AI phá vỡ độc quyền trong ngành thời trang nhưng không tạo ra bản sắc

Chỉ với vài câu lệnh, các nhà thiết kế trẻ hay những thương hiệu nhỏ cũng có thể tiếp cận những công cụ từng chỉ nằm trong tay các tập đoàn lớn trong ngành thời trang. Tuy nhiên, khi công nghệ khiến việc tạo ra sản phẩm trở nên dễ dàng hơn, lợi thế cạnh tranh thực sự lại chuyển sang một nơi khác: bản sắc, câu chuyện và khả năng tạo ra kết nối với con người.

AI mở rộng cánh cửa sáng tạo trong ngành thời trang

Trong nhiều thập kỷ, ngành thời trang được vận hành bởi một quy luật rõ ràng: những thương hiệu lớn sở hữu nhiều lợi thế nhất. Họ có ngân sách nghiên cứu, đội ngũ thiết kế đông đảo, mạng lưới sản xuất toàn cầu và khả năng thử nghiệm những ý tưởng mà các thương hiệu nhỏ khó có thể theo đuổi.

Sự xuất hiện của AI đang làm thay đổi cán cân đó. Một nhà thiết kế độc lập ngày nay có thể sử dụng công cụ trí tuệ nhân tạo để tạo ra những bản phác thảo ý tưởng, thử nghiệm hàng trăm biến thể thiết kế hoặc mô phỏng cách một sản phẩm xuất hiện trên người mặc mà không cần đầu tư nguồn lực khổng lồ. Những bước từng đòi hỏi cả một đội ngũ chuyên gia giờ đây có thể được rút ngắn chỉ trong vài giờ.

Theo TS. Jitin Chadha, Phó Hiệu trưởng Đại học Thiết kế, Đổi mới và Công nghệ (UDIT), AI đang tạo ra một sự dân chủ hóa trong ngành thiết kế. Công nghệ này giúp nhiều người tiếp cận hơn với quá trình sáng tạo, phá bỏ một phần rào cản vốn tồn tại trong ngành thời trang.

Nhưng việc ai cũng có thể tạo ra một sản phẩm không đồng nghĩa với việc ai cũng có thể tạo ra một thương hiệu có giá trị. Đó là khác biệt quan trọng mà AI chưa thể thay thế.

Một hình ảnh đẹp, một mẫu thiết kế ấn tượng hay một ý tưởng độc đáo chỉ là điểm khởi đầu. Trong ngành thời trang, giá trị lớn hơn nằm ở khả năng hiểu khách hàng, nắm bắt tinh thần xã hội và xây dựng một góc nhìn riêng.

Một chiếc áo không chỉ được mua vì kiểu dáng. Người tiêu dùng còn mua câu chuyện phía sau nó, niềm tin vào thương hiệu và cảm giác thuộc về một cộng đồng nhất định.

Đó là lí do tại sao nhiều thương hiệu thời trang có thể tồn tại hàng chục năm, thậm chí hàng trăm năm. Họ không chỉ bán sản phẩm. Họ xây dựng một ngôn ngữ thẩm mỹ riêng.

AI có thể học từ những gì đã tồn tại. Nó có thể phân tích xu hướng, kết hợp phong cách và tạo ra những thiết kế mới dựa trên dữ liệu khổng lồ. Nhưng việc tạo ra một bản sắc mới, một cách nhìn mới về con người và văn hóa vẫn là câu chuyện cần đến sự sáng tạo của con người.

Khi công nghệ khiến khả năng tạo ra sản phẩm trở nên phổ biến, thứ trở nên quý giá hơn lại là lí do tại sao sản phẩm đó cần tồn tại.

Thời trang tương lai không phải cuộc đối đầu giữa con người và AI

Một trong những lo ngại lớn nhất khi AI bước vào ngành sáng tạo là khả năng công nghệ sẽ thay thế con người. Tuy nhiên, nhìn từ thực tế ngành thời trang, sự thay đổi có thể diễn ra theo một hướng khác: AI trở thành công cụ mở rộng năng lực của nhà thiết kế thay vì thay thế họ.

TS. Chadha cho rằng công nghệ mới thường loại bỏ những phần việc lặp lại, nhưng đồng thời tạo ra nhu cầu lớn hơn đối với những kỹ năng mang tính con người như tư duy phản biện, khả năng giải thích ý tưởng và hiểu bối cảnh. Trong thời trang, điều này đặc biệt quan trọng.

Một thuật toán có thể đề xuất một thiết kế dựa trên dữ liệu xu hướng. Nhưng nó không tự hiểu vì sao một màu sắc lại gợi nhớ đến ký ức của một thế hệ, vì sao một kiểu dáng lại phù hợp với một nền văn hóa cụ thể hay vì sao người tiêu dùng có thể hình thành sự gắn bó cảm xúc với một thương hiệu. Những yếu tố đó tạo nên bản sắc.

Ngay cả với sự phát triển của AI, nghề thủ công và giá trị con người trong thời trang vẫn không biến mất. Ngược lại, khi những sản phẩm được tạo ra bằng công nghệ ngày càng nhiều, những yếu tố khó sao chép như tay nghề, câu chuyện cá nhân và dấu ấn sáng tạo có thể trở nên nổi bật hơn.

Một sản phẩm thủ công không có giá trị chỉ vì nó được làm bằng tay. Giá trị của nó nằm ở quá trình, ở kinh nghiệm và ở dấu vết của con người trong từng chi tiết. Tương tự, một thương hiệu thời trang thành công trong tương lai sẽ không chỉ cần công nghệ tốt hơn. Họ cần hiểu rõ mình là ai và muốn nói điều gì với thế giới.

AI có thể giúp một nhà thiết kế nhỏ làm được nhiều việc hơn. Nó có thể rút ngắn khoảng cách giữa một thương hiệu mới và những tên tuổi lớn. Nhưng khi mọi người đều có quyền tiếp cận cùng một công cụ, sự khác biệt sẽ không còn nằm ở công nghệ. Nó sẽ nằm ở khả năng sử dụng công nghệ để kể một câu chuyện mà người khác không thể kể.

Cuộc cách mạng AI trong thời trang vì thế không phải là cuộc chiến giữa máy móc và con người. Đó là sự thay đổi trong cách ngành công nghiệp này định nghĩa giá trị.

Trong tương lai, những thương hiệu thành công nhất có thể không phải là những thương hiệu tạo ra nhiều thiết kế nhất, mà là những thương hiệu hiểu con người sâu sắc nhất. Bởi AI có thể tạo ra vô số hình ảnh. Nhưng chỉ con người mới có thể tạo ra ý nghĩa.