Nhịp đập công nghệ

AI mở kho tư liệu lịch sử 250 năm của nước Mỹ

Bình Phương Thảo 05/07/2026 18:01

Hơn 2 triệu hồ sơ số, hiện vật gốc và thiết bị tương tác đang tạo nên một cách tiếp cận mới với lịch sử 250 năm nước Mỹ tại Bảo tàng Lưu trữ Quốc gia ở Washington.

Không gian trình chiếu tại triển lãm The American Story. Ảnh: National Archives Foundation
Không gian trình chiếu tại triển lãm The American Story. Ảnh: National Archives Foundation

Tại Bảo tàng Lưu trữ Quốc gia ở Washington, Tuyên ngôn Độc lập, Hiến pháp và Tuyên ngôn Nhân quyền Mỹ vẫn được bảo quản trong không gian trang trọng. Bên cạnh các văn kiện gốc, trí tuệ nhân tạo, dữ liệu số và thiết bị tương tác được đưa vào triển lãm thường trực The American Story để mở rộng khả năng tiếp cận kho tư liệu lịch sử.

The American Story là triển lãm thường trực tại Bảo tàng Lưu trữ Quốc gia Mỹ ở Washington, gắn với dịp kỷ niệm 250 năm ngày Mỹ tuyên bố độc lập. Triển lãm gồm chín không gian, kết hợp hiện vật gốc với các cổng tương tác sử dụng AI. Hệ thống giúp khách tham quan tiếp cận hơn 2 triệu hồ sơ số và nhận đề xuất tài liệu theo chủ đề quan tâm.

AI tổ chức kho tư liệu lịch sử 250 năm nước Mỹ

Cơ quan Lưu trữ Quốc gia Mỹ quản lý khối lượng lớn văn bản, hình ảnh, bản đồ, phim, hồ sơ hành chính và tài liệu nghe nhìn. Không gian trưng bày chỉ giới thiệu được một phần nhỏ. Phần còn lại được số hóa để phục vụ tra cứu.

Theo danh mục ứng dụng trí tuệ nhân tạo của cơ quan này, hệ thống sử dụng Azure OpenAI để tự động tạo thẻ mô tả và xác định chủ đề cho khoảng 2 triệu hồ sơ số.

Mỗi thẻ bổ sung thông tin về nội dung, nhân vật, sự kiện, thời kỳ hoặc lĩnh vực liên quan. Dữ liệu mô tả giúp hệ thống nhận ra mối liên hệ giữa các hồ sơ thuộc nhiều bộ sưu tập khác nhau.

Một tài liệu về hàng không có thể kết nối với bằng sáng chế, bản vẽ kỹ thuật, ảnh thử nghiệm và phim tư liệu. Hồ sơ về chương trình không gian có thể dẫn đến các tài liệu liên quan đến NASA hoặc Apollo 11.

Khách tham quan không cần biết chính xác tên tài liệu hay mã lưu trữ. Họ có thể bắt đầu từ những chủ đề rộng như khoa học, nghệ thuật, quyền công dân, ngoại giao, đời sống xã hội hoặc các đời tổng thống Mỹ.

AI trong The American Story không tạo ra văn kiện mới và không thay đổi nội dung hồ sơ gốc. Hệ thống hỗ trợ phân loại, tạo thẻ mô tả, nhóm chủ đề và đề xuất tài liệu.

Chartering Freedom - The American Story
Không gian trình chiếu tại triển lãm The American Story. Ảnh: National Archives Foundation

Mỗi người có một hành trình riêng

Tại các cổng tương tác, khách tham quan lựa chọn lĩnh vực mình quan tâm. Hệ thống dựa trên lựa chọn đó để giới thiệu hồ sơ phù hợp, thay vì áp dụng một lộ trình giống nhau cho tất cả người xem.

Người quan tâm đến khoa học có thể tiếp cận các bằng sáng chế và hồ sơ kỹ thuật. Người yêu nhiếp ảnh có thể tìm hiểu tác phẩm của Ansel Adams. Các chủ đề về quyền công dân, ngoại giao, tổng thống hoặc chương trình không gian cũng mở ra những tuyến tư liệu riêng.

Mỗi tài liệu được chọn có thể dẫn sang nhiều hồ sơ liên quan. Người xem tiếp tục mở rộng nội dung từ các đề xuất trên màn hình và lần theo những mối liên hệ trong kho dữ liệu.

