Algeria khó xử khi muốn đòi Áo trả món nợ từ 'trận cầu xấu hổ' ở World Cup 1982

Sau 44 năm kể từ "Trận cầu xấu hổ" ở World Cup 1982, Algeria có cơ hội đối đầu với chính đối thủ từng khiến họ ôm hận. Trớ trêu thay, hoàn cảnh hiện tại lại đặt đội bóng châu Phi vào một bài toán chiến thuật đặc biệt: thua hoặc hòa đôi khi còn có lợi hơn chiến thắng.

44 năm trước: "Trận cầu xấu hổ" làm thay đổi lịch sử World Cup

Ngày 25/6/1982 tại thành phố Gijón (Tây Ban Nha), một trong những trận đấu tai tiếng nhất lịch sử World Cup đã diễn ra giữa Tây Đức và Áo. Khi ấy, Algeria đã hoàn thành các trận đấu của mình với 4 điểm sau chiến thắng 3-2 trước Chile và chỉ còn biết chờ kết quả trận đấu giữa hai đại diện châu Âu.

Kịch bản khi đó rất rõ ràng: nếu Tây Đức thắng Áo với cách biệt một hoặc hai bàn, cả hai đội châu Âu sẽ cùng giành quyền vào vòng trong, còn Algeria bị loại. Nếu Tây Đức thắng từ 3 bàn trở lên, Áo mới bị loại.

Ngay phút thứ 10, tiền đạo Horst Hrubesch ghi bàn mở tỷ số cho Tây Đức. Điều gây phẫn nộ là suốt hơn 80 phút còn lại, hai đội gần như không còn ý định tấn công. Họ chuyền bóng qua lại một cách hời hợt, tránh mọi pha tranh chấp quyết liệt nhằm bảo toàn tỷ số 1-0 - kết quả đủ để cả hai cùng đi tiếp.

Khán giả trên sân El Molinón liên tục la ó, hô vang "Algeria! Algeria!" và "Đồ gian lận!". Thậm chí có cổ động viên cố gắng lao xuống sân để phản đối. Ngay cả người hâm mộ Áo cũng tỏ ra xấu hổ trước màn trình diễn bị xem là thiếu tinh thần thể thao.

Báo chí quốc tế khi đó gọi đây là "Game of Shame" (Trận cầu xấu hổ) hay "Non-Aggression Pact of Gijón" (Hòa ước Gijon). Truyền thông mô tả đây không còn là một trận bóng đá đúng nghĩa mà là màn "thỏa thuận ngầm" nhằm loại Algeria khỏi giải đấu.

Sự kiện gây chấn động đến mức FIFA buộc phải thay đổi điều lệ. Kể từ World Cup 1986, tất cả các trận đấu cuối cùng của vòng bảng đều được tổ chức cùng giờ để tránh việc các đội bóng tính toán kết quả dựa trên những trận đã kết thúc trước đó.

Lịch sử lặp lại theo cách đầy trớ trêu

Bốn mươi bốn năm sau, Algeria và Áo lại gặp nhau ở lượt trận cuối vòng bảng World Cup. Tuy nhiên, lần này nghịch lý lại xuất hiện theo chiều hướng hoàn toàn khác.

Do đây là một trong những trận đấu cuối cùng của vòng bảng, các đội đã biết rõ cục diện ở những bảng đấu khác. Đội xếp nhì bảng J sẽ phải chạm trán ứng viên vô địch Tây Ban Nha ở vòng knock-out sau khi đại diện bán đảo Iberia giành ngôi nhất bảng H bằng chiến thắng 1-0 trước Uruguay.

Trong khi đó, đội xếp thứ ba của bảng J có khả năng gặp những đối thủ được đánh giá "dễ thở" hơn như Thụy Sĩ, Bỉ hoặc đội dẫn đầu bảng L (gồm Anh, Ghana hoặc Croatia), tùy thuộc vào điểm số và hiệu số.

Điều này tạo nên một tình huống rất đặc biệt: thay vì quyết tâm giành vị trí cao nhất có thể, một số đội có thể cân nhắc lợi ích lâu dài để tránh phải gặp Tây Ban Nha quá sớm.

Với Algeria, điều đó đồng nghĩa một trận hòa có thể lại mở ra con đường thuận lợi hơn ở vòng loại trực tiếp. Tuy nhiên, nếu Algeria hòa thì lại gián tiếp tiễn Hàn Quốc tức tưởi ra về vì Hàn Quốc chờ trận Áo - Algeria có thắng bại để nuôi cơ hội giành vé vớt. Đây là nghịch lý mà nhiều người cho rằng phản ánh mặt trái của việc các đội bóng luôn tìm cách tối ưu hóa hành trình tại giải đấu.

Dù vậy, bối cảnh hiện nay khác rất xa năm 1982. Các trận đấu vẫn diễn ra đồng thời, đồng thời hệ thống theo dõi, truyền thông và người hâm mộ toàn cầu khiến mọi dấu hiệu thi đấu thiếu trung thực đều khó có thể che giấu.

Huấn luyện viên Ralf Rangnick của tuyển Áo cũng cố gắng hạ thấp yếu tố lịch sử trước cuộc đối đầu. Ông cho biết những cầu thủ hiện nay đều không liên quan đến sự kiện cách đây hơn bốn thập kỷ.

"Năm 1982, không một cầu thủ nào trong đội hình hiện tại còn được sinh ra. Khi đó tôi mới chỉ bắt đầu sự nghiệp cầu thủ. Chuyện đã xảy ra từ rất lâu và hoàn toàn không liên quan đến trận đấu ngày mai hay kết quả của nó. Chúng tôi có đọc lại câu chuyện đó trong thời gian gần đây nhưng tôi không nghĩ nó sẽ ảnh hưởng đến trận đấu", Rangnick phát biểu.

Dẫu vậy, với người hâm mộ Algeria, ký ức về "Trận cầu xấu hổ" vẫn chưa bao giờ phai nhạt. Đó là khoảnh khắc mà đội tuyển châu Phi đầu tiên đánh bại một cường quốc châu Âu tại World Cup, chiến thắng lịch sử 2-1 trước Tây Đức ở trận mở màn nhưng cuối cùng vẫn phải rời giải trong cay đắng vì những tính toán ngoài chuyên môn.

Cuộc tái ngộ lần này vì thế mang ý nghĩa nhiều hơn một trận đấu vòng bảng. Đây là dịp để Algeria khép lại ký ức buồn kéo dài hơn bốn thập kỷ, đồng thời chứng minh rằng bóng đá hiện đại đã thay đổi rất nhiều so với thời điểm năm 1982.

Dù kết quả cuối cùng ra sao, "Trận cầu xấu hổ" vẫn sẽ là lời nhắc nhở rằng tinh thần fair-play quan trọng không kém chiến thắng. Chính bài học đắt giá ấy đã góp phần định hình thể thức World Cup ngày nay, giúp hạn chế tối đa những màn "bắt tay" gây tranh cãi và bảo vệ tính công bằng của giải đấu lớn nhất hành tinh.