Ả Rập Saudi và UAE mua và tích lũy nhiều UAV công nghệ cao
Tạp chí Forbes đưa tin 2 nước Ả Rập Saudi và Các tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất (UAE) đẩy nhanh quá trình tích lũy máy bay không người lái (UAV) quân sự tiên tiến bằng cách mua từ nhiều nước. Ngoài ra, không hài lòng với sản phẩm nhập khẩu, họ còn ký kết các thỏa thuận chuyển giao công nghệ và sản xuất nội địa.
Tập đoàn quốc phòng EDGE của UAE được cho đang đàm phán với công ty Israel Elbit Systems về thương vụ mua UAV Hermes 900 chuyên thực hiện nhiệm vụ trinh sát. Máy bay sở hữu cảm biến tiên tiến cùng radar khẩu độ tổng hợp, thời gian hoạt động tối đa 30 tiếng đồng hồ, độ cao tối đa 9.160 mét. Quốc gia Ả Rập này còn muốn có công nghệ lẫn giấy phép cần thiết để sản xuất thêm nhiều UAV ngay trên nước mình. Theo Viện Nghiên cứu Washington: “Kế hoạch Hermes cho phép UAE đổi vai trò từ nhà nhập khẩu sang nhà sản xuất, góp phần hiện thực hóa một phần quan trọng trong chiến lược 2025 - 2028 nhằm củng cố lĩnh vực quốc phòng quốc gia”.
Trường hợp trên chỉ là một trong vô vàn thương vụ được xúc tiến giữa UAE, Ả Rập Saudi với các nhà sản xuất UAV hàng đầu thế giới thời gian gần đây. Năm 2022 từng xuất hiện thông tin UAE nhận được hơn 20 UAV tấn công Bayraktar TB2 từ Thổ Nhĩ Kỳ, sau cuộc đàm phán mua 120 chiếc với giá 2 tỉ USD kèm đề nghị xây nhà máy sản xuất nội địa. Tháng 7.2023, Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan thăm Ả Rập Saudi rồi ký kết thỏa thuận bán UAV tấn công Akinci 2 động cơ.
Giống UAE, Ả Rập Saudi ngày càng quan tâm đến chuyển giao công nghệ và sản xuất nội địa. Vì vậy trong tương lai Akinci cũng sẽ được sản xuất tại nước này.
Tập đoàn Baykar Defense vào đầu năm 2025 thông báo bàn giao 2 chiếc Akinci cho UAE theo một thỏa thuận không được công bố. Không rõ thỏa thuận có kèm điều khoản chuyển giao công nghệ và sản xuất nội địa hay không. Tuy nhiên chắc chắn rằng EDGE đã hợp tác với Baykar Defense trong vài dự án, chẳng hạn dự án tích hợp đạn dược siêu nhỏ thông minh Desert Sting vào Bayraktar TB2.
Nhân chuyến thăm Ả Rập Saudi của Tổng thống Donald Trump vào tháng 5, hãng quốc phòng Mỹ General Atomics thông báo đang đàm phán bán cho quốc gia Ả Rập này 200 chiếc UAV MQ-9 Reaper (một phần trong gói vũ khí tiềm năng trị giá 142 tỉ USD). Đàm phán hiện mới ở giai đoạn đầu, Ả Rập Saudi chưa chắc mua nhiều đến vậy nếu Mỹ không chấp nhận cho phép sản xuất tại chỗ.
10 năm trước, loạt thỏa thuận nêu trên gần như bất khả thi. UAE chưa thiết lập quan hệ ngoại giao với Israel theo Hiệp định Abraham năm 2020. Ngoài ra họ cùng Ả Rập Saudi còn bất đồng quan điểm với Thổ Nhĩ Kỳ xoay quanh nhiều điểm nóng tại khu vực. Còn Mỹ lâu nay từ chối xuất khẩu máy bay không người lái vũ trang cho các quốc gia Ả Rập vùng Vịnh. Vào những năm 2010, Mỹ từng bán MQ-1 Predator cho UAE, nhưng là biến thể Predator XP không mang được đạn dược. Vào thời điểm đó Trung Quốc tận dụng cơ hội xuất khẩu lượng lớn Wing Loong. Thậm chí Ả Rập Saudi đã có thể sản xuất UAV do Trung Quốc thiết kế ngay trong nước.
Trước thỏa thuận mua Akinci năm 2023, Ả Rập Saudi đạt thỏa thuận với Thổ Nhĩ Kỳ về việc sản xuất UAV tấn công Karayel-SU ngay trong nước. Tất cả đều cho thấy nước này lẫn UAE rất nỗ lực mở rộng và nâng cấp kho vũ khí quân sự bằng lượng lớn máy bay không người lái tiên tiến, có thể đem lại hệ quả lớn cho loạt xung đột khu vực dai dẳng.