Bóng đá Việt Nam cần những 'du học sinh'

HLV Kim Sang-sik nhiều lần công khai mong Nguyễn Đình Bắc ra nước ngoài thi đấu để vươn tới trình độ cao hơn. Quan trọng hơn là chọn môi trường phù hợp, được thi đấu, biết thích nghi và thực sự tiến bộ bên ngoài V-League.

Tháng 1/2026, sau VCK U23 châu Á, HLV Kim Sang-sik nói ông đã nhiều lần trao đổi và kỳ vọng Đình Bắc có thể ra nước ngoài thi đấu để phát triển hơn nữa. Tháng 8, sau cú đúp của Đình Bắc vào lưới Campuchia tại ASEAN Cup, ông Kim lại nói về một đích đến cao hơn Đông Nam Á: Đình Bắc phải hướng tới tầm châu lục, thậm chí thế giới. Sau đó, Đình Bắc cùng Việt Nam vô địch ASEAN Cup 2026. Anh được bầu là Cầu thủ xuất sắc nhất giải và chia sẻ danh hiệu Vua phá lưới với Nguyễn Xuân Son. Đình Bắc đã chinh phục gần như tất cả những gì một cầu thủ trẻ có thể tìm kiếm ở Đông Nam Á. Vì thế, lời HLV Kim Sang-sik đặt ra câu hỏi lớn hơn cho bóng đá Việt Nam: Sau V-League là gì?

Đi nhiều, vẫn chưa ai thực sự thành công

Bóng đá Việt Nam không thiếu những cầu thủ từng xuất ngoại. Lê Huỳnh Đức sang Trung Quốc. Lê Công Vinh sang Bồ Đào Nha rồi Nhật Bản. Nguyễn Tuấn Anh đến Yokohama FC. Lương Xuân Trường chơi bóng tại Hàn Quốc rồi Thái Lan. Nguyễn Công Phượng thử sức ở Nhật Bản, Hàn Quốc, Bỉ rồi trở lại Nhật. Đoàn Văn Hậu sang Hà Lan. Nguyễn Quang Hải đến Pháp. Nguyễn Văn Toàn chơi cho Seoul E-Land ở Hàn Quốc. Đặng Văn Lâm thi đấu tại Thái Lan rồi sang Nhật Bản.

Điểm đến, thời gian ở lại và mức độ thành công khác nhau. Nhưng cuối cùng, tất cả đều có một mẫu số chung: Trở về Việt Nam thi đấu.

Điều bóng đá Việt Nam còn thiếu không phải những cầu thủ từng xuất ngoại, mà là những người có thể ở lại, cạnh tranh và tạo dựng một sự nghiệp thực sự bên ngoài V-League.

Công Vinh từng có quãng thời gian đáng ghi nhận tại Consadole Sapporo. Văn Lâm thường xuyên bắt chính cho Muangthong United. Nhưng phần lớn những chuyến đi khác gặp cùng một vấn đề: Thời gian thi đấu quá ít.

Văn Hậu chỉ có vài phút cho đội một Heerenveen. Công Phượng gần như không được sử dụng tại Sint-Truiden. Quang Hải không tạo được vị trí ổn định ở Pau FC. Danh tiếng có được tại Việt Nam chưa giúp họ giành một chỗ đứng thực sự trên sân cỏ quốc tế.

Đó cũng là điểm bóng đá rất giống chuyện du học. Một học sinh giỏi không nhất thiết phải chọn ngôi trường nổi tiếng nhất. Còn phải cân nhắc năng lực, ngoại ngữ, khả năng thích nghi và quan trọng nhất là nơi ấy có phù hợp hay không.

Chọn đúng “trường”

Nếu coi xuất ngoại là một cuộc du học bóng đá, tên của giải đấu chưa phải điều đầu tiên cần nhìn vào. Quan trọng hơn, CLB ấy có thực sự cần cầu thủ, có kế hoạch sử dụng và môi trường đó có phù hợp với trình độ hiện tại hay không.

Một đội bóng J2 sẵn sàng cho cầu thủ Việt Nam thi đấu có thể tốt hơn một CLB J1 chỉ xem anh như phương án dự phòng.

Du học không nhất thiết phải bắt đầu bằng ngôi trường danh tiếng nhất. Có thể bắt đầu ở nơi phù hợp, học tốt rồi bước lên cấp độ cao hơn. Cầu thủ Việt Nam cũng cần một chiếc thang như vậy.

