mở rộng sang nhiều lĩnh vực mới như sản xuất thiết bị cho xe điện, thiết bị đeo thông minh và các linh kiện phục vụ công nghệ thực tế ảo. Sự phát triển mạnh mẽ này giúp công ty trở thành một trong những nhà cung cấp quan trọng nhất trong ngành điện tử tiêu dùng.

Theo ước tính của Forbes, tài sản của Vương Lai Xuân hiện vào khoảng 7 - 11 tỉ USD, tùy thuộc vào biến động giá cổ phiếu Luxshare Precision Industry trên thị trường chứng khoán. Nhờ đó, bà thường xuyên nằm trong danh sách những nữ tỷ phú công nghệ giàu nhất thế giới.

Sự thành công của Vương Lai Xuân và Luxshare Precision Industry cũng cho thấy vai trò ngày càng quan trọng của các doanh nghiệp sản xuất linh kiện trong ngành công nghệ. Dù ít được người dùng cuối biết đến, những công ty như Luxshare lại đóng vai trò then chốt trong việc sản xuất, cung cấp các bộ phận quan trọng giúp các sản phẩm công nghệ nổi tiếng có thể ra đời và được bán ra trên toàn cầu.

Melanie Perkins thay đổi ngành thiết kế số dù từng bị các nhà đầu tư từ chối hơn 100 lần

Trong lĩnh vực phần mềm, Melanie Perkins là một trong những nữ doanh nhân nổi bật nhất hiện nay. Bà là đồng sáng lập và giám đốc điều hành Canva - nền tảng thiết kế trực tuyến rất phổ biến trên toàn thế giới.

Canva được ra mắt vào năm 2013 với mục tiêu giúp việc thiết kế đồ họa trở nên đơn giản hơn. Trước đó, những phần mềm thiết kế chuyên nghiệp như Adobe Photoshop hay Adobe Illustrator thường khá phức tạp và đòi hỏi người dùng phải có kỹ năng chuyên môn. Melanie Perkins và các cộng sự muốn tạo ra một công cụ dễ sử dụng hơn, để bất kỳ ai, kể cả người không biết thiết kế, cũng có thể tạo ra poster, bài thuyết trình, logo hoặc nội dung cho mạng xã hội chỉ bằng vài thao tác kéo thả.

Ý tưởng này nhanh chóng thu hút người dùng trên toàn cầu. Canva hiện đã trở thành một trong những nền tảng thiết kế phổ biến nhất, với hàng trăm triệu người dùng từ cá nhân, giáo viên cho đến các doanh nghiệp và tổ chức lớn. Nhờ sự phát triển nhanh chóng của nền tảng này, công ty được định giá hàng chục tỉ USD, trở thành một trong những startup phần mềm thành công nhất thế giới.

Sự thành công của Canva cũng giúp Melanie Perkins trở thành một trong những nữ tỷ phú công nghệ trẻ nhất hiện nay, với khối tài sản ước tính khoảng 6 tỉ USD.

Câu chuyện khởi nghiệp của bà thường được nhắc đến như một nguồn cảm hứng cho giới startup, bởi trước khi thành công, Melanie Perkins từng bị các nhà đầu tư từ chối hơn 100 lần khi cố gắng gọi vốn cho ý tưởng của mình. Tuy vậy, bà vẫn kiên trì theo đuổi dự án và cuối cùng đã xây dựng được một trong những startup công nghệ phát triển nhanh nhất thế giới.

Thai Lee – nữ doanh nhân gốc Á xây dựng đế chế CNTT

Nhân vật cuối cùng trong danh sách là Thai Lee, đồng sáng lập và giám đốc điều hành SHI International - một trong những hãng cung cấp giải pháp CNTT lớn nhất tại Mỹ. Dù không nổi tiếng rộng rãi như các lãnh đạo của những hãng công nghệ tiêu dùng, Thai Lee lại được giới doanh nghiệp đánh giá rất cao vì đã xây dựng thành công một hãng công nghệ có quy mô toàn cầu.

