Bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ: "Chìa khóa" nâng tầm đặc sản OCOP ĐBSCL

Sự kiện quy tụ đông đảo các nhà quản lí, chuyên gia pháp lí, nhà khoa học và đại diện các doanh nghiệp, hợp tác xã đến từ TP. Cần Thơ và các tỉnh lân cận khu vực đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL).

Phát biểu khai mạc hội thảo, ông Lê Huy Anh, Phó cục trưởng Cục Sở hữu trí tuệ (SHTT), nhấn mạnh: Sản phẩm OCOP và đặc sản địa phương chính là kết tinh của tri thức bản địa, kinh nghiệm truyền thống và bản sắc văn hóa vùng miền. Tuy nhiên, "điểm nghẽn" lớn nhất hiện nay là các sản phẩm này thường bị đánh cắp danh tiếng hoặc không được định danh pháp lí rõ ràng, dẫn đến tình trạng "mạnh ai nấy bán", khó xây dựng chuỗi giá trị bền vững.

"Chúng ta đang đứng trước nghịch lí: sản phẩm được thị trường ưa chuộng nhưng thương hiệu lại không được bảo vệ. Việc đăng kí chỉ dẫn địa lí, nhãn hiệu tập thể hay nhãn hiệu chứng nhận chính là phép màu pháp lí giúp chuyển hóa danh tiếng dân gian thành tài sản trí tuệ được luật bảo hộ, đồng thời tạo lá chắn vững chắc trước các hành vi giả mạo, làm nhái", ông Lê Huy Anh nhấn mạnh.

Trong bài phát biểu chào mừng, ông Phạm Trường Giang, Phó giám đốc Sở KH & CN TP. Cần Thơ, cho biết: “Là trung tâm của vùng ĐBSCL, Cần Thơ sở hữu vô vàn đặc sản và sản phẩm OCOP mang đậm dấu ấn văn hóa sông nước. Đây là những tài sản quý cần được khai thác hiệu quả”.

Tuy nhiên, thực tế cho thấy, công tác xây dựng, quản lí và phát triển tài sản trí tuệ vẫn còn không ít khó khăn. Nhiều chủ thể sản xuất chưa thực sự quan tâm đến việc đăng kí bảo hộ, hoạt động quảng bá và truy xuất nguồn gốc chưa tương xứng với tiềm năng. Bên cạnh đó, việc sắp xếp đơn vị hành chính theo mô hình mới cũng đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc rà soát, cập nhật để đảm bảo hiệu lực bảo hộ cho các tài sản trí tuệ hiện có.

"Việc tổ chức hội thảo hôm nay là diễn đàn quan trọng để các bên cùng ngồi lại, tháo gỡ những vướng mắc và tìm ra giải pháp căn cơ, giúp sản phẩm OCOP 'đội lốt' sở hữu trí tuệ để vươn xa hơn", ông Phạm Trường Giang chia sẻ.

Theo các báo cáo tham luận tại hội thảo, quyền SHTT đóng vai trò như một "bệ đỡ chiến lược" giúp sản phẩm OCOP chuyển từ trạng thái bán "thô" sang bán "thương hiệu" và "chất lượng cam kết". Thạc sĩ Trịnh Thu Hải (Phó giám đốc Trung tâm Đào tạo và Tư vấn sở hữu trí tuệ, Cục SHTT) nhấn mạnh: “Việc có tem nhãn bảo hộ, mã số truy xuất nguồn gốc chính là "hộ chiếu" để sản phẩm dễ dàng gia nhập các chuỗi bán lẻ hiện đại và tiến ra thị trường xuất khẩu, từ đó gia tăng đáng kể lợi nhuận cho bà con nông dân và các hợp tác xã”.

Thạc sĩ Trần Thị Thanh Điệp (Trưởng phòng SHTT, Sở KH & CN Cần Thơ) đã trình bày các giải pháp cụ thể nhằm thúc đẩy đổi mới sáng tạo, xây dựng mã số vùng trồng và truy xuất nguồn gốc cho các sản phẩm truyền thống ngay tại địa phương.

Điểm nhấn của hội thảo là vai trò của các tổ chức cộng đồng trong quản lý tài sản trí tuệ. Ông Huỳnh Thành Hữu (Chánh Văn phòng Điều phối các Chương trình mục tiêu quốc gia TP. Cần Thơ) khẳng định: “Nếu không có sự vào cuộc mạnh mẽ của cộng đồng, việc bảo hộ sẽ chỉ là hình thức, bởi "SHTT chỉ thực sự có giá trị khi được quản lí và khai thác bởi chính những chủ thể tạo ra nó".

Hội thảo khẳng định: Trong kỉ nguyên mới, SHTT không chỉ là công cụ bảo vệ quyền lợi mà còn là "chìa khóa" quyết định để đặc sản ĐBSCL không chỉ là niềm tự hào của người dân địa phương mà còn là thương hiệu đắt giá trên thị trường thế giới.