Apple không làm AI trên điện thoại theo kiểu chạy theo xu hướng

Thay vì chạy theo xu hướng trao cho người dùng khả năng chỉnh sửa hình ảnh gần như vô hạn bằng AI, hãng công nghệ Mỹ khẳng định mục tiêu của mình không phải là “AI vì AI”, mà là tạo ra những công cụ giúp người dùng có thêm “siêu năng lực” trong khi vẫn bảo vệ tính chân thực của kí ức và hình ảnh cá nhân.

Khi Apple muốn AI trở thành “siêu năng lực” thay vì chạy theo xu hướng

Cuộc đua AI trên smartphone đang bước vào giai đoạn mới. Trong khi Google liên tục mở rộng khả năng của Gemini trên dòng Pixel, còn Samsung trang bị hàng loạt công cụ chỉnh sửa ảnh bằng AI cho Galaxy, Apple lại xuất hiện với một triết lí có phần thận trọng hơn.

Phát biểu với Wired về các tính năng AI mới trên iOS 27, ông Jon McCormack, Phó chủ tịch phụ trách Kĩ thuật Phần mềm Camera của Apple, khẳng định hãng không muốn phát triển “AI chỉ vì AI”.

Quan điểm này xuất hiện trong bối cảnh Apple vừa giới thiệu loạt công cụ chỉnh sửa ảnh thế hệ mới cho ứng dụng Photos. Đây được xem là một bước tiến quan trọng sau khi Apple Intelligence ra mắt với nhiều khó khăn, từ việc trì hoãn hàng loạt tính năng cho đến dự án nâng cấp Siri kéo dài hơn dự kiến.

Một trong những chỉ trích lớn nhất mà Apple từng phải đối mặt là công cụ Clean Up trên iOS 26 chưa thể xử lí việc xóa vật thể một cách tự nhiên như các đối thủ. Khi người dùng xóa một người hay đồ vật khỏi ảnh, những vùng nền được lấp đầy thường thiếu thuyết phục hơn so với Magic Eraser của Google hay Object Eraser trên điện thoại Samsung.

Với iOS 27, Apple cho biết đã nâng cấp đáng kể các mô hình AI nền tảng. Hệ thống mới có khả năng tái tạo hậu cảnh tự nhiên hơn sau khi vật thể bị loại bỏ.

Bên cạnh đó, hãng còn bổ sung hai tính năng hoàn toàn mới. Extend cho phép mở rộng khung hình vượt ra ngoài giới hạn ban đầu của bức ảnh. AI sẽ tự động tạo thêm các chi tiết mới để lấp đầy phần không gian được mở rộng.

Trong khi đó, Spatial Reframe có thể thay đổi bố cục hoặc góc nhìn của bức ảnh bằng cách tạo thêm các điểm ảnh mới, giúp người dùng dễ dàng căn chỉnh lại khung hình mà không cần sử dụng các phần mềm chỉnh sửa chuyên nghiệp.

Theo McCormack, giá trị lớn nhất của AI nằm ở việc dân chủ hóa các công cụ vốn chỉ dành cho chuyên gia. “Bạn không cần phải hiểu tất cả những kĩ thuật phức tạp trong Photoshop để tạo ra điều mình muốn. AI trao cho những người bình thường các siêu năng lực thực sự”, ông nói.

Đó cũng là cách Apple định nghĩa vai trò của AI: giúp người dùng làm được những điều trước đây quá khó hoặc quá tốn thời gian, thay vì biến họ thành những người tạo ra các nội dung giả mạo không giới hạn.

Đặt giới hạn cho AI để bảo vệ tính chân thực của kí ức

Nếu quan sát kĩ, có thể thấy sự khác biệt lớn nhất giữa Apple và nhiều đối thủ không nằm ở năng lực công nghệ, mà ở những giới hạn mà hãng chủ động đặt ra.

Trong khi một số công cụ AI hiện nay cho phép thay đổi hoàn toàn nội dung ảnh, tạo ra nhân vật mới hoặc biến đổi khuôn mặt theo ý muốn, Apple lại chọn cách giới hạn phạm vi can thiệp của AI.

Các điểm ảnh do AI tạo ra trong ứng dụng Photos chủ yếu chỉ được sử dụng cho phần hậu cảnh. Người dùng không thể dùng AI để thay đổi khuôn mặt của nhân vật chính trong ảnh. Công cụ Clean Up cũng không cho phép xóa chủ thể chính của bức hình.

Ngay cả tính năng Extend cũng được kiểm soát rất chặt chẽ. Người dùng chỉ có thể mở rộng ảnh một lần và mức mở rộng tối đa chỉ khoảng 25%.

Apple cũng không cho phép lưu rồi tiếp tục mở rộng ảnh vô hạn lần như một số công cụ AI khác đang làm. Những giới hạn này phản ánh một triết lí mà Apple theo đuổi từ lâu: công nghệ phải phục vụ trải nghiệm của con người thay vì làm méo mó thực tại.

Theo McCormack, một bức ảnh không chỉ là tập hợp các điểm ảnh. Đó còn là một khoảnh khắc có thật trong cuộc sống.

“Một bức ảnh ghi lại điều gì đó đã thực sự xảy ra. Chúng tôi tin vào ý tưởng rằng ảnh chụp là cuốn nhật kí chân thực của cuộc đời mỗi người,” ông nhấn mạnh.

Apple cho rằng khi người dùng chụp ảnh, họ đang lưu giữ kí ức, cảm xúc và những cột mốc cá nhân. Vì vậy, các công cụ AI phải được thiết kế theo hướng hỗ trợ lưu giữ những khoảnh khắc ấy thay vì biến chúng thành một thực tại hoàn toàn khác. Cách tiếp cận này cũng phản ánh mối lo ngại ngày càng lớn về vấn đề hình ảnh giả mạo trong thời đại AI tạo sinh.

Khi ranh giới giữa ảnh thật và ảnh được tạo bằng máy ngày càng mờ nhạt, niềm tin vào nội dung số cũng đứng trước thách thức chưa từng có.

Để giải quyết vấn đề này, Apple dự kiến sẽ tích hợp công nghệ SynthID của Google vào cuối năm nay. Hệ thống sẽ gắn một loại watermark vô hình lên những hình ảnh được tạo hoặc chỉnh sửa bằng AI. Người dùng thông thường sẽ không nhìn thấy dấu hiệu này, nhưng các công cụ xác thực có thể nhận diện được nguồn gốc của nội dung.

Động thái đó cho thấy Apple đang tìm cách cân bằng giữa hai mục tiêu tưởng chừng mâu thuẫn: khai thác sức mạnh của AI tạo sinh và duy trì tính xác thực của thế giới số.

Trong hoàn cảnh nhiều hãng công nghệ đang chạy đua bổ sung càng nhiều tính năng AI càng tốt, Apple dường như muốn gửi đi một thông điệp khác. AI không phải là mục tiêu cuối cùng, mà chỉ là công cụ. Giá trị thực sự nằm ở việc công nghệ đó có giúp con người giải quyết vấn đề tốt hơn hay không.

Và nếu triết lí này được duy trì, cuộc đua AI trên smartphone trong những năm tới có thể không chỉ là cuộc cạnh tranh về sức mạnh xử lí hay số lượng tính năng, mà còn là cuộc cạnh tranh về cách các hãng công nghệ định nghĩa mối quan hệ giữa con người, kí ức và trí tuệ nhân tạo.