AI đang định hình lại du lịch di sản như thế nào?

Từ trải nghiệm du lịch di sản tại tỉnh Thiểm Tây của Trung Quốc đến tham vọng xây dựng du lịch thông minh tại Dubai và Trung Đông, công nghệ đang mở ra cách tiếp cận mới trong bảo tồn, quảng bá và khai thác giá trị di sản.

AI đưa du lịch di sản đến gần công chúng

Trong nhiều thế kỉ, du lịch chủ yếu gắn với việc dịch chuyển đến một vùng đất, tham quan các công trình lịch sử và trực tiếp cảm nhận văn hóa bản địa. Tuy nhiên, sự phát triển của AI và hạ tầng số đang thay đổi hoàn toàn trải nghiệm đó. Ngày nay, một điểm đến không chỉ cạnh tranh bằng cảnh quan hay di tích, mà còn bằng khả năng kết nối, cá nhân hóa và tạo ra những trải nghiệm số độc đáo.

Tỉnh Thiểm Tây (Shaanxi) của Trung Quốc đang trở thành một trong những hình mẫu tiêu biểu cho xu hướng này. Nơi đây sở hữu nhiều biểu tượng văn hóa nổi tiếng như cố đô Tây An, đội quân đất nung Tần Thủy Hoàng cùng kho tàng di sản phi vật thể phong phú. Thay vì chỉ bảo tồn theo cách truyền thống, chính quyền địa phương và doanh nghiệp công nghệ đang ứng dụng AI tạo sinh, điện toán đám mây và mạng 5G-Advanced để tái hiện lịch sử theo những cách hoàn toàn mới.

Trọng tâm của chương trình là mô hình ngôn ngữ đa phương thức BoGuan do Tập đoàn Đầu tư Công nghiệp Văn hóa Thiểm Tây (SCG) phối hợp với Huawei phát triển. Đây được giới thiệu là mô hình nền tảng đa phương thức thương mại đầu tiên trên thế giới dành riêng cho lĩnh vực du lịch văn hóa và bảo tồn di sản phi vật thể.

Khác với các mô hình AI đa năng, BoGuan được huấn luyện trên bộ dữ liệu chuyên biệt gồm hiện vật văn hóa, tài liệu lịch sử, kho tư liệu về nghề thủ công truyền thống, danh lam thắng cảnh và các nguồn dữ liệu du lịch. Đến nay, hệ thống đã xây dựng hơn 12 nhóm dữ liệu chuyên ngành với tổng dung lượng vượt 1,2 petabyte.

Nhờ đó, AI có thể tạo ra các câu chuyện lịch sử chính xác hơn, phục dựng bối cảnh cổ xưa, hỗ trợ hướng dẫn viên số và dự báo nhu cầu du lịch. Du khách có thể chụp ảnh theo phong cách thời nhà Đường, trò chuyện với các nhân vật lịch sử ảo hay nhận những câu chuyện thuyết minh được cá nhân hóa theo sở thích của mình.

Theo Huawei, AI không chỉ là công nghệ bổ sung mà đang trở thành động lực mới để thúc đẩy tăng trưởng ngành công nghiệp văn hóa. Công nghệ này giúp các giá trị truyền thống được tái hiện theo hình thức hấp dẫn hơn mà vẫn giữ được tính xác thực của di sản.

5G-Advanced - nền tảng kết nối cho trải nghiệm du lịch thời gian thực

Nếu AI đóng vai trò "bộ não", thì hạ tầng mạng chính là yếu tố quyết định để những trải nghiệm số vận hành mượt mà.

Các ứng dụng như phát trực tiếp video 8K, hướng dẫn viên AI theo thời gian thực, thực tế tăng cường (AR), thực tế ảo (VR) hay chia sẻ nội dung dung lượng lớn đòi hỏi tốc độ truyền dữ liệu và độ trễ thấp vượt xa khả năng của mạng di động truyền thống.

Đó là lí do 5G-Advanced được xem như bước tiến quan trọng.