J.League, K League hay một môi trường phù hợp trong khu vực không nên bị xem là lựa chọn kém giá trị chỉ vì chưa phải châu Âu. Giá trị nằm ở việc cầu thủ được tập luyện với cường độ cao hơn, cạnh tranh vị trí và quan trọng nhất là được thi đấu.

Bóng đá Việt Nam cần những “du học sinh”

Đi du học chưa bao giờ chỉ là chuyện vào lớp. Một người trẻ sống ở quốc gia khác còn phải tự tổ chức cuộc sống, học ngoại ngữ và thích nghi với văn hóa mới.

Một cầu thủ ra nước ngoài cũng thế. Ở V-League, một tuyển thủ quốc gia có thể là ngôi sao. Ra nước ngoài, gần như tất cả bắt đầu lại. Một vị trí trong đội hình phải được giành lại sau từng buổi tập. Cầu thủ phải tự chăm sóc cơ thể, hiểu yêu cầu chiến thuật mới và cạnh tranh mỗi ngày với những người có thể mạnh hơn, nhanh hơn hoặc được đào tạo tốt hơn.

Du học không bảo đảm ai cũng thành công. Xuất ngoại cũng vậy. Nhưng vì một số chuyến đi chưa thành công mà kết luận tốt nhất là ở nhà thì quá an toàn.

Nhật Bản hay Hàn Quốc từ lâu đã có nhiều cầu thủ chơi bóng bên ngoài giải quốc nội. Với họ, xuất ngoại là một phần trong quá trình phát triển cầu thủ.

Bóng đá Việt Nam thì chưa ở vạch xuất phát ấy. Hiện tại, chúng ta còn không có cầu thủ nào thi đấu ở nước ngoài. Đây là điều đáng suy nghĩ với một đội tuyển muốn bước ra ngoài phạm vi Đông Nam Á. Mỗi lần một cầu thủ ra nước ngoài, chúng ta thường chú ý họ đến đâu nhiều hơn việc họ sẽ được làm gì ở đó. Nhưng nếu nhìn như một cuộc du học, tiêu chí phải khác.

Một hợp đồng ở châu Âu hay Nhật Bản chưa phải thành công. Thành công phải được tính bằng số phút thi đấu, khả năng thích nghi, trình độ được nâng lên và vị trí của cầu thủ sau một hoặc hai mùa giải.

Các CLB Việt Nam cũng cần xem việc tạo điều kiện cho cầu thủ ra nước ngoài như một phần trong quá trình phát triển, chứ không chỉ là một thương vụ. Cần tìm đối tác phù hợp và hỗ trợ cầu thủ thích nghi. Quan trọng hơn, trở về cũng không nên mặc nhiên được xem là thất bại. Một du học sinh học xong trở về làm việc cho quê hương không phải người thất bại ở nước ngoài. Cầu thủ cũng vậy.

Đình Bắc cần tự tin mở lại cánh cửa

Đình Bắc đang đứng trước cơ hội để tự mình thử sức ở một môi trường cao hơn. Anh đã ghi bàn vào lưới Nhật Bản ở Asian Cup, giành Vua phá lưới U23 châu Á 2026 với 4 bàn và 2 kiến tạo, rồi trở thành Cầu thủ xuất sắc nhất ASEAN Cup 2026.

Anh đã có đủ dữ liệu để biết mình đứng ở đâu trong bóng đá khu vực. Điều chưa biết là Đình Bắc đứng ở đâu nếu phải cạnh tranh hằng tuần trong một nền bóng đá mạnh hơn.

Muốn có câu trả lời, anh phải đi. Đình Bắc cũng đã công khai mong muốn ấy. Nếu có cơ hội ra nước ngoài, điểm đến anh muốn thử sức có lẽ là Nhật Bản.

Đến lúc ngày càng nhiều cầu thủ Việt Nam chủ động tìm cơ hội ra nước ngoài, các CLB sẵn sàng tạo điều kiện và họ có thể chơi được, cạnh tranh được rồi mang những gì học được quay về Việt Nam. Có như vậy, “du học bóng đá” mới thực sự trở thành một phần trong quá trình phát triển của bóng đá Việt Nam.