Chính sách công nghệ cao tạo động lực đột phá cho doanh nghiệp
Chính sách công nghệ cao cần thiết thực, tạo môi trường thuận lợi để doanh nghiệp đổi mới sáng tạo, thúc đẩy phát triển sản phẩm công nghệ chiến lược và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.
Sáng 17/6/2026, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng đã chủ trì cuộc họp quan trọng về dự thảo Nghị định quy định chi tiết và biện pháp thi hành Luật Công nghệ cao. Đây là bước đi chiến lược nhằm cụ thể hóa các cơ chế pháp lý, bảo đảm môi trường kinh doanh thuận lợi, nơi các doanh nghiệp có thể lấy công nghệ cao làm trọng tâm để đổi mới sáng tạo, nâng cao năng lực tự chủ và tăng trưởng bền vững trong bối cảnh toàn cầu hóa.
Kiến tạo hệ sinh thái cho công nghệ cao
Trong bối cảnh công nghệ thế giới biến chuyển không ngừng, việc hoàn thiện hệ thống văn bản pháp luật về công nghệ cao không chỉ là nhiệm vụ hành chính mà là yêu cầu cấp thiết để bảo vệ năng lực cạnh tranh của nền kinh tế. Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ (KH&CN) Lê Xuân Định cho biết, dự thảo Nghị định mới tập trung vào bốn nhóm chính sách đột phá nhằm gỡ bỏ các rào cản hiện hữu.
Thứ nhất, cơ chế thúc đẩy phát triển công nghệ chiến lược được ưu tiên hàng đầu. Bộ KH&CN đề xuất thiết lập quy trình thẩm định nhanh đối với đơn đăng ký sáng chế và nhãn hiệu liên quan đến các sản phẩm công nghệ chiến lược. Điều này giúp rút ngắn thời gian tiếp cận thị trường, bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ một cách hiệu quả hơn cho các doanh nghiệp tiên phong.
Thứ hai, nhóm chính sách hỗ trợ trực tiếp cho doanh nghiệp khởi nghiệp được hoàn thiện theo hướng cụ thể hóa tiêu chí, trình tự và thẩm quyền xác nhận sản phẩm công nghệ cao. Việc làm rõ các ưu đãi thuế, hỗ trợ vốn và tiếp cận hạ tầng sẽ giúp doanh nghiệp yên tâm dồn lực vào nghiên cứu phát triển (R&D).
Thứ ba, chính sách đất đai trong các khu công nghệ cao cũng được sửa đổi. Các quy định về miễn, giảm tiền thuê đất sẽ linh hoạt hơn đối với những dự án đầu tư hạ tầng từ nguồn vốn doanh nghiệp, tạo sự công bằng và khuyến khích các nhà đầu tư tư nhân tham gia xây dựng cơ sở hạ tầng trình độ cao.
Cuối cùng, chính sách thu hút nhân tài được đặc biệt chú trọng. Để làm chủ những bài toán lớn, việc thu hút chuyên gia, nhà khoa học xuất sắc là người Việt Nam ở nước ngoài và chuyên gia quốc tế là yếu tố then chốt. Cơ chế đãi ngộ đặc thù sẽ giúp Việt Nam cạnh tranh trong việc "săn đón" trí tuệ đỉnh cao cho lĩnh vực công nghệ chiến lược.
Đổi mới tư duy quản lý quỹ
Tại cuộc họp, vấn đề thành lập Quỹ Phát triển trí tuệ nhân tạo quốc gia đã được thảo luận kỹ lưỡng. Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng thống nhất với phương án không thành lập quỹ mới để tránh chồng chéo, phân tán nguồn lực ngân sách. Thay vào đó, Bộ KH&CN được giao nhiệm vụ rà soát, lồng ghép các mục tiêu phát triển trí tuệ nhân tạo vào các quỹ hiện có. Cách tiếp cận này bảo đảm tính tinh gọn, minh bạch và hiệu quả, bảo đảm nguồn vốn công được sử dụng đúng mục đích cho các dự án nghiên cứu thiết thực.
Phó Thủ tướng nhấn mạnh rằng, tất cả các chính sách đều phải xuất phát từ thực tiễn. Những vướng mắc trong việc lập, phân bổ dự toán chi sự nghiệp KH&CN cần được giải quyết dứt điểm qua một Nghị quyết riêng của Chính phủ. Việc "tiếp sức" cho doanh nghiệp thông qua các chính sách này là đòn bẩy để thương mại hóa sản phẩm, biến tri thức thành giá trị gia tăng thực tế cho nền kinh tế.
Cam kết từ cơ quan quản lý
Bộ KH&CN đang đẩy nhanh tốc độ hoàn thiện hồ sơ dự thảo để trình Chính phủ trước ngày 20/6/2026. Song song với đó, Bộ cũng đang đồng thời triển khai nhiều nhiệm vụ lớn khác như xây dựng dự án Luật sửa đổi, bổ sung Luật Đo lường, Luật Bưu chính và Nghị định thi hành Luật Chuyển đổi số. Sự phối hợp chặt chẽ giữa Bộ KH&CN và Bộ Tư pháp được yêu cầu thực hiện quyết liệt, tránh tình trạng hồ sơ phải chỉnh sửa nhiều lần làm chậm tiến độ chung.
Để đạt được mục tiêu trở thành một quốc gia tự chủ về công nghệ, Việt Nam cần một lộ trình bài bản. Chính phủ khẳng định sẽ không để các nghị quyết "nằm trên giấy". Các bộ, ngành cần chủ động xây dựng, hoàn thiện đề xuất nhiệm vụ phát triển công nghệ chiến lược gắn với các bài toán quốc gia lớn. Việc duy trì cơ chế giao ban định kỳ sẽ là chìa khóa để tháo gỡ kịp thời các khó khăn phát sinh trong quá trình thực hiện.
Với tầm nhìn chiến lược, Chính phủ kỳ vọng các chính sách mới về công nghệ cao sẽ tạo ra môi trường đầu tư hấp dẫn, nơi doanh nghiệp thực sự là trung tâm của hệ thống đổi mới sáng tạo quốc gia. Đây là lời giải cho bài toán nâng cao năng suất, chất lượng và sức cạnh tranh quốc gia trong kỷ nguyên số, tạo tiền đề đưa Việt Nam tiến vào kỷ nguyên phát triển mới đầy tự tin.