Báo động dịch bệnh mùa hè ở TP.HCM: Sốt xuất huyết tăng hơn 70%, EV71 quay lại

Tại buổi họp báo về các vấn đề kinh tế - xã hội chiều 14/5, ThS-BS Lê Hồng Nga, Phó Giám đốc Trung tâm Kiểm soát bệnh tật TP.HCM (HCDC), đã đưa ra nhiều cảnh báo đáng chú ý về diễn biến dịch bệnh trên địa bàn thành phố. Theo bà Nga, mùa hè năm nay có nguy cơ xuất hiện nhiều ổ dịch phức tạp nếu người dân chủ quan hoặc lơ là các biện pháp phòng bệnh.

Sốt xuất huyết bất ngờ tăng đến 70%

Điểm nóng đáng lo ngại nhất hiện nay là dịch sốt xuất huyết.Tính đến hết tuần thứ 19, tức ngày 10/5, TP.HCM đã ghi nhận khoảng 16.000 ca mắc sốt xuất huyết, tăng hơn 70% so với cùng kỳ năm ngoái. Đáng chú ý, số ca xét nghiệm dương tính và các trường hợp phù hợp chẩn đoán cũng tăng hơn gấp đôi, phản ánh tốc độ lây lan mạnh của dịch bệnh trong cộng đồng.

Không chỉ dừng ở số lượng ca mắc, TP.HCM còn ghi nhận các trường hợp tử vong do sốt xuất huyết trong những tháng đầu năm. Đây được xem là tín hiệu đáng báo động khi mùa mưa – giai đoạn muỗi vằn sinh sôi mạnh nhất – vẫn chưa thực sự bước vào cao điểm.

Theo ThS-BS Lê Hồng Nga, sốt xuất huyết năm nay diễn biến phức tạp hơn do điều kiện thời tiết thất thường và mật độ lăng quăng tồn tại cao ở nhiều khu dân cư. “Muỗi truyền bệnh sốt xuất huyết sinh sản chủ yếu trong các vật chứa nước sạch quanh nhà. Chỉ cần một dụng cụ đọng nước không được xử lý cũng có thể trở thành nguồn phát sinh lăng quăng và làm dịch lan rộng”, bà Nga nhấn mạnh.

Song song với sốt xuất huyết, bệnh tay chân miệng cũng đang bước vào chu kỳ tăng mạnh theo mùa. Điều khiến giới chuyên môn lo ngại là sự xuất hiện trở lại và chiếm ưu thế của chủng Enterovirus 71 (EV71) – tác nhân từng gây ra nhiều đợt dịch lớn với tỉ lệ biến chứng thần kinh và tử vong cao ở trẻ nhỏ.

Theo HCDC, tay chân miệng thường bắt đầu tăng mạnh từ giữa tháng 7 và kéo dài đến thời điểm học sinh quay lại trường học. Tuy nhiên, năm nay số ca bệnh đã có xu hướng tăng sớm hơn. Trẻ dưới 5 tuổi vẫn là nhóm nguy cơ cao nhất, đặc biệt tại các nhà trẻ, lớp mẫu giáo và khu vực đông dân cư.

ThS-BS Lê Hồng Nga cảnh báo EV71 là chủng virus có khả năng gây biến chứng nhanh, nhất là ở trẻ nhỏ có sức đề kháng yếu. Phụ huynh cần đặc biệt cảnh giác khi trẻ có dấu hiệu sốt cao liên tục, giật mình, run tay chân, quấy khóc kéo dài hoặc nổi mụn nước ở tay, chân và miệng.

“Không ít phụ huynh nhầm lẫn tay chân miệng với các bệnh ngoài da thông thường nên đưa trẻ đi khám muộn. Đây là nguyên nhân khiến nhiều ca bệnh chuyển nặng nhanh chóng”, bà Nga cho biết thêm.

Một vấn đề khác đang được HCDC đặc biệt lưu ý là bệnh dại. Dù hoàn toàn có thể phòng ngừa bằng vaccine, bệnh dại vẫn ghi nhận các ca tử vong mỗi năm do người dân chủ quan sau khi bị chó hoặc mèo cắn.

Theo ThS-BS Lê Hồng Nga, nhiều trường hợp tử vong xảy ra vì người dân không đi tiêm vắc xin ngay sau phơi nhiễm hoặc tự chữa bằng phương pháp dân gian. Khi bệnh đã phát triệu chứng, tỉ lệ tử vong gần như 100%.

“Người dân tuyệt đối không được chần chừ khi bị chó, mèo cắn hoặc cào. Việc tiêm vaccine và huyết thanh kháng dại càng sớm thì khả năng bảo vệ tính mạng càng cao”, bà Nga khuyến cáo.

Triển khai nhiều chiến dịch chống dịch quy mô lớn

Trước nguy cơ dịch bệnh gia tăng trong mùa hè, HCDC đã tham mưu Sở Y tế TP.HCM triển khai nhiều chiến dịch phòng chống dịch quy mô lớn. Trong đó, chiến dịch hưởng ứng Ngày ASEAN phòng chống sốt xuất huyết vào ngày 15/6 được xem là hoạt động trọng điểm nhằm đồng loạt xử lý các điểm nguy cơ phát sinh muỗi và lăng quăng trên toàn thành phố.

Bên cạnh đó, ngành y tế cũng đẩy mạnh truyền thông cộng đồng về các dấu hiệu nhận biết sớm bệnh truyền nhiễm, đặc biệt là tay chân miệng và sốt xuất huyết. Các tài liệu hướng dẫn xử trí ban đầu, nhận biết dấu hiệu chuyển nặng đã được đăng tải rộng rãi để người dân dễ dàng tiếp cận.

Theo các chuyên gia, việc chủ động tiêm vắc xin đầy đủ cho trẻ em và nhóm nguy cơ cao vẫn là “lá chắn” quan trọng nhất để hạn chế biến chứng và tử vong do bệnh truyền nhiễm. Đồng thời, người dân cần duy trì thói quen rửa tay thường xuyên, ăn chín uống sôi, vệ sinh môi trường sống và không tự ý điều trị khi có dấu hiệu sốt kéo dài.

Giới chuyên môn nhận định TP.HCM đang bước vào giai đoạn nhạy cảm về dịch tễ khi nhiều bệnh truyền nhiễm cùng lúc gia tăng. Trong bối cảnh biến đổi khí hậu và mật độ dân cư đông đúc khiến nguy cơ bùng phát dịch ngày càng lớn, ý thức phòng bệnh của cộng đồng sẽ đóng vai trò quyết định trong việc kiểm soát “làn sóng” dịch bệnh mùa hè năm nay.