Quá trình cá nhân hóa chỉ thay đổi cách tài liệu được tìm thấy và sắp xếp. Nội dung hồ sơ gốc vẫn được giữ nguyên. Những nội dung đã chọn còn có thể được xem lại trực tuyến bằng máy tính và thiết bị di động.

Hiện vật gốc kết nối với dữ liệu số

The American Story không thay thế hiện vật thật bằng màn hình. Triển lãm kết hợp hơn 40 tài liệu và hiện vật gốc với AI, hình ảnh số, phim tư liệu cùng các không gian trình chiếu.

Trong số hiện vật được giới thiệu có bản Hiến pháp với phần ghi chú của George Washington, Hiệp ước mua Louisiana, bản khắc Tuyên ngôn Độc lập năm 1823, các bằng sáng chế, ảnh của Ansel Adams và quà tặng dành cho các tổng thống Mỹ.

Từ một tài liệu đang trưng bày, người xem có thể tiếp cận bản chụp số, hồ sơ mô tả, hình ảnh, phim hoặc tư liệu liên quan. Một hiện vật trong tủ kính trở thành điểm dẫn vào mạng lưới thông tin rộng hơn.

Triển lãm còn sử dụng không gian truyền thông nhập vai, kết hợp ảnh gốc, video, lời kể, âm thanh và âm nhạc. Văn bản, hình ảnh cùng tư liệu nghe nhìn được đặt trong một mạch nội dung.

Khu vực được thiết kế lại có diện tích khoảng 10.000 feet vuông, tương đương hơn 929m². Dự án cải tạo trị giá 40 triệu USD, đánh dấu lần thay đổi lớn đầu tiên của Bảo tàng Lưu trữ Quốc gia Mỹ trong hơn 20 năm.

tas-art-of-diplomacy-gallery.jpg
Hiện vật gốc kết hợp dữ liệu số và màn hình tương tác. Ảnh: National Archives Foundation.

Trò chơi tương tác dành cho trẻ em

Liền kề The American Story là Discovery Center, khu trải nghiệm dành cho trẻ em và gia đình. Không gian này sử dụng trò chơi điện tử, chuyển động cơ thể và các hoạt động tương tác để giới thiệu kiến thức lịch sử cùng hoạt động của chính phủ Mỹ.

Khách tham quan có thể thực hiện lại các động tác từ phim trong kho lưu trữ, tham gia trò chơi tại Archives Arcade hoặc hoàn thành thử thách về kiến thức công dân. Nội dung trò chơi được xây dựng từ hồ sơ do Cơ quan Lưu trữ Quốc gia Mỹ quản lý.

Các hoạt động như Democracy Disco, Clause of Power, Speak Out!Picturing America đưa tư liệu lưu trữ vào hình thức trực quan. Trẻ em tiếp cận lịch sử qua thao tác, chuyển động và trò chơi thay vì chỉ đọc thông tin trên bảng giới thiệu.

Công nghệ kết nối bảo tàng với kho lưu trữ

The American Story sử dụng bốn thành phần chính: số hóa tài liệu, AI tạo thẻ và nhận diện chủ đề, hệ thống đề xuất nội dung, cùng các thiết bị tương tác trong không gian trưng bày.

Tài liệu vật lý được chuyển thành dữ liệu số để lưu trữ, tìm kiếm và truy cập. AI tạo thẻ mô tả, xác định chủ đề và kết nối các hồ sơ liên quan. Hệ thống đề xuất lựa chọn nội dung theo mối quan tâm của khách tham quan. Các cổng AI, màn hình, không gian nhập vai và trò chơi đưa tài liệu đến người xem bằng nhiều hình thức.

Trong dịp kỷ niệm 250 năm ngày Mỹ tuyên bố độc lập, Bảo tàng Lưu trữ Quốc gia dùng AI để tổ chức hàng triệu hồ sơ, kết nối hiện vật gốc với dữ liệu số và mở rộng trải nghiệm tham quan. Công nghệ giúp công chúng tiếp cận kho tư liệu lớn hơn số hiện vật có thể trưng bày trực tiếp.

Nổi bật
      Mới nhất
      AI mở kho tư liệu lịch sử 250 năm của nước Mỹ
      • Mặc định

      POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO