Bitcoin có thể lên 400.000 USD, nhưng nhà đầu tư Việt Nam có thể thua lỗ trước đó
CEO Coinbase Brian Armstrong vừa khiến các nhà đầu tư chú ý khi tiếp tục bày tỏ tin tưởng rằng Bitcoin có thể đạt 300.000-400.000 USD vào năm 2030.
Tuy nhiên, ThS Phạm Nhật Huy (chuyên gia tài chính từ SSI) chia sẻ riêng với Tạp chí Một Thế Giới, với nhà đầu tư, bài toán không chỉ nằm ở việc dự báo đúng mức giá tương lai, mà còn là khả năng chịu đựng những biến động rất lớn trên hành trình đi tới đó.
Kịch bản 400.000 USD và chiếc neo tâm lí
Trong một cuộc phỏng vấn trên chương trình “The Wolf of All Streets” với người dẫn chương trình Scott Melker, Brian Armstrong, CEO của Coinbase, tiếp tục đưa ra kịch bản Bitcoin có thể đạt 300.000-400.000 USD vào năm 2030. “Tôi hy vọng rằng đến năm 2030, chúng ta có thể thấy giá Bitcoin đạt mức 300.000 - 400.000 USD”, Armstrong nói.
Nhận định này được ông đặt trong bối cảnh lịch sử vận động của Bitcoin, đặc biệt là chu kì khoảng bốn năm gắn với các sự kiện halving. Sau mỗi lần phần thưởng khối dành cho thợ đào bị giảm một nửa, lượng Bitcoin mới được đưa vào lưu thông giảm xuống, trong khi thị trường trong quá khứ từng chứng kiến những giai đoạn tăng giá mạnh, sau đó là các đợt điều chỉnh đáng kể.
Armstrong cho rằng Bitcoin vừa trải qua một giai đoạn điều chỉnh tương tự và không ai có thể khẳng định chắc chắn chu kì tiếp theo sẽ diễn biến ra sao. Nếu lịch sử tiếp tục lặp lại theo mô hình tương tự, ông kì vọng vùng khoảng 60.000 USD có thể đã là đáy của chu kì gần đây.
Dù vậy, việc một kịch bản giá được đưa ra bởi lãnh đạo một doanh nghiệp lớn trong ngành không đồng nghĩa với việc đó là một mức giá chắc chắn sẽ xuất hiện.
Theo ThS Phạm Nhật Huy, rủi ro lớn nhất đối với nhà đầu tư khi tiếp nhận những dự báo như vậy là biến một kịch bản thành một kết luận chắc chắn.
“Khi con số 400.000 USD trở thành chiếc neo tâm lí, nhà đầu tư dễ bỏ qua những dữ kiện trái chiều, liên tục nâng tỉ trọng và giải thích mọi nhịp giảm là ‘cơ hội cuối cùng để mua’”, ông Huy nhận định.
Đây là một vấn đề đáng chú ý trong đầu tư tài sản biến động cao. Một mức giá mục tiêu, dù được đưa ra bởi một nhân vật có vị trí đáng kể trong ngành, rất dễ trở thành điểm tham chiếu khiến nhà đầu tư điều chỉnh hành vi của mình. Khi đã tin rằng Bitcoin sẽ đạt 400.000 USD, một người có thể nhìn những lần giảm giá trong ngắn hạn không còn như một rủi ro mà như cơ hội để mua thêm. Khi đó, dự báo giá có thể chuyển từ một giả định để tham khảo thành cơ sở cho quyết định phân bổ vốn.
Đòn bẩy có thể khiến nhà đầu tư “đúng về dài hạn nhưng sai ở giữa đường”
Trong số những rủi ro thường xuất hiện khi thị trường tăng nóng, FOMO, giữ tài sản quá lâu hay sử dụng đòn bẩy đều có thể gây thiệt hại. Tuy nhiên, theo ông Huy, đòn bẩy là rủi ro nguy hiểm nhất về mặt trực tiếp. “FOMO thường là ngòi nổ, nhưng đòn bẩy là bộ khuếch đại có thể khiến nhà đầu tư bị thanh lí trước khi kịch bản dài hạn có cơ hội xảy ra”, ông nói. Điểm quan trọng nằm ở sự khác biệt giữa giá mục tiêu dài hạn và khả năng tồn tại của một vị thế đầu tư trong ngắn hạn.
Một nhà đầu tư có thể tin rằng Bitcoin sẽ đạt 400.000 USD vào năm 2030 nhưng vẫn chịu thua lỗ nghiêm trọng nếu tài sản giảm mạnh trước đó. Nếu sử dụng vốn vay hoặc các sản phẩm có đòn bẩy, mức giảm của Bitcoin có thể nhanh chóng biến thành mức lỗ lớn trên tài khoản và dẫn tới thanh lí.
