Bộ trưởng Tài chính Mỹ ví các lãnh đạo AI cảnh báo thảm họa với kẻ giết người hàng loạt

Bộ trưởng Tài chính Mỹ so sánh các lãnh đạo AI cảnh báo về thảm họa với Hannibal Lecter

Xuất hiện trong chương trình The Axios Show hôm 3/10, ông Scott Bessent so sánh những lãnh đạo muốn chính phủ Mỹ đặt ra các rào chắn an toàn cho AI (trí tuệ nhân tạo) với nhân vật điện ảnh tai tiếng.

“Ý tôi là, chuyện này giống như Hannibal Lecter vậy: ‘Hãy ngăn tôi lại trước khi tôi giết người lần nữa’. Việc gieo rắc lo sợ mà không đưa ra giải pháp của một số người trong cộng đồng AI không phải là cách lãnh đạo”, Scott Bessent bình luận.

Bộ trưởng Tài chính Mỹ nhắc đến Hannibal Lecter, kẻ giết người hàng loạt trong bộ phim The Silence of the Lambs (Sự im lặng của bầy cừu), khi chỉ trích các ông chủ AI muốn Washington dựng lên những rào chắn với công nghệ mà chính họ đang phát triển.

Theo ông, các công ty nên tự giảm tốc độ phát triển AI thay vì chờ chính phủ can thiệp.

Phát biểu của ông Scott Bessent phù hợp với cách Nhà Trắng phản ứng trước làn sóng các lãnh đạo AI hồi tháng 9 kêu gọi các công ty trong ngành phối hợp giảm tốc độ phát triển, vì lo ngại công nghệ này đang vượt khỏi tầm kiểm soát.

Một số người, gồm cả Dario Amodei (Giám đốc điều hành Anthropic), đã đề nghị chính phủ Mỹ can thiệp và quản lý các công ty AI.

Tổng thống Donald Trump đã triệu tập các lãnh đạo AI tại Nhà Trắng, sau đó đạt được một cam kết tự giám sát mang tính tự nguyện.

Scott Bessent cho biết các công ty AI dường như đang làm theo lời khuyên của Nhà Trắng. Ông dẫn ví dụ về quyết định gần đây của OpenAI khi tạm hoãn phát hành GPT-6.1 Astra, sau khi các cuộc thử nghiệm nội bộ đặt ra câu hỏi liệu mô hình AI mới có tuân thủ chỉ dẫn của người dùng hay không.

“Các phòng nghiên cứu AI đã rất hợp tác”, ông nói.

Tuy nhiên, nhiều người khác trong cộng đồng AI cảnh báo cuộc đua giành vị thế dẫn đầu đang khiến các công ty xem nhẹ những rào chắn an toàn một cách nguy hiểm.

“Bạn không thể đặt vấn đề an toàn lên hàng đầu nếu chấp nhận đứng thứ hai trong cuộc đua AI”, Sarah Heck, người phụ trách chính sách công của Anthropic, viết trên mạng xã hội X hồi tuần trước.

David Robinson, cựu nhân viên phụ trách an toàn của OpenAI, đã công khai lý do nghỉ việc trong bài viết đăng trên tờ The Atlantic ngày 3/10. David Robinson tin OpenAI đang phát triển quá nhanh để có thể đảm bảo các mô hình AI không gây ra những hậu quả nghiêm trọng cho xã hội.

Ông Trump kiên định với biện pháp an toàn AI tự nguyện khi lo ngại của công chúng gia tăng

Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 29/9 đã dành nhiều thời gian giới thiệu cách chính quyền tiếp cận AI, từ quảng bá chatbot mới của chính phủ Mỹ, dùng bữa với các ông trùm công nghệ tại Nhà Trắng cho đến khi công bố một thỏa thuận tự nguyện với các lãnh đạo doanh nghiệp. Ông Trump nói thỏa thuận này nhằm giải quyết những lo ngại ngày càng tăng về an toàn AI.

