Chỉ một cơn viêm họng, nhiều bạn trẻ có thể mất cả 2 quả thận

Hành trình không ai ngờ tới

Trước đây, suy thận là căn bệnh của người lớn tuổi, gắn liền với cao huyết áp, tiểu đường hay xơ vữa mạch máu. Giờ đây, rất nhiều người 25–35 tuổi, thậm chí chỉ 18–20 tuổi đã bị suy thận mạn tính với một nguyên nhân ít ai ngờ.

PGS-TS-BS Nguyễn Bách – Trưởng khoa Nội thận – Lọc máu, Bệnh viện Thống Nhất (TP.HCM) - người trực tiếp theo dõi hàng trăm bệnh nhân suy thận chia sẻ: “Chúng tôi tiếp nhận nhiều bệnh nhân trẻ, mới ngoài 20-30 tuổi mà đã phải chạy thận suốt đời. Họ đều nghĩ mình khỏe mạnh, chỉ bị viêm họng, viêm amidan hay cảm nhẹ. Nhưng chính những đợt viêm họng đó lại khởi phát quá trình phá hủy thận không thể đảo ngược”.

Phân tích của PGS Bách cho thấy khi bị viêm họng do vi khuẩn liên cầu, hệ miễn dịch sinh ra kháng thể để chống lại vi khuẩn. Nhưng trong một số người, những phức hợp miễn dịch ấy lại "nhận nhầm" kẻ địch – chúng tấn công luôn cầu thận, làm tổn thương lớp lọc của cơ quan quan trọng này. Lâu ngày, thận bị viêm mạn tính, mô sẹo dày lên, chức năng lọc máu suy kiệt. Đó chính là bệnh thận IgA (Immunoglobulin A Nephropathy) – kẻ giết người âm thầm.

“Giai đoạn đầu, bệnh không đau, không sốt, không triệu chứng rõ. Chỉ có một lượng nhỏ máu vi thể trong nước tiểu – điều mà hầu như ai cũng bỏ qua. Khi bệnh nhân phát hiện, thận đã hư 70-80%, lúc đó không còn lựa chọn nào khác ngoài chạy thận hoặc ghép thận” , ông Bách cho biết.

Một bệnh nhân nữ 27 tuổi bị suy thận mạn điều trị tại Bệnh viện Thống Nhất kể: Cô chỉ bị viêm họng vài lần khi trời lạnh, tự mua thuốc uống. Sau vài năm, cơ thể mệt mỏi, chân phù nhẹ, da sạm, cô đi khám thì phát hiện cả 2 quả thận đã teo, chỉ còn 20% chức năng.

Giờ đây, mỗi tuần cô phải chạy thận 3 lần, mỗi lần 4 giờ đồng hồ, trong khi tuổi đời còn quá trẻ. “Chạy thận không đau, nhưng là cuộc sống không có đường quay lại”, cô nói giọng nghẹn.

Cách phòng ngừa đơn giản đến… khó tin

Theo thống kê của Bệnh viện Thống Nhất, trong hơn 1.000 ca sinh thiết thận gần đây, có 300 bệnh nhân trẻ, dưới 60 tuổi. Trong số này, 70% mắc bệnh thận IgA, nguyên nhân xuất phát từ các đợt viêm họng, hoặc nhiễm trùng hô hấp lặp đi lặp lại.

Các chuyên gia y tế cảnh báo những dấu hiệu sớm của bệnh thận gồm: Có hồng cầu hoặc đạm trong nước tiểu; tăng huyết áp bất thường ở người trẻ; phù nhẹ ở mặt hoặc chân tay buổi sáng; mệt mỏi kéo dài không rõ nguyên nhân.

Tuy nhiên, theo PGS-TS-BS Nguyễn Bách, các biểu hiện của bệnh thận giai đoạn sớm còn mơ hồ, muốn phát hiện sớm chỉ có xét nghiệm tầm soát nước tiểu. Xét nghiệm nước tiểu tổng quát là phương pháp tầm soát sớm bệnh thận hiệu quả nhất, đơn giản nhất – và rẻ đến mức “không thể viện cớ”.

“Chỉ 35.000 đồng – rẻ hơn cả một ly trà sữa. Nếu làm mỗi năm 1 lần, người dân có thể phát hiện sớm bệnh thận ở giai đoạn chưa có triệu chứng. Chỉ cần phát hiện sớm, bệnh nhân có thể sống chung với bệnh thận nhiều chục năm mà không cần chạy thận”, ông Bách khẳng định.

Bệnh thận không còn là căn bệnh của người già. Nó đang âm thầm tấn công thế hệ trẻ – những người đang trong độ tuổi sung sức, lao động chính của xã hội.

“Chúng ta đang đánh đổi sức khỏe vì sự chủ quan. Chỉ cần lười đi khám, coi thường viêm họng, uống thuốc linh tinh, là có thể mất cả hai quả thận", PGS Bách cảnh báo.