Bàu Sấu - miền hoang dã giữa đại ngàn Cát Tiên
Nằm sâu trong vùng lõi Vườn quốc gia Cát Tiên (xã Phước Sơn, TP. Đồng Nai), Bàu Sấu là vùng đất ngập nước có giá trị đa dạng sinh học đặc biệt, thuộc khu Ramsar có tổng diện tích 13.759 ha.
Hành trình đến Bàu Sấu đưa du khách vượt qua những lối mòn xuyên rừng, dưới tán cây cổ thụ xanh thẫm.
Sau những đoạn đường rợp bóng đại ngàn, không gian bất ngờ mở ra với mặt nước mênh mông, những trảng cỏ ngập nước và thảm thực vật thủy sinh trải rộng.
Đó cũng là lúc vẻ đẹp đặc trưng của vùng đất ngập nước này hiện lên rõ nét.
Cảnh quan Bàu Sấu thay đổi theo mùa. Vào mùa khô, diện tích mặt nước vùng lõi hồ thu hẹp còn khoảng 100-151 ha. Khi mùa mưa đến, nước dâng, tràn qua các trảng cỏ xung quanh, mở rộng diện tích ngập theo mùa lên hơn 5.360 ha.
Sự biến đổi của mực nước tạo nên những sinh cảnh phong phú, nơi sen, súng phát triển trên mặt đầm. Giữa không gian xanh ngắt, những bông sen trắng nổi bật, tạo nên nét riêng của vùng đất ngập nước Bàu Sấu.
Không chỉ có cảnh quan đặc sắc, Bàu Sấu còn nổi tiếng với hệ động vật hoang dã quý hiếm, trong đó có cá sấu Xiêm (Crocodylus siamensis). Đây là loài cá sấu nước ngọt bản địa từng đứng trước nguy cơ tuyệt chủng ngoài tự nhiên tại Việt Nam. Nhờ những nỗ lực bảo tồn, quần thể cá sấu Xiêm tại đây đã được phục hồi.
Trên các bãi bùn và mô đất ven đầm, những cá thể cá sấu nằm phơi nắng; dưới mặt nước, nhiều cá thể khác lặng lẽ ẩn mình. Sự hiện diện của loài cá sấu quý hiếm này là một trong những dấu ấn đáng chú ý về giá trị bảo tồn của Bàu Sấu.
Bên cạnh cá sấu Xiêm, hệ sinh thái đất ngập nước cùng những cánh rừng bao quanh còn là môi trường sống của nhiều loài động vật hoang dã.
Những đàn bò tót với thân hình to lớn xuất hiện trên các trảng cỏ, thong thả kiếm ăn, đôi khi có cả những cá thể non đi theo đàn. Ở những khu vực ven đầm, nai và nhiều loài động vật khác cũng tìm kiếm thức ăn, tạo nên nhịp sống tự nhiên giữa đại ngàn.
Chính sự đan xen giữa mặt nước, trảng cỏ và rừng già đã tạo nên môi trường sinh sống đa dạng cho các loài động vật. Những khoảnh khắc muông thú xuất hiện trong môi trường tự nhiên cũng cho thấy giá trị của công tác bảo vệ rừng, gìn giữ sinh cảnh tại Vườn quốc gia Cát Tiên.
Từ giá trị bảo tồn ấy, Bàu Sấu ngày càng trở thành điểm đến của các nhà nghiên cứu, du khách yêu thiên nhiên và học sinh, sinh viên muốn tìm hiểu về hệ sinh thái rừng ngập nước.
Những chuyến tham quan không chỉ mang đến cơ hội khám phá cảnh quan mà còn giúp người tham gia tiếp cận trực tiếp với đời sống của các loài động vật hoang dã.
Ngồi trên những chiếc thuyền nhỏ len qua mặt đầm, du khách có thể quan sát thảm thực vật thủy sinh, lắng nghe tiếng chim giữa những bụi cây ven bờ và cảm nhận không gian tĩnh lặng của rừng già. Qua mỗi chuyến đi, những giá trị của thiên nhiên và công tác bảo tồn cũng trở nên gần gũi, dễ cảm nhận hơn.
Giữa đại ngàn Cát Tiên, Bàu Sấu vẫn lưu giữ vẻ hoang sơ của một vùng đất ngập nước đặc biệt. Nơi đây không chỉ là môi trường sống của nhiều loài động vật quý hiếm mà còn là một hệ sinh thái cần được bảo vệ, gìn giữ cho các thế hệ mai sau.
