Bundesliga thử nghiệm camera AI: Nhiều nội dung, giảm nhân lực
Bundesliga đang thử nghiệm hệ thống camera AI pan-tilt-zoom (PTZ) hoàn toàn tự động trong trận Siêu cúp Đức giữa Borussia Dortmund và Bayern Munich.
Công nghệ mới không chỉ tự động bám theo diễn biến trận đấu mà còn được huấn luyện để “hiểu” bóng đá, mở ra khả năng tăng số lượng góc quay và nội dung truyền hình mà không nhất thiết phải tăng tương ứng nhân lực và chi phí sản xuất.
Camera AI không chỉ “đuổi theo quả bóng”
Trong trận Franz Beckenbauer Supercup giữa Borussia Dortmund và Bayern Munich tại sân Signal Iduna Park ngày 22/8, Bundesliga lần đầu tiên đưa vào thử nghiệm trực tiếp một hệ thống camera PTZ hoàn toàn tự động trong luồng hình ảnh dành cho chương trình phát sóng.
Đây cũng là lần đầu tiên đối tác truyền hình Sky của Bundesliga tích hợp loại hình camera AI này vào trải nghiệm phát sóng một trận đấu.
Một camera được đặt trên giàn camera chính của sân Signal Iduna Park, sử dụng đầu quay điều khiển từ xa HotHead 3 của Egripment Camera Support, thuộc Broadcast Solutions Group (BSG). Hệ thống này cho phép camera xoay ngang, xoay dọc và thay đổi tiêu cự theo các lệnh do phần mềm AI đưa ra.
Theo Dave Greene, Giám đốc kinh doanh của Studio Automated, công ty AI của Hà Lan đứng sau hệ thống, việc triển khai tại sân vận động gần như theo mô hình “cắm là chạy”. Camera có thể được điều khiển từ xa, thậm chí một ê-kíp sản xuất tập trung ở nơi khác cũng có thể truy cập hệ thống qua internet để kích hoạt hoặc dừng AI thông qua API.
Điều đáng chú ý nằm ở cách AI vận hành. Hệ thống không đơn giản nhận diện quả bóng rồi giữ nó ở trung tâm khung hình. Studio Automated cho biết AI được huấn luyện để hiểu diễn biến bóng đá và cách một quay phim chuyên nghiệp lựa chọn khung hình.
Jens Fischer, Giám đốc phát triển kinh doanh cấp cao phụ trách giải pháp VAR và thể thao toàn cầu tại BSG, cho biết hệ thống hỗ trợ sẵn 15 môn thể thao chuyên nghiệp. Với bóng đá, AI được huấn luyện theo nhiều vị trí camera tiêu chuẩn như Camera 1, Camera 2, camera chiến thuật ở khu vực 16m50, camera việt vị trái và phải hay góc quay cao phía sau cầu môn.
Tại trận Siêu cúp Đức, hệ thống được sử dụng cho góc quay chiến thuật. Sự khác biệt giữa AI này với những hệ thống theo dõi vật thể thông thường được thể hiện rõ ở những tình huống đá phạt góc.
Một hệ thống tự động chỉ theo dõi quả bóng sẽ cố giữ bóng ở giữa khung hình. Nhưng theo Fischer, cách làm đó dễ tạo ra hình ảnh không tự nhiên: Bóng nằm sát một góc trong khi phần lớn cầu thủ tập trung ở khu vực khác.
Một quay phim giàu kinh nghiệm sẽ làm điều ngược lại. Họ có thể đưa cột cờ góc vào một bên khung hình rồi chờ bóng xuất hiện trong bố cục, tạo ra hình ảnh có không gian và thông tin hơn.
AI của Studio Automated được huấn luyện để tự học cách xử lí như vậy. Hệ thống thậm chí có thể phân biệt người mặc đồ đen đứng bên đường biên với cầu thủ đang thi đấu, hiểu rằng người đó không thể tự nhiên bước vào sân. Nó cũng có thể nhận biết khi số người trên sân thay đổi vì có cầu thủ được thay vào.
Theo Fischer, AI “hiểu logic của bóng đá” và lựa chọn khung hình tương tự cách một quay phim con người sẽ làm. Đây là một bước tiến đáng chú ý trong quá trình tự động hóa truyền hình thể thao, bởi mục tiêu không còn là thay thế thao tác cơ học của con người bằng một thuật toán, mà là tái tạo một phần khả năng phán đoán nghề nghiệp.
AI có thể giúp truyền hình thể thao tăng góc quay mà không tăng ngân sách
Điểm hấp dẫn nhất của công nghệ không chỉ nằm ở khả năng tạo ra hình ảnh đẹp hơn mà còn ở bài toán kinh tế. Các nhà sản xuất truyền hình thể thao đang chịu áp lực phải cung cấp ngày càng nhiều nội dung, nhiều góc quay và nhiều phiên bản phát sóng hơn, trong khi ngân sách và nhân lực không phải lúc nào cũng tăng tương ứng.
