Bí mật sau 4.000 ca đại phẫu bằng robot tại Việt Nam là gì?
Từ ca mổ bằng robot đầu tiên vào năm 2016, Bệnh viện Bình Dân đã làm chủ 15 chuyên khoa sâu và cán mốc hơn 4.000 ca đại phẫu thành công.
Đằng sau những con số kỉ lục này là cả một bí mật lớn về năng lực tự chủ công nghệ của y khoa Việt Nam, điều mà không phải cỗ máy triệu đô nào cũng có thể tự vận hành.
Ngày 11/9, Bệnh viện Bình Dân tại TP.HCM cho biết đã chính thức ra mắt cuốn sách chuyên khảo mang tên “Phẫu thuật robot cơ bản” do PGS.TS.BS Trần Vĩnh Hưng – Giám đốc Bệnh viện làm chủ biên. Sự kiện này không chỉ đơn thuần là việc giới thiệu một tài liệu học thuật dày 225 trang, mà chính là lời giải đáp rõ ràng nhất cho câu hỏi: Làm thế nào Việt Nam có thể đứng vững trên bản đồ ngoại khoa công nghệ cao của thế giới trong suốt một thập kỷ qua?
Phẫu thuật robot: Cuộc cách mạng trong những "vùng đất hiểm" của cơ thể
Phẫu thuật robot được giới chuyên môn đánh giá là bước tiến đỉnh cao của ngành ngoại khoa xâm lấn tối thiểu. Công nghệ này đặc biệt phát huy giá trị tại những vị trí giải phẫu có địa hình sâu và hẹp vốn là thách thức lớn đối với mổ mở hay mổ nội soi truyền thống. Có thể kể đến các vùng can thiệp phức tạp như lồng ngực, đại - trực tràng, vùng chậu hay hệ tiết niệu.
Bí mật đầu tiên giúp những ca đại phẫu này đạt tỉ lệ thành công vượt trội nằm ở sự kết hợp hoàn hảo giữa công nghệ phóng đại và sự linh hoạt cơ học. Hệ thống camera ba chiều phóng đại không gian phẫu thuật giúp bác sĩ quan sát rõ từng mạch máu nhỏ và sợi thần kinh. Song song đó, các cánh tay robot có khả năng gập, mở và xoay chuyển ở những góc độ mà bàn tay con người không thể thực hiện được. Sự hỗ trợ này cho phép phẫu thuật viên thực hiện các thao tác bóc tách, khâu nối với độ chính xác tuyệt đối. Nhờ vậy, người bệnh chỉ phải chịu những đường mổ siêu nhỏ, hạn chế tối đa lượng máu mất, giảm thiểu đau đớn và rút ngắn đáng kể thời gian phục hồi sau mổ.
Tuy nhiên, nếu chỉ sở hữu những cỗ máy hiện đại thì chưa đủ để tạo nên kì tích. Nhiều người lầm tưởng rằng robot sẽ tự động thực hiện các thao tác, nhưng thực tế, hệ thống này hoàn toàn phụ thuộc vào sự điều khiển của con người. Chia sẻ về điều này, PGS.TS.BS Trần Vĩnh Hưng, khẳng định rằng giá trị cốt lõi của phẫu thuật robot không nằm ở riêng một hệ thống máy móc tân tiến, mà đằng sau mỗi ca mổ thành công là cả một quy trình chuyên môn nghiêm ngặt, trong đó con người vẫn luôn giữ vai trò quyết định tối thượng.
Theo PGS.TS.BS Trần Vĩnh Hưng, để làm chủ được kĩ thuật đỉnh cao này, bệnh viện phải xây dựng và vận hành một bộ máy phối hợp đồng bộ chặt chẽ giữa rất nhiều phòng ban. Từ khâu lên lịch phẫu thuật, chuẩn bị dụng cụ chuyên biệt, kiểm soát nhiễm khuẩn tuyệt đối cho đến quy trình gây mê hồi sức chuyên biệt và tư vấn tâm lý trực tiếp cho người bệnh. Chính việc chuẩn hóa đồng bộ tất cả các mắt xích này đã tạo nên một bệ phóng an toàn, cho phép đội ngũ y bác sĩ tự tin ứng dụng robot để xử lý những ca bệnh hiểm nghèo, phức tạp nhất. Nếu không có sự thấu hiểu sâu sắc về giải phẫu học và bản lĩnh lâm sàng của người bác sĩ, robot cũng chỉ là một khối kiến trúc vô hồn.
Khát vọng xây dựng hệ sinh thái đào tạo y khoa tự chủ
Bí mật lớn nhất giúp y tế Việt Nam duy trì và phát triển bền vững thành tựu này chính là tư duy "chuyển giao và kế thừa". Người phẫu thuật viên muốn ngồi vào bàn điều khiển robot đều phải trải qua một lộ trình đào tạo vô cùng khắt khe từ lí thuyết đến thực hành lâm sàng thực tế nhằm bảo đảm khả năng kiểm soát biến chứng và xử lí tốt mọi tình huống phát sinh trong phòng mổ. Do đó, việc xây dựng nguồn nhân lực chất lượng cao luôn là bài toán then chốt.
Cuốn chuyên khảo “Phẫu thuật robot cơ bản” vừa ra mắt chính là viên gạch đầu tiên trong dự án bộ sách ba tập toàn diện về phẫu thuật robot cho người lớn tại Việt Nam, dự kiến sẽ nối tiếp bằng hai tập nâng cao và chuyên sâu. Việc hệ thống hóa những kinh nghiệm thực chiến xương máu thành một bộ tài liệu đào tạo chính thống giúp tri thức không còn là bí quyết riêng của bất kì cá nhân hay bệnh viện nào. Đây sẽ là nền tảng vững chắc để các thế hệ bác sĩ nội trú và học viên sau đại học được tiếp cận ngoại khoa công nghệ cao một cách bài bản nhất.
Hành trình mười năm từ ca mổ đầu tiên năm 2016 đến cột mốc hơn 4.000 ca thành công là minh chứng cho thấy ngoại khoa Việt Nam đã bước qua giai đoạn tiếp cận công nghệ để chuyển mình sang chương mới: làm chủ, chuẩn hóa và tự chủ đào tạo. Mục tiêu tối thượng của hành trình này không gì khác ngoài việc đưa những kĩ thuật y học hiện đại, an toàn và tối ưu nhất phục vụ trực tiếp cho sức khỏe của người bệnh Việt Nam với chi phí hợp lí ngay tại quê nhà.
