Bộ Y tế cảnh báo bệnh Whitmore, kêu gọi người dân chủ động phòng ngừa

Ngày 22/4, Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế) đã phát đi cảnh báo về nguy cơ gia tăng các ca mắc bệnh Whitmore– căn bệnh truyền nhiễm nguy hiểm có thể đe dọa tính mạng nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời. Cơ quan chuyên môn nhấn mạnh, việc nâng cao nhận thức và chủ động phòng bệnh trong cộng đồng là yếu tố then chốt nhằm hạn chế rủi ro.

Bệnh Whitmore nguy hiểm đến mức nào

Whitmore, còn được biết đến trong y văn với tên gọi Melioidosis, là bệnh do vi khuẩn Burkholderia pseudomallei gây ra. Loại vi khuẩn này tồn tại tự nhiên trong môi trường, đặc biệt phổ biến trong đất, bùn và nguồn nước bề mặt bị ô nhiễm. Điều đáng lo ngại là chúng có thể xâm nhập vào cơ thể con người một cách âm thầm thông qua các vết trầy xước nhỏ trên da, qua đường hô hấp khi hít phải bụi hoặc giọt nước nhiễm khuẩn, thậm chí qua việc sử dụng nguồn nước hoặc thực phẩm không đảm bảo vệ sinh.

Theo Cục Phòng bệnh, nguy cơ mắc bệnh Whitmore thường tăng cao sau các đợt mưa lớn, bão lũ – thời điểm môi trường bị xáo trộn, vi khuẩn dễ phát tán và con người có nhiều tiếp xúc trực tiếp với bùn đất, nước bẩn trong quá trình dọn dẹp, sinh hoạt. Thực tế tại Việt Nam cho thấy, dù bệnh không phổ biến trên diện rộng, nhưng mỗi năm vẫn ghi nhận các ca mắc rải rác, trong đó có không ít trường hợp diễn biến nặng.

Điểm nguy hiểm của Whitmore nằm ở biểu hiện lâm sàng đa dạng, dễ bị nhầm lẫn với các bệnh nhiễm trùng thông thường. Người bệnh có thể xuất hiện các triệu chứng như sốt kéo dài, ho, đau ngực, khó thở hoặc nhiễm trùng da. Trong nhiều trường hợp, vi khuẩn tấn công sâu vào cơ thể, gây viêm phổi nặng, hình thành các ổ áp xe tại gan, phổi, thận hoặc lan rộng dẫn đến nhiễm trùng huyết. Nếu không được chẩn đoán đúng và điều trị kịp thời, bệnh có thể tiến triển nhanh và dẫn đến tử vong.

Giới chuyên môn cũng chỉ ra rằng, không phải tất cả mọi người đều có nguy cơ như nhau. Những người mắc bệnh nền như đái tháo đường, bệnh gan, bệnh thận, bệnh phổi mạn tính hoặc suy giảm miễn dịch là nhóm dễ bị tổn thương hơn khi tiếp xúc với vi khuẩn. Bên cạnh đó, những người lao động thường xuyên làm việc trong môi trường đất, bùn, nước như nông dân, công nhân vệ sinh môi trường cũng có nguy cơ cao hơn so với người bình thường.

Dấu hiệu để nhận diện bệnh Whitmore

Tuy nhiên, Bộ Y tế khẳng định: Whitmore không phải là bệnh lây truyền phổ biến từ người sang người, do đó người dân không nên hoang mang. Thay vào đó, điều quan trọng là hiểu rõ cơ chế lây nhiễm để có biện pháp phòng ngừa hiệu quả. Trong điều kiện sinh hoạt và lao động thường ngày, việc hạn chế tiếp xúc trực tiếp với đất, bùn, nước bẩn, đặc biệt tại khu vực bị ngập úng, là một trong những nguyên tắc cơ bản giúp giảm nguy cơ mắc bệnh.

Đối với những trường hợp buộc phải tiếp xúc với môi trường có nguy cơ, việc sử dụng các phương tiện bảo hộ như ủng, găng tay trở nên cần thiết. Các chuyên gia y tế nhấn mạnh rằng, những vết thương hở trên da chính là “cửa ngõ” để vi khuẩn xâm nhập. Vì vậy cần được che chắn cẩn thận, tránh tiếp xúc trực tiếp với nguồn nước hoặc bùn đất ô nhiễm. Sau khi lao động hoặc tiếp xúc với môi trường nghi ngờ, việc vệ sinh cá nhân, đặc biệt là rửa tay bằng xà phòng, đóng vai trò quan trọng trong việc loại bỏ mầm bệnh.

Song song với đó, đảm bảo an toàn thực phẩm và nguồn nước sinh hoạt cũng là yếu tố không thể xem nhẹ. Người dân cần sử dụng nước sạch, ăn chín uống sôi và tránh dùng các nguồn nước chưa qua xử lý, nhất là trong giai đoạn sau mưa bão khi nguy cơ ô nhiễm tăng cao.

Một yếu tố quan trọng khác được Bộ Y tế đặc biệt lưu ý là việc nhận diện sớm các dấu hiệu bất thường của cơ thể. Sau khi tiếp xúc với môi trường đất, bùn, nước bẩn, nếu xuất hiện các triệu chứng như sốt, ho kéo dài, đau ngực, khó thở hoặc các biểu hiện nhiễm trùng trên da, người dân cần nhanh chóng đến cơ sở y tế để được thăm khám. Việc phát hiện sớm không chỉ giúp nâng cao hiệu quả điều trị mà còn giảm thiểu nguy cơ biến chứng nặng.

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu khiến các hiện tượng thời tiết cực đoan ngày càng gia tăng, nguy cơ xuất hiện các bệnh truyền nhiễm từ môi trường như Whitmore cũng trở nên khó lường hơn. Do đó, nâng cao ý thức phòng bệnh trong cộng đồng không chỉ là trách nhiệm của ngành y tế mà còn là hành động thiết thực để mỗi người tự bảo vệ sức khỏe của chính mình và gia đình.

Thông điệp từ Bộ Y tế rất rõ ràng: Không hoang mang, nhưng cũng không chủ quan. Whitmore là căn bệnh nguy hiểm, nhưng hoàn toàn có thể phòng tránh, nếu người dân hiểu đúng, hành động đúng và chủ động áp dụng các biện pháp bảo vệ cá nhân trong sinh hoạt và lao động hằng ngày.