CEO Microsoft AI: MAI-Base-2 vượt mô hình của OpenAI dù chỉ dùng 1/4 tài nguyên tính toán

OpenAI là khách hàng và đối tác lớn của Microsoft.

"Microsoft chỉ sử dụng 1/4 lượng tài nguyên tính toán mà OpenAI đã dùng để huấn luyện mô hình AI của họ"

“Hiện chúng tôi có một mô hình nền tảng đã được tiền huấn luyện mạnh hơn mô hình đang vận hành GPT-5.6 Sol. Trên thực tế, chúng tôi chỉ sử dụng 1/4 lượng tài nguyên tính toán mà OpenAI đã dùng để huấn luyện mô hình AI của họ”, Mustafa Suleyman phát biểu trong cuộc họp toàn thể nhân viên hôm 15/10, theo trang Insider.

Tiền huấn luyện là giai đoạn đầu tiên trong quá trình xây dựng mô hình AI. Ở giai đoạn này, mô hình AI học cách nhận diện các quy luật và mối liên hệ từ lượng dữ liệu khổng lồ, bao gồm văn bản, hình ảnh và nhiều loại thông tin khác. Quá trình này đòi hỏi năng lực tính toán rất lớn và tốn kém, nên Microsoft có thể tiết kiệm chi phí nếu tìm ra cách thực hiện hiệu quả hơn.

Microsoft công bố mô hình MAI-Base-2 vào đầu ngày 15/10. Mustafa Suleyman cho biết Microsoft đã tiến hành thử nghiệm nội bộ, so sánh MAI-Base-2 với các mô hình AI từ OpenAI, bao gồm cả sản phẩm mang biệt danh Spud vận hành GPT-5.6 Sol.

Theo ông, MAI-Base-2 đạt kết quả tốt hơn trong các bài kiểm tra đánh giá khả năng nhận diện và dự đoán quy luật trong dữ liệu của AI.

Mustafa Suleyman nói những phép so sánh này dựa trên thông tin kỹ thuật mà Microsoft có về các mô hình AI của OpenAI.

"Chúng tôi đã thực hiện các so sánh nội bộ và bảo mật với các mô hình AI của OpenAI", Mustafa Suleyman nói với nhân viên. Ông ám chỉ rằng Microsoft có quyền truy cập đặc biệt vào thông tin về hiệu suất các mô hình AI của OpenAI.

Việc Mustafa Suleyman chọn cách nêu bật những hạn chế của các mô hình AI từ OpenAI, ngay cả trong các cuộc thảo luận nội bộ, là chi tiết đáng chú ý.

Microsoft đã đầu tư hơn 13 tỉ USD vào OpenAI và sở hữu khoảng 27% cổ phần tại công ty khởi nghiệp AI này với trị giá 135 tỉ USD sau đợt tái cơ cấu hoàn tất vào tháng 10/2025.

Vì vậy, bất kì lời chỉ trích nào nhắm vào OpenAI cũng có khả năng ảnh hưởng đến giá trị khoản đầu tư khổng lồ của Microsoft.

Hai công ty hiện còn duy trì quan hệ đối tác quan trọng. Microsoft cung cấp các mô hình AI của OpenAI cho khách hàng sử dụng dịch vụ điện toán đám mây Azure. Bản thân Microsoft từng sử dụng mô hình AI từ OpenAI trong các sản phẩm của mình, chẳng hạn trợ lý Copilot.

Tuy nhiên, quan hệ giữa hai công ty đã trở nên rạn nứt trong khoảng một năm qua. Microsoft ngày càng tìm cách giảm phụ thuộc vào OpenAI, trong đó có việc tự phát triển các mô hình AI của riêng mình.

Mustafa Suleyman cũng cho biết mô hình AI mới của Microsoft đạt hiệu suất vượt trội và tiêu thụ tài nguyên tính toán "ít hơn gấp 12 lần so với DeepSeek".

Ông không nói rõ đang đề cập đến mô hình DeepSeek nào. Song trong tài liệu kỹ thuật công bố ngày 15/10, Microsoft ước tính phương pháp tiền huấn luyện MAI-Base-2 của hãng đạt hiệu quả cao hơn khoảng 4,2 - 12,3 lần so với DeepSeek-V4-Pro-Base, tùy bài đánh giá.

Vào tháng 3, Microsoft đã thành lập đội ngũ hợp nhất phụ trách các sản phẩm Copilot dành cho khách hàng thương mại và người dùng cá nhân, đồng thời điều chuyển Mustafa Suleyman sang tập trung vào việc xây dựng các mô hình AI tại bộ phận siêu trí tuệ của công ty.

