Bóng đá Hàn Quốc và vụ bê bối gây chấn động của KFA

Hai hồ sơ cùng lúc

Ngày 6/8 trở thành một ngày đặc biệt nặng nề với KFA. Từ 9 giờ sáng, cảnh sát tiến hành khám xét trụ sở KFA ở Cheonan và văn phòng liên đoàn tại Seoul. Cuộc khám xét kéo dài hơn 11 giờ, nhằm thu giữ tài liệu, dữ liệu điện tử và những chứng cứ liên quan quá trình bổ nhiệm Hong Myung-bo năm 2024.

Theo Yonhap, đây được xem là lần đầu KFA phải đối diện một cuộc điều tra "cưỡng chế" như vậy. Cảnh sát đang xác minh liệu các lãnh đạo liên đoàn có can thiệp không đúng quy định vào quá trình lựa chọn HLV, trong đó có vai trò của cựu chủ tịch Chung Mong-gyu và cựu giám đốc kỹ thuật Lee Im-saeng. Hong Myung-bo trước đó đã bị triệu tập với tư cách nghi phạm ngày 4/8.

Chỉ vài giờ sau, một hồ sơ khác xuất hiện. Đài truyền hình JTBC công bố nội dung báo cáo kiểm tra của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hàn Quốc từ năm 2016, cho thấy KFA từng thanh toán dịch vụ tình dục cho trọng tài và giám sát quốc tế trước hoặc sau những trận đấu diễn ra tại Hàn Quốc trong giai đoạn 2011-2012.

The Korea Times cho biết khoảng một chục trọng tài và giám sát của 7 trận đấu đã nhận những hình thức tiếp đãi này. Họ đến từ Nhật Bản, UAE, Iran, Bahrain và Uzbekistan. Bảy trận gồm các trận vòng loại Olympic London 2012, vòng loại World Cup 2014 và giao hữu quốc tế. Hàn Quốc bất bại với năm thắng, hai hòa, nhưng hiện chưa có bằng chứng cho phép khẳng định những khoản tiếp đãi đã tác động đến kết quả thi đấu.

Điều đáng chú ý là bản báo cáo không phải tài liệu mới.

Tháng 12/2016, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hàn Quốc từng công bố kết quả điều tra KFA, xác định 23 cựu và đương nhiệm của liên đoàn có sai phạm liên quan sử dụng ngân sách. Trong đó, 18 người sử dụng thẻ công vụ 1.496 lần tại quán giải trí, cơ sở massage, karaoke, sân golf, cửa hàng và những địa điểm khác, với tổng số tiền khoảng 200 triệu won. Bộ khi ấy yêu cầu thu hồi tiền, kỷ luật những người liên quan và chuyển vụ việc cho cảnh sát.

Ngày 7/8, Bộ này xác nhận cuộc kiểm tra năm 2016 thực tế đã xem xét cả nghi vấn tiếp đãi tình dục đối với trọng tài, nhưng chi tiết không được công bố lúc đó vì cơ quan kiểm tra cho rằng chưa thể xác minh đầy đủ mọi tình tiết. The Korea Times cũng cho biết những nhân viên KFA liên quan sử dụng thẻ công vụ sai quy định cuối cùng không bị kết án và cũng không nhận án kỷ luật từ liên đoàn.

Hai hồ sơ cách nhau nhiều năm và không gộp chung thành một vụ việc. Nhưng việc cả hai vụ bê bối khiến câu hỏi về cách KFA vận hành trở thành tâm điểm ở Hàn Quốc.

Rời ghế chưa khép chuyện

Hong Myung-bo đã rời đội tuyển từ ngày 29/6, ngay sau khi Hàn Quốc bị loại ở vòng bảng World Cup 2026. Một tuần sau, Chung Mong-gyu nộp đơn từ chức chủ tịch KFA, chấm dứt hơn 13 năm đứng đầu liên đoàn.