Theo ông Huy, ngay trong chu kì gần đây, Bitcoin từng trải qua giai đoạn giảm khoảng 54% từ đỉnh xuống đáy. Điều đó cho thấy khoảng cách giữa việc “đúng về luận điểm dài hạn” và “kiếm được lợi nhuận từ khoản đầu tư” có thể rất lớn.
“Một người có thể dự đoán đúng giá Bitcoin vào năm 2030 nhưng vẫn mất toàn bộ vốn vào năm 2026 hoặc 2027 vì lựa chọn sai đòn bẩy và thời điểm”, ông Huy phân tích.
Với nhà đầu tư Việt Nam, rủi ro này càng đáng lưu ý khi tâm lí FOMO có thể thúc đẩy việc gia tăng tỉ trọng tài sản số sau những nhịp tăng mạnh. Khi giá tiếp tục đi lên, một người có thể cảm thấy mình đang bỏ lỡ cơ hội và sử dụng tiền vay để nhanh chóng gia tăng vị thế.
Nhưng thị trường không vận động theo đường thẳng. Một tài sản có thể còn triển vọng dài hạn nhưng vẫn trải qua những đợt giảm đủ lớn để gây ra khủng hoảng thanh khoản đối với người đang sử dụng đòn bẩy.
Vì vậy, nếu xem mốc 400.000 USD là một giả định để theo dõi, câu hỏi quan trọng không phải chỉ là Bitcoin có thể tăng bao nhiêu phần trăm, mà là nhà đầu tư có thể chịu được mức giảm bao nhiêu trước khi phải bán tài sản.
“Giữ dài hạn” không có nghĩa là bỏ qua mọi rủi ro
Một lựa chọn phổ biến khác của nhà đầu tư là mua Bitcoin và giữ trong nhiều năm với kì vọng hưởng lợi từ xu hướng tăng dài hạn. Theo ông Huy, bản thân chiến lược nắm giữ dài hạn không nhất thiết là vấn đề nếu nhà đầu tư sử dụng vốn nhàn rỗi, duy trì tỉ trọng phù hợp và thường xuyên đánh giá lại luận điểm đầu tư.
“Rủi ro xuất hiện khi ‘giữ dài hạn’ trở thành lí do từ chối đánh giá lại danh mục, bỏ qua thay đổi về công nghệ, pháp lí, an ninh hoặc khả năng tài chính cá nhân”, ông Huy nói. Điều này đặc biệt quan trọng với Bitcoin bởi triển vọng của tài sản số không chỉ phụ thuộc vào chu kì cung - cầu. Những thay đổi về quy định, cấu trúc thị trường, công nghệ, hoạt động của các tổ chức tài chính, an ninh mạng hay điều kiện tài chính toàn cầu đều có thể tác động tới giá.
Do đó, thay vì chỉ xây dựng một kế hoạch dựa trên kịch bản Bitcoin đạt 400.000 USD, nhà đầu tư nên chuẩn bị nhiều kịch bản khác nhau. Theo ông Huy, một kế hoạch hợp lí nên có ít nhất ba kịch bản, không vay tiền hoặc sử dụng đòn bẩy để đầu tư, đặt giới hạn tỉ trọng tài sản số, đồng thời xác định trước nguyên tắc giải ngân và tái cân bằng.
Quan trọng hơn, nhà đầu tư cần xác định những điều kiện nào sẽ khiến luận điểm ban đầu không còn đúng. Ngay cả trong trường hợp Bitcoin cuối cùng đạt 400.000 USD, một nhà đầu tư cụ thể vẫn có thể không hưởng được mức tăng đó. Họ có thể bị thanh lí trong một đợt giảm giá mạnh, chuyển vốn sang một đồng tiền khác, mất tài sản do vấn đề tại sàn hoặc khâu lưu ký, trở thành nạn nhân của lừa đảo, hoặc buộc phải bán Bitcoin vào thời điểm không thuận lợi vì nhu cầu tài chính cá nhân.
Bởi vậy, dự báo của Armstrong có thể được xem như một kịch bản về giá trong dài hạn, thay vì một lời bảo đảm về lợi nhuận. Như ông Huy nhấn mạnh, câu hỏi quan trọng không chỉ là “Bitcoin có thể đạt bao nhiêu?”, mà còn là “nhà đầu tư có đủ khả năng tồn tại về tài chính và tâm lí trên con đường đi đến mức giá đó hay không?”
Trong một thị trường có những chu kì tăng giảm mạnh, khoảng cách giữa hai câu hỏi này có thể quyết định việc một nhà đầu tư thực sự hưởng được thành quả của một xu hướng dài hạn, hay rời khỏi thị trường trước khi kịch bản đó kịp xảy ra.