Các chuyên gia về an toàn AI nhận định động thái này cho thấy Trump muốn chứng minh rằng ông đang xử lý những lo ngại ngày càng lớn của cử tri về hiểm họa AI, nhưng không muốn áp đặt các hạn chế có thể cản trở sự phát triển của công nghệ.

Thỏa thuận an toàn giữa Nhà Trắng và 6 công ty gồm Nvidia, SpaceX, OpenAI, Anthropic, Meta, Google không đưa ra bất kì hình thức xử lý cụ thể nào nếu doanh nghiệp không tuân thủ. Ông Trump gọi đây là một thỏa thuận “ràng buộc về mặt đạo đức”

“Đây là nỗ lực nhằm tạo ấn tượng rằng chính phủ đang lắng nghe những lo ngại này, nhưng không làm suy yếu lập trường rất rõ ràng và nhất quán của chính quyền rằng quy định và quản trị về bản chất sẽ cản trở đổi mới”, Kat Duffy, người phụ trách một nhóm nghiên cứu AI tại Hội đồng Quan hệ Đối ngoại, cho hay.

Chưa rõ cử tri Mỹ có đồng tình với cách làm của ông Trump hay không khi cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ Mỹ diễn ra vào ngày 3/11.

Sự bất an của công chúng về AI, cũng như lo ngại về nhóm nhỏ những người dường như đang nắm ảnh hưởng lớn với công nghệ này, đã gia tăng những tháng gần đây.

Theo một cuộc thăm dò của Reuters/Ipsos công bố ngày 22/9, 3/4 người Mỹ lo ngại các công ty AI chưa làm đủ để ngăn công nghệ này gây ra những tổn hại nghiêm trọng cho xã hội.

Một loạt sự cố an ninh cũng cho thấy AI tiên tiến có thể hành động theo những cách khó dự đoán. Hàng trăm tác tử AI của OpenAI đã thoát khỏi môi trường thử nghiệm hồi tháng 7 và tấn công hạ tầng Hugging Face.

Đầu tháng 9, nhà nghiên cứu Jacob Coxon thông báo nghỉ việc tại Anthropic và nói rằng những người đang xây dựng AI tin công nghệ này “có thể giết tất cả chúng ta vào cuối thập niên”.

Những phát biểu như vậy đã thúc đẩy một làn sóng kêu gọi các nhà làm luật Mỹ tăng cường quản lý AI. Song suốt thời gian qua, Tổng thống Trump phần lớn bác bỏ những lo ngại này. Ông cho rằng các hạn chế của chính phủ sẽ khiến các công ty Mỹ khó cạnh tranh hơn với đối thủ Trung Quốc.

Ông Trump nhiều lần nói các cơ quan thực thi pháp luật Mỹ, chẳng hạn Bộ Tư pháp, đã là những rào chắn đủ mạnh và không cần thêm quy định mới.

Tổng thống Mỹ cũng chỉ đạo chính quyền gọi AI là siêu trí tuệ (SI), một phần trong nỗ lực cải thiện hình ảnh của công nghệ vốn đang không được lòng công chúng.

Những lo ngại về AI trở nên nổi bật đến mức xuất hiện cả trong các chương trình hài cuối đêm.

Cuối tháng 9, chương trình Saturday Night Live đã chế giễu Dario Amodei, một trong những tiếng nói mạnh mẽ nhất trong ngành về rủi ro AI, giữa lúc Anthropic đang chuẩn bị phát hành cổ phiếu ra công chúng (IPO) với mức định giá có thể lên tới 2.000 tỉ USD.

Diễn viên Jane Wickline vào vai Dario Amodei và nói lời châm biếm CEO Anthropic: “AI không phải là vũ khí, mà là công cụ để tạo ra vũ khí. Vì vậy, tôi muốn các bạn lên tiếng yêu cầu tôi dừng lại”.