Trong đơn từ chức, Chung nhận rằng những sai sót trong thời gian ông điều hành KFA thuộc về trách nhiệm của mình. Nhưng sự ra đi của hai nhân vật đứng ở những vị trí được chú ý nhất không khiến những cuộc tranh luận kết thúc.

Cảnh sát vẫn tiếp tục điều tra quá trình bổ nhiệm Hong. Quốc hội Hàn Quốc đã đưa hoạt động của KFA ra chất vấn. Hồ sơ chi tiêu từ năm 2011-2012 lại được truyền thông mở ra sau một thập niên.

Điều đó cũng lý giải vì sao việc tìm người thay Hong Myung-bo hay Chung Mong-gyu không phải hoạt động duy nhất diễn ra sau World Cup.

Ngày 6/7, K-Football Innovation Committee - Ủy ban Đổi mới bóng đá Hàn Quốc - chính thức hoạt động với cựu đội trưởng Park Ji-sung giữ vai trò đồng chủ tịch.

Park xác định nhiệm vụ của ủy ban là đưa ra phương hướng để khôi phục niềm tin đã suy giảm đối với bóng đá Hàn Quốc. Đó là cách chính người Hàn Quốc đặt vấn đề: không chỉ tìm người mới, mà xem lại hệ thống đã lựa chọn và trao quyền cho những người cũ.

Nhìn lại cách chọn người

Một trong những thay đổi đầu tiên hướng thẳng vào cách bầu chủ tịch KFA. Theo quy định hiện tại, số thành viên trong cử tri đoàn bầu chủ tịch không quá 300. Ở cuộc bầu cử gần nhất, chỉ 192 người đủ điều kiện và 183 người bỏ phiếu.

Ngày 27/7, Park Ji-sung thông báo Ủy ban Đổi mới thống nhất phương án tăng quy mô cử tri đoàn lên hơn 10.000 người, với mục tiêu tăng đại diện của cầu thủ, HLV và những thành phần trực tiếp tham gia bóng đá chuyên nghiệp, bán chuyên, đại học và các giải đấu cấp thấp hơn.

Ý nghĩa của đề xuất nằm ở chỗ cuộc tranh luận không còn xoay quanh việc ai nên trở thành chủ tịch tiếp theo, mà chuyển sang cách người đó được lựa chọn.

Tương tự, KFA ngày 24/7 quyết định tuyển HLV tạm quyền đội tuyển quốc gia bằng hình thức công khai. Ứng viên trong và ngoài Hàn Quốc đáp ứng điều kiện bằng cấp đều có thể nộp hồ sơ, thay vì việc liên đoàn chỉ tiếp xúc một số ứng viên rồi lựa chọn từ bên trong như trước.

Những thay đổi ấy đặc biệt đáng chú ý sau tranh cãi kéo dài quanh hai đời HLV Jurgen Klinsmann và Hong Myung-bo.

Nhưng ngay cả cuộc cải tổ cũng không nằm ngoài sự giám sát. Sau ba cuộc họp đầu tiên của Ủy ban Đổi mới, truyền thông Hàn Quốc đặt câu hỏi vì sao không có biên bản ghi cụ thể từng người đã phát biểu gì. Park Ji-sung giải thích rằng những nội dung chính vẫn được lưu lại, còn việc không ghi toàn bộ phát biểu nhằm tạo không gian để thành viên thảo luận tự do; ông trực tiếp họp báo sau mỗi phiên để công bố kết quả.

Bê bối tiếp đãi trọng tài thuộc về một thời kỳ cách đây 15 năm. Cuộc điều tra việc bổ nhiệm Hong Myung-bo thuộc về hiện tại. Việc bầu chủ tịch, chọn HLV và hoạt động của Ủy ban Đổi mới lại thuộc về tương lai. Điều đang diễn ra tại Hàn Quốc vì thế không chỉ là cuộc tìm kiếm người chịu trách nhiệm cho một kỳ World Cup thất vọng. Chính truyền thông, cơ quan nhà nước, cảnh sát và những người của bóng đá Hàn Quốc cũng đang lần lượt đặt câu hỏi về các quy trình từng được xem là chuyện nội bộ của KFA.