Các đại gia máy lạnh tham gia cuộc đua giải nhiệt cho AI

Trong bối cảnh làn sóng xây dựng trung tâm dữ liệu phục vụ trí tuệ nhân tạo (AI) đang bùng nổ trên toàn cầu, nhu cầu về các giải pháp làm mát hiệu suất cao chưa bao giờ cấp thiết đến thế. Không chấp nhận đứng ngoài cuộc chơi trị giá hàng chục tỷ đô la, Daikin đã liên tiếp mua lại hai công ty công nghệ chuyên sâu của Mỹ, hoàn thiện mảnh ghép cuối cùng trong hệ sinh thái sản phẩm của mình.

Động thái này không chỉ là sự mở rộng thị phần đơn thuần, mà còn là lời tuyên chiến trực tiếp với các đối thủ phương Tây trong cuộc đua giải bài toán hóc búa nhất của kỷ nguyên AI: làm sao để vận hành những "bộ não số" khổng lồ mà không làm sập lưới điện hay cạn kiệt nguồn nước.

Thâu tóm chiến lược và tham vọng trong "Kỷ nguyên vàng" của hạ tầng số

Bước đi của Daikin trong năm 2025 được đánh giá là nhanh, gọn và đánh trúng vào tử huyệt của thị trường. Chỉ trong vòng vài tháng cuối năm, Daikin Applied Americas (DAA) là công ty con phụ trách thị trường Bắc Mỹ đã thực hiện hai thương vụ M&A quan trọng. Vào tháng 8, họ đạt thỏa thuận mua lại Dynamic Data Center Solutions, đơn vị sở hữu công nghệ làm mát tiên tiến cho từng tủ máy chủ (server racks).

Chưa dừng lại ở đó, đến tháng 11, Daikin tiếp tục công bố việc mua lại Chilldyne, một startup nổi bật với công nghệ làm mát bằng chất lỏng trực tiếp cho chip (liquid cooling). Đây được xem là "chén thánh" trong việc giải nhiệt cho các máy chủ AI mật độ cao, nơi mà phương pháp làm mát bằng khí truyền thống đã trở nên bất lực.

Yu Nishiwaki, Giám đốc điều hành của DAA, đã không giấu giếm sự tự tin khi tuyên bố: "Các công nghệ làm mát của chúng tôi đã được sắp xếp đầy đủ. Chúng tôi sẵn sàng cung cấp một loạt các giải pháp làm mát cho các trung tâm dữ liệu AI". Với việc sở hữu cả công nghệ làm mát không khí lẫn chất lỏng, Daikin đang đặt mục tiêu tăng năng lực sản xuất thiết bị làm mát lên ít nhất 150% vào năm 2030 so với mức của năm 2024. Ông Nishiwaki khẳng định Daikin đã sẵn sàng để xử lý các đơn đặt hàng từ những "siêu trung tâm dữ liệu" (hyperscale data centers) quy mô lớn nhất.

Tham vọng của Daikin được thúc đẩy bởi những con số biết nói từ thị trường. Theo ước tính của công ty nghiên cứu DC Market Insights, thị trường sản phẩm làm mát trung tâm dữ liệu tại Bắc Mỹ sẽ đạt giá trị 9,42 tỷ USD vào năm 2025, tăng gấp đôi so với 5 năm trước. Tuy nhiên, đó mới chỉ là khởi đầu. Con số này dự kiến sẽ tăng gấp bốn lần, chạm mốc 39,75 tỷ USD vào năm 2035. Miếng bánh khổng lồ này đã kích hoạt một cuộc chạy đua vũ trang giữa các ông lớn công nghiệp.

Không chỉ Daikin, các đối thủ sừng sỏ của Mỹ cũng đang ráo riết củng cố vị thế. Vertiv, nhà sản xuất thiết bị nguồn và làm mát hàng đầu, tuyên bố vào tháng 11 sẽ mua lại startup PurgeRite với giá lên tới 1,25 tỷ USD để nắm giữ công nghệ tái sử dụng nước làm mát.

Trong khi đó, Eaton còn "chơi lớn" hơn khi công bố kế hoạch chi tới 9,5 tỷ USD để mua lại mảng kinh doanh làm mát bằng chất lỏng của Boyd Corp. Những con số tỷ đô này cho thấy mức độ khốc liệt của cuộc cạnh tranh, nơi mà công nghệ làm mát không còn là thiết bị phụ trợ, mà đã trở thành hạ tầng cốt lõi quyết định sự thành bại của các dự án AI.

Bài toán sống còn về năng lượng và nước: Khi hiệu suất quyết định kẻ thắng cuộc

Sự quan tâm đột biến đối với các công nghệ làm mát tiên tiến như của Chilldyne hay Dynamic Data Center Solutions không xuất phát từ trào lưu nhất thời, mà bắt nguồn từ những giới hạn vật lý khắc nghiệt về điện và nước. Theo báo cáo của Phòng thí nghiệm Quốc gia Lawrence Berkeley (Mỹ), mức tiêu thụ điện năng của các trung tâm dữ liệu có thể tăng gấp ba lần vào năm 2028 so với năm 2023.

Đây là một viễn cảnh đáng báo động khi nguồn cung điện năng hiện tại hoàn toàn không theo kịp đà tăng của nhu cầu. Morgan Stanley dự báo rằng ngay cả khi các nhà máy điện hiện có được tái sử dụng tối đa, nước Mỹ vẫn có thể đối mặt với sự thiếu hụt công suất lên tới 13 gigawatt vào năm 2028.

Trong cấu trúc tiêu thụ năng lượng của một trung tâm dữ liệu, hệ thống làm mát chiếm tới 40%, theo ước tính của McKinsey & Company. Đây là một con số khổng lồ và lãng phí nếu không được tối ưu hóa. Ông Nishiwaki phân tích: "Bởi vì các nhà phát triển muốn sử dụng càng nhiều điện năng càng tốt cho việc tính toán (computation), khách hàng nói rằng hiệu quả năng lượng trong làm mát là điều bắt buộc". Nói cách khác, mỗi watt điện tiết kiệm được từ việc làm mát sẽ là một watt điện được chuyển sang cho các chip AI xử lý dữ liệu, trực tiếp tăng doanh thu và hiệu suất cho doanh nghiệp.

Bên cạnh điện, nước là một "quả bom nổ chậm" khác. Phương pháp làm mát bằng bay hơi (evaporative cooling) vốn phổ biến hiện nay tiêu tốn một lượng nước khổng lồ. Năm 2023, các trung tâm dữ liệu tại Mỹ đã ngốn hết 66 tỷ lít nước, tăng gấp ba lần chỉ trong vòng 9 năm. Điều này đặt ra thách thức lớn về tính bền vững.
Những khu vực lý tưởng để xây dựng trung tâm dữ liệu, nơi có thuế thấp, điện rẻ và nước dồi dào đang trở nên khan hiếm. Bloomberg chỉ ra rằng khoảng 2/3 số trung tâm dữ liệu được xây dựng hoặc đang phát triển từ năm 2022 nằm ở những khu vực mà nước là tài nguyên quý giá.

Chính vì vậy, công nghệ làm mát bằng chất lỏng khép kín (như công nghệ Daikin vừa thâu tóm từ Chilldyne) đang trở thành cứu cánh. Nó không chỉ giảm thiểu sự phụ thuộc vào nguồn nước bên ngoài mà còn tăng hiệu quả tản nhiệt, giúp giảm tải cho lưới điện. "Các nhà phát triển trung tâm dữ liệu rất có ý thức về việc giảm tiêu thụ nước", ông Nishiwaki nhấn mạnh.