Tại khu du lịch Đại Đường Bất Dạ Thành (Datang Everbright City), một trong những điểm tham quan đông khách nhất Trung Quốc, China Telecom cùng Huawei đã triển khai hệ thống phủ sóng 5GA gần như toàn bộ khu vực rộng khoảng một km².

Địa điểm này có thể đón tới 50.000 du khách cùng lúc, tạo ra áp lực rất lớn lên hạ tầng mạng. Để đáp ứng nhu cầu, các kỹ sư đã lắp đặt 46 trạm phát sóng kết hợp nhiều công nghệ ghép băng tần và hệ thống trạm macro lẫn micro nhằm tối ưu lưu lượng.

Theo Huawei và China Telecom, ngay cả trong thời điểm đông khách nhất, du khách vẫn có thể phát trực tiếp, tải lên video độ phân giải cao hay chia sẻ nội dung lên mạng xã hội mà không gặp hiện tượng nghẽn mạng.

Đặc biệt, khả năng tải dữ liệu lên (uplink) gần 900 Mbps của 5GA mở ra cơ hội cho thế hệ nhà sáng tạo nội dung mới. Khách du lịch giờ đây không chỉ là người tiêu dùng trải nghiệm mà còn là những "đại sứ truyền thông", liên tục phát trực tiếp, quay video hay chia sẻ hình ảnh để quảng bá điểm đến tới hàng triệu người trên các nền tảng số.

Điều này biến hạ tầng viễn thông thành một yếu tố cạnh tranh quan trọng của ngành du lịch, bởi sức lan tỏa trên mạng xã hội ngày càng ảnh hưởng lớn đến quyết định lựa chọn điểm đến của du khách toàn cầu.

Bài học cho Dubai và tương lai du lịch thông minh

Mô hình của Thiểm Tây cũng mang đến nhiều gợi mở cho các quốc gia đang đầu tư mạnh vào du lịch thông minh, đặc biệt là khu vực Trung Đông.

Dubai từ lâu đã nổi tiếng với tham vọng trở thành thành phố thông minh hàng đầu thế giới. Khách du lịch tại đây ngày càng quen thuộc với các dịch vụ lễ tân số, hệ thống dẫn đường thông minh, giao diện đa ngôn ngữ và các gợi ý cá nhân hóa trong khách sạn, trung tâm thương mại hay điểm tham quan.

Trong khi đó, chương trình Vision 2030 của Saudi Arabia cũng coi phát triển du lịch văn hóa, bảo tồn di sản và ứng dụng công nghệ là một trong những trụ cột quan trọng để đa dạng hóa nền kinh tế.

Những mô hình AI chuyên biệt như BoGuan cho thấy AI hoàn toàn có thể được sử dụng không chỉ để phục vụ khách du lịch mà còn để số hóa các truyền thống truyền miệng, nghề thủ công lâu đời, bộ sưu tập khảo cổ hay các loại hình di sản phi vật thể trước nguy cơ mai một.

Các bảo tàng trong tương lai có thể cung cấp câu chuyện bằng hàng chục ngôn ngữ khác nhau, tự động điều chỉnh nội dung theo độ tuổi hoặc sở thích của từng du khách. Đồng thời, AI còn giúp dự báo lượng khách, tối ưu quản lí đám đông và hỗ trợ các doanh nghiệp du lịch quy mô nhỏ tiếp cận những công nghệ vốn trước đây chỉ các tập đoàn lớn mới có khả năng đầu tư.

Trong bối cảnh các điểm đến trên thế giới đều tìm kiếm lợi thế cạnh tranh bằng những trải nghiệm khác biệt, bài toán không còn là lựa chọn giữa bảo tồn hay đổi mới. Kinh nghiệm từ Thiểm Tây cho thấy AI và 5G-Advanced có thể trở thành công cụ giúp gìn giữ bản sắc văn hóa, đồng thời đưa những giá trị lịch sử đến gần hơn với công chúng toàn cầu. Khi được ứng dụng đúng cách, công nghệ không thay thế di sản mà góp phần làm cho di sản sống động hơn, dễ tiếp cận hơn và tiếp tục phát huy giá trị trong kỉ nguyên số.