Canada thu hút Meta chi 10 tỉ USD xây trung tâm dữ liệu nhờ lợi thế năng lượng rẻ

Với công suất lên tới 1 gigawatt và quy mô lớn nhất của Meta bên ngoài nước Mỹ, trung tâm dữ liệu tại Canada không chỉ phục vụ tham vọng phát triển AI của tập đoàn mà còn phản ánh xu hướng các "ông lớn" công nghệ tìm kiếm những địa điểm có nguồn điện dồi dào, chi phí hợp lí để xây dựng hạ tầng tính toán thế hệ mới.

Siêu trung tâm dữ liệu phục vụ tham vọng AI của Meta

Meta Platforms vừa công bố kế hoạch đầu tư khoảng 10 tỉ USD để xây dựng trung tâm dữ liệu AI đầu tiên tại Canada, đặt tại hạt Sturgeon, tỉnh Alberta. Đây sẽ là trung tâm dữ liệu lớn nhất của Meta bên ngoài nước Mỹ, đồng thời trở thành mắt xích quan trọng trong mạng lưới hạ tầng phục vụ các mô hình AI thế hệ mới.

Theo Meta, trung tâm dữ liệu sẽ có công suất điện lên tới 1 gigawatt, tương đương lượng điện tiêu thụ của khoảng 750.000 hộ gia đình. Quy mô này cho thấy nhu cầu tính toán ngày càng khổng lồ của các mô hình AI, vốn cần hàng chục nghìn GPU hoạt động liên tục để huấn luyện và vận hành.

Phần lớn nguồn điện của dự án sẽ đến từ các nhà máy điện chạy bằng khí tự nhiên. Meta cho biết hãng sẽ tài trợ việc xây dựng năng lực phát điện mới và kết nối trực tiếp vào lưới điện của Alberta nhằm bảo đảm nguồn cung ổn định trong nhiều năm.

Dự án dự kiến tạo việc làm cho khoảng 3.000 lao động trong giai đoạn xây dựng và khoảng 300 nhân viên toàn thời gian khi đi vào vận hành.

Ông Gary Demasi, Phó chủ tịch phụ trách phát triển và chiến lược trung tâm dữ liệu của Meta, cho biết đây là trung tâm dữ liệu thứ 33 trong mạng lưới toàn cầu của công ty. Năng lực tính toán tại Alberta sẽ chủ yếu phục vụ các mô hình AI của Meta cũng như các nền tảng Facebook, Instagram và những dịch vụ khác của tập đoàn.

Không dừng lại ở đó, Meta cũng đang cân nhắc bước sang lĩnh vực điện toán đám mây (cloud computing), cho phép bán một phần năng lực xử lí AI cho doanh nghiệp bên ngoài. Nếu kế hoạch này được triển khai, Meta sẽ bước vào cuộc cạnh tranh trực tiếp với các nhà cung cấp hạ tầng đám mây lớn như Amazon Web Services (AWS), Microsoft Azure hay Google Cloud.

Trong vài năm qua, Meta đã chuyển trọng tâm đầu tư từ mạng xã hội sang AI. Tổng giám đốc Mark Zuckerberg nhiều lần khẳng định công ty sẽ chi hàng trăm tỉ USD để xây dựng hạ tầng AI trước khi thập niên này kết thúc. Các trung tâm dữ liệu siêu lớn được xem là nền móng cho các mô hình AI ngày càng phức tạp và có khả năng xử lí hàng tỉ truy vấn mỗi ngày.

Canada nổi lên như "điểm nóng" mới của hạ tầng AI

Việc Meta chọn Alberta không phải là quyết định ngẫu nhiên. Trong bối cảnh nhu cầu điện cho AI tăng mạnh trên toàn cầu, các tập đoàn công nghệ đang tìm kiếm những khu vực có nguồn năng lượng dồi dào, giá thành cạnh tranh và chính sách hỗ trợ đầu tư.

Canada đang nổi lên như một lựa chọn hấp dẫn nhờ sở hữu trữ lượng khí tự nhiên lớn cùng nguồn thủy điện phong phú. Thủ tướng Mark Carney từng cam kết biến Canada thành "nơi tốt nhất thế giới để xây dựng trung tâm dữ liệu", coi AI là một trong những động lực tăng trưởng kinh tế quan trọng trong thập niên tới.

Riêng Alberta là địa phương hưởng lợi lớn nhất từ chiến lược này. Đây là trung tâm khai thác dầu khí lớn nhất Canada, đồng thời có hạ tầng năng lượng đủ khả năng đáp ứng các dự án tiêu thụ điện quy mô cực lớn.

Chính quyền Alberta cho biết tỉnh này đã thu hút các đề xuất đầu tư trung tâm dữ liệu có tổng giá trị tiềm năng lên tới khoảng 200 tỉ đô la Canada. Bên cạnh Meta, nhiều dự án quy mô khổng lồ khác cũng đang được xúc tiến.

Đáng chú ý là dự án Wonder Valley do nhóm nhà đầu tư được hậu thuẫn bởi doanh nhân Kevin O'Leary đề xuất, với quy mô lên tới 7,5 gigawatt – lớn gấp nhiều lần nhiều trung tâm dữ liệu hiện nay. Một số tập đoàn quốc tế khác cũng đang nghiên cứu xây dựng cụm trung tâm dữ liệu tại Alberta.

Song song với làn sóng đầu tư, hạ tầng năng lượng của tỉnh cũng được mở rộng. Mới đây, Pembina Pipeline cùng các đối tác Morgan Stanley Infrastructure Partners và Kineticor Asset Management đã quyết định triển khai nhà máy điện khí trị giá 3,2 tỉ USD tại Sturgeon County. Meta xác nhận chính nhà máy này sẽ cung cấp điện cho trung tâm dữ liệu mới.

Ngoài ra, Capital Power cũng kí thỏa thuận dài hạn cung cấp 250 megawatt điện cho dự án của Meta. Theo Giám đốc điều hành Avik Dey, đây là dấu mốc quan trọng khẳng định Alberta đủ năng lực trở thành trung tâm tính toán AI của Bắc Mỹ và sẽ tạo hiệu ứng thu hút thêm nhiều dự án quy mô lớn.

Tuy nhiên, sự bùng nổ của các trung tâm dữ liệu AI cũng đặt ra nhiều câu hỏi về năng lượng và môi trường. Một trung tâm dữ liệu công suất 1 gigawatt có mức tiêu thụ điện tương đương một thành phố cỡ lớn. Trong khi nhiều doanh nghiệp công nghệ cam kết hướng tới phát thải ròng bằng 0, việc sử dụng điện từ khí tự nhiên vẫn làm dấy lên tranh luận về lượng khí nhà kính phát sinh.

Meta cho biết trung tâm dữ liệu tại Alberta sẽ chỉ sử dụng nước cho nhu cầu sinh hoạt, phòng cháy chữa cháy và bảo trì thiết bị, thay vì tiêu thụ lượng nước lớn cho hệ thống làm mát như nhiều cơ sở khác.

Cuộc đua AI hiện không còn chỉ diễn ra ở cấp độ thuật toán hay mô hình ngôn ngữ, mà ngày càng phụ thuộc vào năng lực xây dựng hạ tầng vật lí. Những khoản đầu tư hàng chục tỉ USD vào trung tâm dữ liệu, nguồn điện và mạng lưới truyền tải đang trở thành thước đo sức mạnh mới của các tập đoàn công nghệ. Với dự án tại Alberta, Meta không chỉ mở rộng năng lực tính toán mà còn góp phần đưa Canada trở thành một trong những cứ điểm AI quan trọng của thế giới trong những năm tới.