Bảng xếp hạng âm nhạc và các ứng dụng bắt đầu siết chất lượng nội dung AI

Dù diễn ra ở hai lĩnh vực khác nhau, cả hai đều phản ánh cùng một thông điệp: AI vẫn được chào đón, nhưng không còn được phép thay thế hoàn toàn vai trò sáng tạo của con người.

Spotlight của Snapchat sẽ không đề xuất video tạo bởi AI

Trong thông báo mới, Snapchat cho biết Spotlight sẽ tiếp tục cho phép người dùng sử dụng các công cụ AI để chỉnh sửa hoặc nâng cấp video. Tuy nhiên, những video được tạo hoàn toàn bằng AI sẽ không còn đủ điều kiện xuất hiện trên mục đề xuất.

Theo Snapchat, quyết định này được đưa ra khi internet ngày càng xuất hiện nhiều nội dung AI chất lượng thấp, lặp lại và được tạo hàng loạt chỉ bằng vài câu lệnh (prompt). Công ty cho rằng Spotlight cần duy trì vai trò là nơi người dùng khám phá những góc nhìn, câu chuyện và trải nghiệm mang dấu ấn cá nhân, thay vì bị lấp đầy bởi các video sản xuất tự động.

Điều đáng chú ý là Snapchat không cấm AI. Nền tảng này vẫn khuyến khích người sáng tạo dùng AI như một công cụ hỗ trợ trong quá trình sản xuất nội dung. Ranh giới mà Snapchat đặt ra nằm ở việc AI hỗ trợ con người sáng tạo, chứ không thay con người tạo ra toàn bộ sản phẩm.

Động thái này cũng tạo ra sự khác biệt với Meta. Trong khi CEO Mark Zuckerberg nhiều lần nói về tương lai với "vũ trụ gần như vô hạn của nội dung cá nhân hóa" nhờ AI, Snapchat lại đặt cược rằng người dùng vẫn đánh giá cao những nội dung mang tính cá nhân và chân thực hơn.

Ngành âm nhạc cũng bắt đầu siết nội dung AI

Không chỉ mạng xã hội, ngành công nghiệp âm nhạc cũng đang tìm cách thiết lập các tiêu chuẩn mới.

Liên minh gần một chục hãng thu âm lớn, bao gồm Universal Music Group, Sony Music và Warner Music Group, vừa đề xuất các bảng xếp hạng âm nhạc trên thế giới áp dụng quy định mới đối với các ca khúc sử dụng AI. Theo đề xuất này, một bài hát chỉ đủ điều kiện được xếp hạng nếu việc sử dụng AI là hợp pháp, bài hát chủ yếu do con người sáng tạo và không liên quan đến hành vi gian lận lượt phát hoặc thao túng bảng xếp hạng.

Đây không phải là lệnh cấm toàn bộ âm nhạc AI. Những tác phẩm do con người sáng tác nhưng sử dụng AI như công cụ hỗ trợ vẫn có thể được chấp nhận. Điều các hãng thu âm muốn loại bỏ là những ca khúc được tạo gần như hoàn toàn bằng AI, đặc biệt khi các mô hình này bị cáo buộc huấn luyện trên kho nhạc có bản quyền mà chưa được cấp phép hoặc bị lợi dụng để tạo ra các lượt phát ảo.

Theo các hãng thu âm, AI nên được phát triển theo hướng tôn trọng quyền của người sáng tạo, thay vì khai thác trái phép tác phẩm của họ rồi sử dụng các sản phẩm tạo ra để cạnh tranh trên cùng bảng xếp hạng.

AI không bị loại bỏ, nhưng có giới hạn

Quyết định của Snapchat và đề xuất từ ngành âm nhạc dù thuộc hai lĩnh vực khác nhau. Tuy nhiên, chúng cùng phản ánh một sự chuyển dịch đáng chú ý trong cách các nền tảng nhìn nhận AI tạo sinh.

Khoảng hai năm trước, AI chủ yếu được xem là công nghệ cần được phổ biến càng rộng càng tốt. Hôm nay, câu hỏi không còn là "có nên dùng AI hay không", mà là "AI nên tham gia đến đâu trong quá trình sáng tạo". Điểm chung của cả hai trường hợp là không bên nào phủ nhận giá trị của AI. Snapchat vẫn cho phép dùng AI để chỉnh sửa video. Các hãng thu âm cũng không phản đối việc nghệ sĩ sử dụng AI như một công cụ sáng tác. Điều họ muốn ngăn chặn là các sản phẩm được tạo hoàn toàn bằng AI, hoặc được sản xuất hàng loạt với chất lượng thấp nhằm khai thác thuật toán đề xuất hay thao túng bảng xếp hạng.

Sự thay đổi này cũng cho thấy ngành công nghệ đang chuyển trọng tâm từ việc khuyến khích số lượng sang ưu tiên chất lượng. Khi AI ngày càng giúp việc tạo nội dung trở nên dễ dàng, giá trị của những sản phẩm mang dấu ấn cá nhân và có đóng góp sáng tạo thực sự trở thành yếu tố cần được bảo vệ.

Luật chơi mới của nội dung AI

Việc Snapchat siết Spotlight hay các hãng thu âm đề xuất thay đổi quy định bảng xếp hạng có thể mới chỉ là những bước đi đầu tiên. Trước đó, các tổ chức như RIAA và IFPI cũng đã thúc đẩy việc gắn nhãn rõ ràng đối với các ca khúc sử dụng AI trên các dịch vụ phát nhạc trực tuyến. Điều đó cho thấy AI không còn được nhìn nhận là một công nghệ mới, mà đã trở thành một phần của hệ sinh thái sáng tạo cần có quy tắc vận hành. Trong giai đoạn tiếp theo, câu chuyện có lẽ sẽ không còn xoay quanh việc AI có thể tạo ra bao nhiêu nội dung, mà là đâu là ranh giới giữa hỗ trợ sáng tạo và thay thế sáng tạo.