Campuchia mở hội nghị chống lừa đảo, tuyên bố 'không còn khu phức hợp lừa đảo nào'

Campuchia thúc đẩy “những nỗ lực chung” chống lừa đảo

Đại diện khoảng 20 quốc gia, trong đó có Mỹ và Trung Quốc, sẽ tham dự hội nghị kéo dài hai ngày tại Phnom Penh (thủ đô Campuchia), theo trang CNA.

Quan chức cấp cao FBI (Cục Điều tra Liên bang Mỹ) và Thứ trưởng Bộ Công an Trung Quốc nằm trong danh sách diễn giả của ICCOS-2026.

Thủ tướng Campuchia Hun Manet chủ trì hội nghị nhằm thúc đẩy “những nỗ lực chung” chống lừa đảo.

Phó thủ tướng Campuchia Neth Savoeun dự kiến sẽ phát biểu bế mạc ICCOS-2026. Tuần trước, hai nghị sĩ Mỹ đã nêu tên ông cùng một số cá nhân khác mà họ muốn áp đặt lệnh trừng phạt vì cáo buộc có liên hệ với các trung tâm lừa đảo.

Nhà chức trách Campuchia cho biết đã xóa bỏ các khu tổ hợp lừa đảo quy mô công nghiệp, song tuyên bố này vấp phải sự hoài nghi của một số nhà phân tích.

“Chúng có thể quay trở lại ngay ngày mai”, Jacob Sims, nhà phân tích tội phạm xuyên quốc gia, nói với hãng tin AFP. Ông Jacob Sims thừa nhận chính phủ Campuchia thực sự đã hành động, nhưng cảnh báo rằng những mạng lưới bảo kê của giới tinh hoa cùng các cơ sở, tổ chức tài chính và doanh nghiệp liên quan vẫn chưa bị phá vỡ.

Campuchia cùng một số nơi ở Đông Nam Á đã trở thành những trung tâm của ngành lừa đảo trực tuyến xuyên quốc gia. Các băng nhóm tội phạm chủ yếu do người Trung Quốc điều hành những khu phức hợp, nơi nhiều nạn nhân bị mua bán người được giam giữ và ép buộc thực hiện các vụ lừa đảo tình cảm, giả danh cảnh sát cùng nhiều thủ đoạn khác.

Mỹ ước tính người dân nước này đã mất hơn 10 tỉ USD vào tay những kẻ lừa đảo hoạt động trong khu vực Đông Nam Á chỉ riêng trong năm 2024.

"Làm giàu qua đêm"

Trong hai ngày 21/9 và 22/9, nhà chức trách Campuchia đưa phóng viên tham quan một khu trung tâm lừa đảo rộng lớn trên khu đất 120 ha. Họ cho biết năm ngoái nơi này từng có khoảng 20.000 người thực hiện lừa đảo. Phóng viên được xem các tang vật bị thu giữ, gồm cả huy hiệu giả của FBI và cảnh sát Trung Quốc được sử dụng trong các vụ giả danh.

Trong một căn phòng, các phóng viên AFP nhìn thấy hàng loạt buồng gọi điện được cách âm và những tờ tiền giả mệnh giá 100 USD vương vãi trên sàn. Trên tường là những khẩu hiệu tạo động lực bằng tiếng Trung, từ “Hãy dốc hết sức” đến “Làm giàu qua đêm”.

Một đồn cảnh sát Singapore giả được sử dụng làm phông nền để những kẻ lừa đảo thực hiện các cuộc gọi video, giả danh cảnh sát.

Các quan chức cho biết trung tâm này do Chen Zhi của Prince Group và Li Xiong của Huione Group cùng điều hành. Cả hai ông trùm lừa đảo này đều đã bị dẫn độ về Trung Quốc trong năm 2026.

Hay Makara, một quan chức thuộc Ủy ban Chống lừa đảo Campuchia, cho biết đến nay nhà chức trách đã đóng cửa 663 địa điểm lừa đảo, gồm cả 86 khu phức hợp lớn, đồng thời phong tỏa 300 triệu USD trong các tài khoản liên quan đến hoạt động lừa đảo.

“Đến thời điểm hiện tại, không còn khu phức hợp lừa đảo nào nữa”, ông nói với các phóng viên.

Tuy nhiên, Hay Makara thừa nhận rằng “bọn tội phạm đang thích nghi... hoạt động từ những ngôi nhà thuê, phòng thuê, khách sạn, thậm chí trên ô tô”.

"Đột kích hàng trăm khu phức hợp lừa đảo và trục xuất hàng trăm nghìn người"

Dưới sức ép từ các quốc gia, trong đó có Mỹ, Campuchia cho biết đã đột kích hàng trăm khu phức hợp lừa đảo và trục xuất hàng trăm nghìn người trong năm qua.

Số liệu Campuchia công bố từ tháng 7/2025 đến 20/8/2026 cho thấy đã điều tra 793 địa điểm, đột kích 624 nơi, bắt gần 30.000 nghi phạm và trục xuất 58.266 người nước ngoài.

Tuy nhiên, các nhà phân tích và những nhân vật thuộc phe đối lập cho rằng các cuộc truy quét đã không động đến những nhân vật có quan hệ chính trị bị cáo buộc bảo kê cho các mạng lưới lừa đảo. Trong khi đó, các nhóm tội phạm đã thích nghi bằng cách chia nhỏ thành đơn vị quy mô nhỏ hơn và chuyển hoạt động ra nước ngoài.

Mu Sochua, chính trị gia đối lập đang sống lưu vong, tuyên bố rằng mức độ đáng tin cậy của chiến dịch trấn áp “sẽ phụ thuộc vào việc nhà nước Campuchia có sẵn sàng điều tra mọi cáo buộc đáng tin cậy hay không, bất kể người bị cáo buộc có tiền bạc, ảnh hưởng hay giữ chức vụ chính thức nào”.

