BlaBlaCar - nền tảng công nghệ đi chung xe của Pháp đến Việt Nam
Trong nhiều năm, đi liên tỉnh ở Việt Nam gần như chỉ có vài lựa chọn quen thuộc: Tự lái xe, bắt xe khách hoặc tàu hỏa. Nhưng khi chi phí nhiên liệu, phí cao tốc và nhu cầu di chuyển linh hoạt cùng tăng, một mô hình từng phổ biến ở châu Âu bắt đầu xuất hiện tại Việt Nam: Đi chung xe (carpooling).
BlaBlaCar, nền tảng đi chung xe (carpooling) với khoảng 30 triệu thành viên hoạt động mỗi năm, đã có mặt tại Việt Nam, đánh dấu bước mở rộng sang thị trường Đông Nam Á. Hiện nền tảng hoạt động tại 41 quốc gia, trong đó có Thái Lan, Indonesia, Malaysia và nay là Việt Nam.
Mô hình của BlaBlaCar khá đơn giản: Người lái xe có kế hoạch di chuyển liên tỉnh và còn ghế trống có thể kết nối với những người cùng tuyến đường để chia sẻ chi phí nhiên liệu và phí cầu đường. Thay vì mỗi người sử dụng một phương tiện riêng, nền tảng tận dụng những chỗ ngồi còn trống trên các chuyến xe đã có sẵn, qua đó giúp giảm chi phí cho cả người lái lẫn hành khách.
Từ "đi nhờ xe" thành nền tảng công nghệ
Về bản chất, carpooling không phải ý tưởng mới. Trong một số trang cá nhân, hội nhóm trên mạng xã hội, nhiều người từng đăng bài tìm người đi cùng từ TP.HCM về Đà Lạt, Hà Nội về Hải Phòng hay Đà Nẵng về Huế nhằm chia sẻ chi phí xăng xe. Điểm khác biệt là các nền tảng như BlaBlaCar biến các hoạt động mang tính tự phát này thành một lộ trình cụ thể.
Người lái đăng lộ trình, thời gian khởi hành và số ghế còn trống. Người có cùng điểm đến có thể tìm chuyến phù hợp, đặt chỗ và cùng chia sẻ chi phí nhiên liệu cũng như phí cầu đường. Mức đóng góp được tính toán dựa trên quãng đường và giá nhiên liệu địa phương, đồng thời được giới hạn ở mức bù đắp chi phí chứ không nhằm tạo lợi nhuận cho người lái.
Vì sao mô hình này xuất hiện lúc này?
Một trong những yếu tố thúc đẩy carpooling là chi phí đi lại. Theo thông tin BlaBlaCar công bố, giá xăng RON95 tại Việt Nam trong năm 2026 đã vượt 29.000 đồng/lít, khiến chi phí vận hành xe cá nhân trở thành mối quan tâm của nhiều gia đình.
Một chuyến đi trung bình trên BlaBlaCar có 2,1 người, đồng nghĩa với việc người lái xe có thể bù đắp hơn một nửa phí nhiên liệu và cầu đường nhờ việc chia sẻ chi phí với người khác đi chung xe. Công cụ tính toán của nền tảng sẽ đưa ra mức đóng góp hợp lý cho mỗi người đi cùng dựa trên giá nhiên liệu tại địa phương và quãng đường di chuyển thực tế. Mức đóng góp được giới hạn ở ngưỡng bù đắp chi phí và không nhằm tạo ra lợi nhuận cho người lái.
Chỉ riêng trong giai đoạn từ tháng 3 đến tháng 5/2026, BlaBlaCar đã ghi nhận thêm hơn 600.000 người lái mới đăng ký trên toàn cầu, cho thấy nhu cầu ngày càng lớn đối với các giải pháp di chuyển chia sẻ chi phí trên khắp thế giới.
Tiết kiệm tiền, giảm phát thải từ giao thông
Trên thế giới, carpooling còn được xem là một giải pháp giúp tăng hiệu quả sử dụng phương tiện. Thay vì nhiều ô tô chỉ chở một người trên cùng tuyến đường, các nền tảng chia sẻ giúp lấp đầy những ghế trống đã tồn tại sẵn. Điều này không loại bỏ nhu cầu đối với xe khách hay tàu hỏa mà đóng vai trò bổ sung, đặc biệt ở các tuyến liên tỉnh trung bình hoặc những khung giờ ít lựa chọn phương tiện công cộng.
Đó cũng là xu hướng mà nhiều quốc gia châu Âu thúc đẩy trong chiến lược giảm phát thải từ giao thông.
Theo BlaBlaCar, riêng năm 2025, cộng đồng người dùng trên toàn cầu đã tạo ra 138 triệu lượt kết nối hành trình, giúp người lái tiết kiệm tổng cộng 568 triệu euro chi phí di chuyển và góp phần giảm khoảng 4 triệu tấn CO₂. Đây là những con số doanh nghiệp đưa ra để minh họa tác động của mô hình chia sẻ phương tiện đối với chi phí và môi trường.
Niềm tin là bài toán lớn nhất
Nếu gọi xe công nghệ giải quyết bài toán tìm tài xế thì carpooling lại phải giải quyết thêm một vấn đề khác: Niềm tin giữa những người xa lạ. BlaBlaCar xây dựng mô hình dựa trên hồ sơ xác thực, hệ thống đánh giá hai chiều sau mỗi chuyến đi và cơ chế kiểm duyệt nội dung để người dùng có thêm thông tin trước khi quyết định đồng hành. Những yếu tố này đóng vai trò quan trọng vì người đi chung sẽ ở cùng nhau trong nhiều giờ, khác với các chuyến xe công nghệ trong nội đô.
Cách thức hoạt động của BlaBlaCar
Đi chung xe bằng BlaBlaCar diễn ra đơn giản với 3 bước:
1. Người lái xe đăng thông tin hành trình dự kiến của mình, bao gồm điểm xuất phát, điểm đến, thời gian, số chỗ ngồi trống và mức chi phí đề xuất lên ứng dụng BlaBlaCar (Tải về miễn phí từ kho ứng dụng Apple và Android) hoặc trang web.
2. Người có nhu cầu đi chung xe sẽ tìm kiếm các chuyến đi phù hợp với lộ trình của mình và tiến hành xác nhận việc đi cùng trên nền tảng.
3. Hai bên đi cùng nhau, chia sẻ chi phí nhiên liệu và cầu đường cho hành trình di chuyển.
Việt Nam có sẵn sàng với carpooling?
Việt Nam không thiếu nhu cầu di chuyển liên tỉnh. Những tuyến như TP.HCM - Vũng Tàu, Hà Nội - Hải Phòng hay TP.HCM - Đà Lạt luôn có lượng người đi lại lớn vào cuối tuần và dịp lễ. Điều còn phải chờ thời gian kiểm chứng là liệu người dùng có sẵn sàng chia sẻ hành trình với người lạ hay không, cũng như cách mô hình này thích ứng với thói quen di chuyển và khung pháp lý tại Việt Nam.
Sự có mặt của BlaBlaCar tại Việt Nam không chỉ đánh dấu việc thêm một nền tảng công nghệ vào thị trường này, mà nó còn phản ánh một xu hướng lớn hơn của kinh tế số, thay vì sở hữu thêm phương tiện, công nghệ đang tìm cách giúp những tài nguyên đã có sẵn được sử dụng một cách tiết kiệm và hiệu quả hơn.