Các nhà đầu tư mong ông Trump và Tập Cận Bình đừng cản đường AI
Điều các nhà đầu tư quan tâm nhất lúc này không phải căng thẳng thương mại Mỹ - Trung, mà là liệu ông Donald Trump và Tập Cận Bình có để ngành AI tiếp tục phát triển hay không.
Giới đầu tư kỳ vọng Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình sẽ tạm gác các tranh chấp thương mại trong cuộc gặp tại thủ đô Bắc Kinh từ ngày 13 đến 15/5. Thay vì lo về thuế quan như trước đây, họ đang tập trung vào hai vấn đề lớn: cơn bùng nổ AI và khả năng Mỹ nới lỏng hạn chế xuất khẩu chip sang Trung Quốc.
Điều này khác hẳn vài năm trước, khi thị trường Trung Quốc thường biến động mạnh mỗi khi có tin tức về chiến tranh thương mại hay thuế quan. Hiện nay, niềm tin của nhà đầu tư được thể hiện rõ qua đà tăng liên tục của đồng nhân dân tệ, vốn đã lên mức cao nhất trong ba năm.
Dù cuộc gặp có thể đề cập đến nhiều chủ đề nhạy cảm như chiến sự ở Iran, Đài Loan, đất hiếm hay vũ khí hạt nhân, giới đầu tư hiện vẫn đặt cược lớn vào tham vọng công nghệ của Trung Quốc.
Chỉ số Shanghai Composite đang ở mức cao nhất trong 11 năm. Xuất khẩu Trung Quốc tiếp tục tăng mạnh nhờ nhu cầu liên quan đến AI. Ngay cả việc thặng dư thương mại tăng cao cũng không khiến các quỹ đầu tư lo ngại về nguy cơ Mỹ áp thêm thuế mới. Thay vào đó, họ chuyển tiền sang các công ty hưởng lợi từ chiến lược tự chủ AI của Trung Quốc.
Shanghai Composite là chỉ số chứng khoán chính của Sở Giao dịch Chứng khoán Thượng Hải ở Trung Quốc, dùng để đo biến động của toàn bộ thị trường cổ phiếu niêm yết trên sàn này.
Yang Tingwu, Phó tổng giám đốc hãng quản lý tài sản Tongheng Investment, cho rằng: “Thế cờ đã đảo chiều và Trung Quốc hiện không còn quá sốt sắng phải đàm phán với ông Trump”.
Theo Yang Tingwu, cuộc xung đột chưa ngã ngũ với Iran đã khiến vị thế của ông Trump suy yếu. Yang Tingwu cho biết ông đang đầu tư vào China Mobile và China Telecom để hưởng lợi từ mảng trung tâm dữ liệu phục vụ AI của hai hãng viễn thông Trung Quốc này.
Việc ông Trump thăm Trung Quốc lần đầu sau gần 9 năm cũng cho thấy quan hệ Mỹ - Trung đã bớt căng thẳng hơn kể từ khi hai bên tạm đình chiến thương mại sau cuộc gặp ở Hàn Quốc vào tháng 10/2025.
Trong khi đó, nhiều tòa án Mỹ đã bác bỏ phần lớn các mức thuế ban đầu do ông Trump áp đặt. Dữ liệu thương mại cũng cho thấy hàng hóa Trung Quốc vẫn vào được thị trường Mỹ thông qua Đông Nam Á.
Xung đột giữa Mỹ - Israel với Iran làm Trung Quốc càng quyết tâm củng cố chuỗi cung ứng. Các nhà đầu tư hiện tin rằng cạnh tranh Mỹ - Trung cũng có thể trở thành động lực thúc đẩy Trung Quốc phát triển công nghệ nhanh hơn, đặc biệt trong AI và chuỗi cung ứng.
Wen Xunneng, Giám đốc điều hành hãng quản lý tài sản Zhu Liu Asset Management, cho rằng Trung Quốc đã tiến rất xa về công nghệ, phát triển mạnh các ngành kinh tế mới, mở rộng ảnh hưởng trên thế giới và gia tăng vị thế trong cuộc cạnh tranh giữa các cường quốc.