Từ truy quét các khu phức hợp lừa đảo đến truy dòng tiền

Một trong những thách thức lớn nhất với Campuchia hiện nay là ngăn các mạng lưới lừa đảo tái tổ chức sau khi các khu phức hợp lớn bị đóng cửa. Ông Hay Makara thừa nhận các nhóm tội phạm đang thích nghi bằng cách chuyển sang hoạt động tại nhà thuê, phòng trọ, khách sạn, thậm chí trên ô tô. Điều này khiến việc phát hiện và triệt phá mạng lưới trở nên khó khăn hơn nhiều.

Vì vậy, cuộc chiến chống lừa đảo đang chuyển dần từ việc đóng cửa các địa điểm hoạt động sang truy tìm những người đứng sau, dòng tiền và hạ tầng phục vụ đường dây. Theo số liệu Campuchia công bố ngày 18/9, nhà chức trách đã phong tỏa hơn 300 triệu USD trong các tài khoản ngân hàng liên quan đến hoạt động lừa đảo trực tuyến từ tháng 7/2025 đến ngày 31/8/2026. Tổng cộng 446 vụ án với 3.927 nghi phạm đã được chuyển sang tòa án.

Campuchia cũng cho biết chiến dịch không chỉ nhắm vào các đối tượng trực tiếp thực hiện hành vi lừa đảo. Nhà chức trách đã xử lý 4 vụ liên quan 15 quan chức bị cáo buộc có liên quan đến hoạt động này, trong đó có một phó công tố viên, một phó tổng cục trưởng Tổng cục Di trú, một phó giám đốc Công an Phnom Penh và một cựu tổng cục trưởng Bộ Ngoại giao, cùng một số sĩ quan cảnh sát và quân đội, theo trang Agence Kampuchea Presse.

Đây là một điểm đáng chú ý trong bối cảnh những nghi vấn về sự tiếp tay hoặc bảo kê của một số quan chức với ngành công nghiệp lừa đảo tại Campuchia.

Áp lực quốc tế với Campuchia cũng đang tăng lên. Trong chuyến thăm Campuchia hồi tháng 7, Giám đốc FBI Kash Patel xem ngăn chặn lừa đảo trực tuyến là một trong những ưu tiên hàng đầu và kêu gọi tăng cường chia sẻ thông tin, đồng thời xử lý những người đứng đầu các mạng lưới tội phạm cũng như các quan chức bị cáo buộc tiếp tay.

Mỹ cũng tiếp tục sử dụng các biện pháp tài chính và nhập cảnh để gây sức ép lên các mạng lưới lừa đảo ở Đông Nam Á. Ngày 21/9, Mỹ công bố hạn chế cấp thị thực với 32 cá nhân không được nêu tên, phần lớn được cho là có liên hệ với Prince Group - tập đoàn từng bị Mỹ, Anh và Hàn Quốc áp đặt các biện pháp trừng phạt liên quan đến hoạt động lừa đảo.

Quy mô thiệt hại cũng cho thấy đây không còn là vấn đề riêng của Campuchia hay Đông Nam Á. Mỹ ước tính các tổ chức tội phạm xuyên quốc gia tại Đông Nam Á đã lừa người Mỹ ít nhất 18,2 tỉ USD thông qua các vụ lừa đảo sử dụng công nghệ chỉ trong năm 2025. Các mạng lưới này ngày càng hoạt động xuyên biên giới, tách rời người điều hành, người trực tiếp thực hiện lừa đảo, dòng tiền và hạ tầng công nghệ giữa nhiều quốc gia.

Điều đó cũng giải thích vì sao ICCOS-2026 tại Phnom Penh không chỉ tập trung vào việc Campuchia đã đóng cửa bao nhiêu trung tâm lừa đảo. Hội nghị này quy tụ chính phủ, cơ quan thực thi pháp luật, tổ chức quốc tế, ngân hàng, doanh nghiệp công nghệ và giới nghiên cứu, với mục tiêu tăng cường chia sẻ thông tin và phối hợp chống các mạng lưới xuyên quốc gia.

ICCOS-2026 do chính phủ Campuchia tổ chức, với Trung tâm Hợp tác Thực thi pháp luật và An ninh Lancang-Mekong (LMLECC), Văn phòng Liên Hợp Quốc về Ma túy và Tội phạm (UNODC) khu vực Đông Nam Á và Thái Bình Dương và Tổ chức Cảnh sát Hình sự Quốc tế (Interpol) đồng bảo trợ.

Một vấn đề mới nổi khác là khả năng các băng nhóm tận dụng công nghệ mới, trong đó có AI, để mở rộng và làm tinh vi hơn các hoạt động lừa đảo. Các tài liệu tại ICCOS-2026 nhấn mạnh sự phát triển nhanh chóng của công nghệ và những thay đổi trong hệ sinh thái lừa đảo. Các phân tích của Văn phòng Liên Hợp Quốc về Ma túy và Tội phạm cũng cảnh báo các mạng lưới tội phạm đang khai thác công nghệ mới để tăng quy mô và hiệu quả hoạt động.

Khi các khu phức hợp lớn dần biến mất, cuộc chiến chống lừa đảo có thể bước sang giai đoạn khó khăn hơn: Nhận diện các mạng lưới nhỏ, truy dòng tiền xuyên biên giới, xác định người chỉ huy và ngăn các đường dây tái lập hoạt động ở quốc gia khác. Đây cũng là lý do các cơ chế hợp tác quốc tế ngày càng trở thành yếu tố quan trọng trong cuộc chiến chống ngành công nghiệp lừa đảo trực tuyến.