Theo Dave Greene, mục tiêu của Studio Automated là giúp các đơn vị sản xuất “làm được nhiều hơn với cùng một ngân sách”. Hệ thống có thể được triển khai tại chỗ hoặc điều khiển từ một trung tâm sản xuất từ xa. AI phân tích tín hiệu có độ trễ thấp từ camera, sau đó gửi lệnh xoay ngang, xoay dọc và phóng to, thu nhỏ tới đầu quay. HotHead 3 thực hiện những chuyển động đó để tạo ra hình ảnh có cảm giác tự nhiên như một camera do con người vận hành.
Martin Dresbach, Giám đốc công nghệ của Egripment, cho biết HotHead 3 là đầu quay điều khiển từ xa hoàn toàn kĩ thuật số, dựa trên nền tảng IP và có thể điều khiển thông qua API. Thiết bị có khả năng mang tải lên tới 60kg, đủ sức vận hành các bộ camera và ống kính lớn. Điều này cho phép các nhà sản xuất kết hợp camera tự động với hệ thống truyền thống.
Một chương trình có thể vẫn sử dụng đội ngũ quay phim cho những góc quan trọng, đồng thời bổ sung các camera AI ở vị trí chiến thuật, việt vị hoặc phía sau cầu môn. Nhờ vậy, số lượng góc quay tăng lên mà không cần bố trí thêm một người vận hành cho từng camera.
Tất nhiên, điều này cũng đặt ra câu hỏi về tương lai việc làm của các quay phim thể thao. Greene thừa nhận vai trò của người vận hành camera chắc chắn sẽ thay đổi. Trong khoảng 5 năm tới, ngành truyền hình có thể cần ít quay phim hơn, hoặc ít nhất các ê-kíp sẽ có thêm sự linh hoạt trong việc phân bổ nhân lực.
Tuy nhiên, ông cho rằng AI không nhất thiết phải được nhìn nhận như công cụ thay thế con người. Một ví dụ được đưa ra là một trận playoff EuroLeague được sản xuất với quy mô thu gọn. Do ngân sách hạn chế, ban tổ chức chỉ có thể bổ sung một camera chiến thuật nếu camera đó được tự động hóa. Với những camera tự động ở khu vực 16m50, các đơn vị truyền hình có thể duy trì ngân sách nhưng vẫn mở rộng phạm vi hình ảnh.
Bundesliga đang xem đây như một phần trong chiến lược thử nghiệm công nghệ rộng hơn. Alexander Gunther, Giám đốc điều hành Sportcast, công ty con thuộc DFL chịu trách nhiệm sản xuất tín hiệu truyền hình cho Bundesliga và Bundesliga 2, cho biết quy trình của đơn vị gồm ý tưởng, xây dựng khái niệm, thử nghiệm nguyên mẫu, phát triển lặp lại và cuối cùng là triển khai.
Sportcast sản xuất tín hiệu cho khoảng 700 sự kiện mỗi năm. Tại trận Siêu cúp, hệ thống camera AI được bổ sung bên cạnh cấu hình “platinum” gồm 28 camera vốn dành cho những trận đấu lớn. Sau thử nghiệm, luồng hình ảnh được hỗ trợ bởi AI sẽ tiếp tục được đánh giá và nhiều khả năng được triển khai thường xuyên cho các trận đấu diễn ra lúc 20 giờ 30 ngày thứ ba trong mùa giải này.
Bundesliga muốn biến AI thành nền tảng cho truyền hình cá nhân hóa
Camera AI cũng chỉ là một phần trong loạt thử nghiệm công nghệ của Bundesliga. Sportcast đang tiếp tục đánh giá camera Arri cho hình ảnh có phong cách điện ảnh hơn, thử nghiệm quay volumetric bằng 20 camera quanh sân để phục vụ biên tập highlight và lần đầu khám phá khả năng sử dụng kính Meta để tạo ra những góc nhìn mới từ đường hầm hoặc vị trí của người đeo.
Tất cả hướng đến một thay đổi lớn hơn: Truyền hình bóng đá không còn chỉ cung cấp một “thế giới hình ảnh” duy nhất cho mọi khán giả. Theo Gunther, sản xuất tập trung giúp đưa toàn bộ nguồn tín hiệu về một trung tâm, từ đó phân phối cho nhiều nhóm biên tập khác nhau. AI và tự động hóa có thể tiếp tục mở rộng khả năng này, giúp tạo ra nhiều phiên bản nội dung cá nhân hóa hơn.
Tuy nhiên, giữa làn sóng AI và tự động hóa, Sportcast vẫn đặt ra một nguyên tắc nền tảng: Nguồn tín hiệu phải chính xác. Âm thanh, hình ảnh và dữ liệu phải được ghi nhận trực tiếp, chính xác từ sân đấu để người hâm mộ có thể tin tưởng những gì họ đang xem.
Đó có thể là giới hạn quan trọng nhất của truyền hình thể thao bằng AI. Camera có thể tự quay, AI có thể tự chọn khung hình, nhưng giá trị của một trận đấu trực tiếp vẫn phụ thuộc vào việc hệ thống có phản ánh trung thực những gì đang xảy ra trên sân hay không. Và nếu làm được điều đó, AI không chỉ giúp Bundesliga quay nhiều hơn. Nó có thể thay đổi cách một trận bóng được sản xuất, phân phối và trải nghiệm trong tương lai.