Ông đã đầu tư vào cơ sở hạ tầng AI và dự đoán quan hệ Mỹ - Trung sẽ ổn định ít nhất cho đến khi ông Tập Cận Bình thực hiện chuyến thăm dự kiến tới Mỹ để đáp lễ.
"Sau chuyến thăm của ông Tập Cận Bình tới Mỹ, hai nước có thể bước vào giai đoạn cạnh tranh tiếp theo, nhưng hiện tại là thời điểm tương đối hòa bình", Wen Xunneng nhận định.
Đồng nhân dân tệ phản ánh tâm lý thị trường
Trong nhiệm kỳ Tổng thống Mỹ đầu tiên và giai đoạn đầu nhiệm kỳ hai của ông Trump, đồng nhân dân tệ được xem như một thước đo của mối quan hệ giữa hai siêu cường. Tuy nhiên, kể từ đợt leo thang thuế quan hồi tháng 4/2025, đồng nhân dân tệ lại tăng giá nhờ xuất khẩu bùng nổ và niềm tin rằng Trung Quốc cảm thấy thoải mái với một đồng tiền mạnh hơn. Điều này trái ngược với sự biến động của USD.
Các nhà phân tích của ngân hàng đầu tư Goldman Sachs (Mỹ) cho rằng hội nghị thượng đỉnh Mỹ - Trung có thể giúp đồng nhân dân tệ tiếp tục mạnh lên và là dấu mốc quan trọng trong việc ổn định quan hệ thương mại. Dù vậy, họ cũng nhấn mạnh rằng đà tăng của nhân dân tệ không chỉ đến từ sự kiện chính trị ngắn hạn, mà còn xuất phát từ các yếu tố nền tảng dài hạn, đặc biệt là thặng dư thương mại rất lớn của Trung Quốc.
Nhân dân tệ hiện đã tăng lên mức 6,79 đồng đổi 1 USD, cao nhất trong ba năm.
AI mới là điều thị trường quan tâm nhất
Việc nhiều lãnh đạo doanh nghiệp hàng đầu Mỹ tháp tùng ông Trump tới thăm Trung Quốc làm dấy lên kỳ vọng về các thỏa thuận trong tài chính, nông nghiệp, năng lượng và hàng không. Tuy nhiên, phần lớn nhà đầu tư cho rằng thứ thực sự dẫn dắt thị trường hiện nay vẫn là AI.
Zeng Wanping, quản lý quỹ tại công ty đầu tư Beijing Monolith Fund Management, nói điều ông quan tâm nhất là liệu Mỹ có cho phép Nvidia bán các chip AI tiên tiến hơn cho Trung Quốc hay không. Nếu điều đó xảy ra, các nhà sản xuất chip nội địa Trung Quốc sẽ chịu áp lực lớn hơn.
“Điều duy nhất đáng theo dõi lúc này là AI. Đây là trọng tâm số một của thị trường, ngoài ra không còn gì quan trọng hơn”, Zeng Wanping nhận xét.
Elon Musk, Tim Cook và những lãnh đạo doanh nghiệp Mỹ cùng ông Trump đến Trung Quốc
Ông Trump sẽ thực hiện chuyến thăm cấp nhà nước tới Trung Quốc từ ngày 13/5 đến 15/5. Đây là chuyến đi đầu tiên của ông Trump tới cường quốc châu Á trong nhiệm kỳ Tổng thống Mỹ thứ hai. Đây cũng là lần đầu một Tổng thống Mỹ thăm Trung Quốc kể từ chuyến công du của ông Trump năm 2017 trong nhiệm kỳ đầu tiên.
Nhiều lãnh đạo doanh nghiệp hàng đầu Mỹ cũng sẽ tháp tùng ông Trump tới thăm Trung Quốc tuần này để gặp ông Tập Cận Bình.