Microsoft từ chối bình luận, trong khi OpenAI chưa phản hồi yêu cầu thông tin trên.

Microsoft đặt cược vào cách huấn luyện AI hiệu quả hơn

Theo tài liệu kỹ thuật Microsoft AI công bố ngày 15/10, MAI-Base-2 là mô hình nền tảng sử dụng kiến trúc hỗn hợp chuyên gia (MoE), có tổng cộng 2.800 tỉ tham số nhưng chỉ kích hoạt khoảng 80 tỉ tham số trong mỗi lượt xử lý. Thiết kế này cho phép mô hình AI có quy mô lớn mà không phải huy động toàn bộ mạng lưới tham số cho mọi yêu cầu.

Một điểm đáng chú ý là Microsoft không chỉ dựa vào quy mô mô hình AI để cải thiện kết quả. Gã khổng lồ phần mềm Mỹ cho biết đã kết hợp điều chỉnh kiến trúc mô hình, tối ưu phần mềm chạy trên chip AI và nâng cao chất lượng dữ liệu huấn luyện. Microsoft cũng mở rộng hệ thống xử lý dữ liệu, bổ sung dữ liệu hình ảnh và cải tiến cách phân bổ công việc tính toán giữa các thành phần của mô hình.

Để huấn luyện MAI-Base-2, Microsoft sử dụng 16.000 bộ xử lý đồ họa (GPU) GB200 của Nvidia trong 38 ngày, qua các đợt huấn luyện diễn ra vào tháng 8 và tháng 9/2026. Điều này cho thấy Microsoft phải sử dụng năng lực tính toán rất lớn để huấn luyện MAI-Base-2. Điểm khác biệt là Microsoft cho biết đã tìm được cách huấn luyện hiệu quả hơn, giúp mô hình AI đạt kết quả tốt với ít tài nguyên tính toán hơn so với cách làm thông thường.

Microsoft đánh giá MAI-Base-2 bằng những tập dữ liệu không được sử dụng trong quá trình huấn luyện, nhằm hạn chế khả năng mô hình ghi nhớ trước đáp án. Các phép thử bao gồm khả năng dự đoán văn bản, xử lý mã lập trình, toán học, khoa học và hỏi đáp.

Theo Microsoft, MAI-Base-2 đạt kết quả tốt hơn các mô hình có trọng số mở được đưa vào so sánh trong những bài đánh giá riêng của hãng. Tuy nhiên, kết quả này không đồng nghĩa MAI-Base-2 đã được chứng minh vượt trội trên mọi tác vụ thực tế. Microsoft chưa công bố đầy đủ dữ liệu thử nghiệm độc lập để kiểm chứng kết quả.

Hiệu quả tính toán trở thành lợi thế cạnh tranh

Cuộc đua AI ngày càng phụ thuộc vào khả năng giảm chi phí huấn luyện và vận hành mô hình. Việc sử dụng ít tài nguyên hơn để đạt chất lượng tương đương có thể giúp doanh nghiệp tiết kiệm chi phí hạ tầng, mở rộng năng lực phục vụ khách hàng và dành thêm tài nguyên cho những thế hệ mô hình AI tiếp theo.

Chiến lược này cũng diễn ra trong bối cảnh OpenAI đang tìm cách cung cấp mô hình AI mạnh với chi phí thấp hơn. Ngày 29/9, OpenAI giới thiệu mô hình GPT-6.1 Sol, hướng đến các tác vụ lập trình phức tạp và công việc chuyên môn với chi phí thấp hơn GPT-6 Astra. Công ty đứng sau ChatGPT cũng đưa những cải tiến về suy luận, độ tin cậy và hiệu quả sử dụng tài nguyên vào dòng mô hình AI mới.

Vì thế, cuộc cạnh tranh giữa Microsoft và OpenAI không đơn thuần là mô hình AI nào đạt điểm cao hơn trong một số bài kiểm tra. Hai bên còn phải tìm cách cung cấp năng lực AI với chi phí phù hợp, đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng của khách hàng doanh nghiệp và duy trì lợi thế khi thị trường chuyển sang các hệ thống có khả năng thực hiện nhiều bước công việc.

Với Microsoft, tự phát triển mô hình nền tảng còn giúp hãng chủ động hơn trong việc kiểm soát dữ liệu huấn luyện, thiết kế kỹ thuật và lộ trình sản phẩm. Theo tài liệu được công bố, Microsoft coi khả năng tự làm chủ toàn bộ quy trình phát triển mô hình AI là cơ sở để tạo ra sản phẩm khác biệt cho khách hàng.