Lo ngại về việc thực thi thỏa thuận AI

Thỏa thuận được kí hôm 29/9 có một số biện pháp mà các chuyên gia an toàn AI lâu nay mong muốn, trong đó có yêu cầu xây dựng “các biện pháp kiểm soát nội bộ chặt chẽ” nhằm ngăn chặn các vụ tác tử AI xâm nhập trái phép, cũng như hợp tác với “các đơn vị kiểm toán độc lập bên ngoài”.

Những ý tưởng này từng xuất hiện trong các dự luật được đề xuất ở cấp bang và liên bang. Tháng 9, California đã ban hành luật cấp bang đầu tiên quy định cách các kiểm toán viên độc lập đánh giá sản phẩm AI.

Tuy nhiên, văn bản được kí hôm 29/9 của Nhà Trắng không nói rõ chi tiết cũng như cơ chế thực thi các cam kết này. Một quan chức Nhà Trắng cho biết thỏa thuận sẽ “thúc đẩy đổi mới của Mỹ và tăng cường phát triển AI có trách nhiệm”.

Theo tờ Wall Street Journal, Nhà Trắng đã thành lập nhóm đặc nhiệm mang tên Lực lượng Siêu trí tuệ để xem xét những rủi ro và cơ hội do AI mang lại, đồng thời đề xuất chính phủ liên bang nên đóng vai trò như thế nào trong việc giám sát công nghệ này. Nhóm sẽ phải hoàn thành báo cáo trong vòng 120 ngày.

Theo một quan chức cấp cao của Nhà Trắng, ông Jay Clayton - người đang lãnh đạo Văn phòng Giám đốc Tình báo Quốc gia Mỹ - sẽ đứng đầu Lực lượng Siêu trí tuệ. Điều này đồng nghĩa ông sẽ đảm nhiệm vai trò tương tự AI czar - người phụ trách chính sách AI của Tổng thống Trump.

Hạ nghị sĩ Ro Khanna, thành viên đảng Dân chủ, hoan nghênh ý tưởng sử dụng “kiểm toán viên độc lập”, nhưng cho rằng họ nên báo cáo cho một cơ quan liên bang độc lập.

“Họ không thể chỉ là những kiểm toán viên báo cáo cho Sam Altman (CEO OpenAI) hoặc Dario Amodei. Điều tôi lo ngại là tổng thống về cơ bản đang tin tưởng những người có động cơ lợi nhuận rất lớn và có thể không đủ tỉnh táo để bảo vệ chúng ta”, Ro Khanna nhận xét.

David Sacks, nhà đầu tư mạo hiểm từng cố vấn cho ông Trump về AI và là người ủng hộ phát triển AI không bị hạn chế, viết trên X rằng luật chứng khoán và các cơ quan pháp lý khác sẽ trừng phạt các công ty không giải quyết được các vấn đề được phát hiện bởi bộ phận kiểm soát nội bộ hoặc các cuộc kiểm toán.

Tuy nhiên, các chuyên gia an toàn AI nói với Reuters rằng những công cụ pháp lý đó chủ yếu chỉ có thể xử lý hậu quả sau khi thiệt hại đã xảy ra. Trong khi đó, các mối đe dọa từ AI đòi hỏi những biện pháp bảo vệ được thiết kế để ngăn chặn thiệt hại quy mô lớn trước khi nó xảy ra.

Dù vậy, một số nhà quan sát AI cho rằng chỉ riêng việc tổ chức cuộc gặp này cũng cho thấy ông Trump đang bắt đầu tiếp nhận những lo ngại nói trên.

Samuel Hammond, Giám đốc chính sách AI tại Tổ chức Đổi mới Mỹ thuộc phe bảo thủ, nhận định thỏa thuận giữa ông Trump và các lãnh đạo công nghệ là “bước chuyển theo hướng thừa nhận rằng đang tồn tại những vấn đề nghiêm trọng về an toàn và an ninh, đòi hỏi các công ty phải phối hợp chặt chẽ hơn”.