Tim Cook (CEO Apple) và Elon Musk (CEO Tesla và SpaceX) sẽ là một phần của phái đoàn Mỹ tới Trung Quốc, theo một quan chức Nhà Trắng. Các lãnh đạo doanh nghiệp Mỹ khác sẽ cùng ông Trump tới Trung Quốc gồm:
Larry Fink, CEO BlackRock
Stephen Schwarzman, đồng sáng lập và CEO Blackstone
Kelly Ortberg, CEO Boeing
Brian Sikes, CEO Cargill
Jane Fraser, CEO Citigroup
Jim Anderson, CEO Coherent
H. Lawrence Culp Jr., CEO GE Aerospace
David Solomon, CEO Goldman Sachs
Jacob Thaysen, CEO Illumina
Michael Miebach, CEO Mastercard
Dina Powell McCormick, Chủ tịch Meta
Sanjay Mehrotra, CEO Micron Technology
Cristiano Amon, CEO Qualcomm
Ryan McInerney, CEO Visa
Chuck Robbins, CEO Cisco, đã được Nhà Trắng mời tham gia chuyến đi Trung Quốc nhưng không thể tham dự vì công ty công bố kết quả kinh doanh quý I/2026 trong tuần này.
Ông Trump và Tập Cận Bình được cho là sẽ thảo luận về AI, khoáng sản đất hiếm và nhiều vấn đề khác trong bối cảnh cuộc chiến Mỹ - Iran kéo dài.
Hôm 10/5, Reuters đưa tin Mỹ - Trung được kỳ vọng sẽ nhất trí thành lập các diễn đàn nhằm thúc đẩy thương mại và đầu tư song phương, trong khi Trung Quốc dự kiến công bố các đơn hàng liên quan đến máy bay Boeing, nông sản và năng lượng Mỹ.
Các thương vụ hoặc đơn hàng lớn thường được công bố trong cuộc gặp thượng đỉnh giữa lãnh đạo Trung Quốc và Mỹ. Hai nước cũng sẽ thảo luận về việc kéo dài thỏa thuận đình chiến trong cuộc chiến thương mại giữa hai bên, vốn cho phép khoáng sản đất hiếm chảy từ Trung Quốc sang Mỹ. Tuy nhiên, hãng tin Reuters hiện chưa rõ liệu thỏa thuận này có được gia hạn trong tuần này hay không.
CEO Kelly Ortberg nói với Reuters hồi tháng 4 rằng Boeing đang trông đợi chính quyền Trump giúp tháo gỡ nút thắt cho một đơn hàng lớn từ Trung Quốc vốn bị trì hoãn từ lâu.
Trung Quốc và Boeing đã đàm phán kéo dài về thỏa thuận, mà các nguồn tin trong ngành cho biết, có thể gồm cả 500 máy bay 737 MAX cùng hàng chục máy bay thân rộng sử dụng động cơ của GE Aerospace. Đây sẽ là đơn hàng Boeing lớn đầu tiên của Trung Quốc kể từ năm 2017 và bất kỳ thông báo nào về nó cũng sẽ được xem là thắng lợi lớn cho hội nghị thượng đỉnh giữa lãnh đạo hai nước. Thỏa thuận đó thậm chí có thể trở thành đơn đặt máy bay lớn nhất lịch sử.
Một nguồn tin thân cận với Reuters cho biết Jensen Huang (CEO Nvidia) sẽ không tới Trung Quốc cùng ông Trump.
Theo nguồn tin, Jensen Huang không được mời, khi Nhà Trắng đang tập trung nhiều hơn vào nông nghiệp và hàng không thương mại trong chuyến đi lần này, chẳng hạn đơn hàng máy bay Boeing. Nhà Trắng chưa phản hồi ngay lập tức về thông tin trên.
Ông Trump đã xây dựng mối quan hệ chặt chẽ với Jensen Huang kể từ khi nhậm chức và đồng ý cho phép xuất khẩu chip AI H200 của Nvidia sang Trung Quốc. Tuy nhiên, Bộ trưởng Thương mại Mỹ Howard Lutnick hôm 22/4 cho biết rằng H200 vẫn chưa được bán, do doanh nghiệp Trung Quốc gặp khó khăn trong việc xin chính phủ nước này phê duyệt mua hàng.
Cuộc gặp gần nhất giữa ông Trump và Tập Cận Bình diễn ra vào tháng 10/2025 tại thành phố Busan, Hàn Quốc. Tại đó, hai bên đồng ý tạm đình chiến trong cuộc chiến thương mại căng thẳng, vốn chứng kiến Mỹ áp thuế ở mức ba chữ số lên hàng hóa Trung Quốc, còn cường quốc châu Á đe dọa hạn chế nguồn cung đất hiếm toàn cầu.