SHI International được thành lập vào năm 1989 với quy mô ban đầu khá nhỏ, chủ yếu cung cấp các sản phẩm phần mềm cho doanh nghiệp. Theo thời gian, công ty dần mở rộng hoạt động sang nhiều lĩnh vực khác trong ngành CNTT, gồm cung cấp phần cứng, dịch vụ điện toán đám mây, giải pháp an ninh mạng, quản lý hệ thống công nghệ và tư vấn chuyển đổi số. Hiện nay, SHI International phục vụ hàng chục nghìn khách hàng trên toàn thế giới, từ các tập đoàn lớn đến cơ quan chính phủ và tổ chức giáo dục. Nhờ danh mục dịch vụ rộng và mạng lưới khách hàng lớn, doanh thu của công ty đã tăng mạnh qua nhiều năm và hiện đạt hàng chục tỉ USD mỗi năm, giúp SHI International trở thành một trong những doanh nghiệp công nghệ tư nhân lớn nhất tại Mỹ.

Hành trình sự nghiệp của Thai Lee cũng khá đặc biệt. Bà sinh ra tại Bangkok (thủ đô Thái Lan), sau đó lớn lên tại Hàn Quốc trước khi chuyển sang Mỹ học tập. Thai Lee tốt nghiệp Đại học Harvard (Mỹ) và sau đó tiếp tục theo học chương trình MBA tại Harvard Business School. Trước khi khởi nghiệp, Thai Lee từng làm việc trong lĩnh vực tư vấn quản lý và đầu tư, điều này giúp bà tích lũy kinh nghiệm về chiến lược kinh doanh cũng như quản lý doanh nghiệp.

Khi được Thai Lee và chồng thành lập, SHI International là một công ty nhỏ với số lượng nhân viên hạn chế. Tuy nhiên, nhờ chiến lược tập trung vào khách hàng doanh nghiệp và khả năng thích ứng nhanh với sự thay đổi của thị trường công nghệ, Thai Lee đã từng bước phát triển SHI International thành công ty toàn cầu với hàng nghìn nhân viên và nhiều văn phòng tại Mỹ, châu Âu, châu Á.

Nhờ sự phát triển mạnh mẽ của SHI International trong hơn ba thập kỷ qua, Thai Lee hiện sở hữu khối tài sản ước tính hơn 6 tỉ USD, theo Forbes. Thành công này giúp Thai Lee trở thành hình mẫu tiêu biểu cho các doanh nhân gốc Á thành công trong ngành công nghệ toàn cầu.

Phụ nữ đóng vai trò lớn trong ngành công nghệ

Danh sách trên cho thấy một xu hướng quan trọng: Phụ nữ ngày càng đóng vai trò lớn trong ngành công nghệ. Họ không chỉ lãnh đạo các công ty phần mềm mà còn tham gia vào những lĩnh vực phức tạp như sản xuất chip, chuỗi cung ứng điện tử và công nghệ y tế.

Điểm chung của những nữ tỷ phú công nghệ này là tính tự thân. Phần lớn trong số họ không thừa kế tài sản mà xây dựng doanh nghiệp từ đầu. Chu Quần Phi từng là công nhân nhà máy, Melanie Perkins khởi nghiệp từ ý tưởng thiết kế sách kỷ yếu cho trường học, còn Judy Faulkner bắt đầu Epic Systems chỉ với vài lập trình viên.

Ngoài thành công về tài chính, nhiều nữ doanh nhân còn tích cực đóng góp cho xã hội thông qua hoạt động từ thiện, giáo dục và hỗ trợ phụ nữ khởi nghiệp. Điều này giúp tạo ra một thế hệ doanh nhân mới trong ngành công nghệ.

Trong bối cảnh cuộc cách mạng số và AI đang diễn ra mạnh mẽ, vai trò của phụ nữ trong lĩnh vực công nghệ được dự báo sẽ còn tăng lên những năm tới. Những doanh nhân này không chỉ xây dựng các công ty trị giá hàng tỉ USD mà còn truyền cảm hứng cho hàng triệu phụ nữ trẻ bước vào ngành công nghệ - lĩnh vực được xem là động lực quan trọng nhất của nền kinh tế toàn cầu trong thế kỷ 21.