Chu kỳ lịch sử của Bitcoin có thể đã chấm dứt, và việc giảm giá đến 80% là dĩ vãng

Chu kỳ lịch sử của Bitcoin là gì?

Chu kỳ 4 năm của Bitcoin là mô hình được nhiều nhà phân tích và nhà đầu tư theo dõi, dựa trên lịch sử biến động giá đồng tiền mã hóa này kể từ khi ra đời. Cốt lõi của chu kỳ này gắn liền với sự kiện halving, tức việc giảm một nửa phần thưởng khối cho thợ đào Bitcoin, diễn ra khoảng 4 năm một lần. Lần gần đây nhất diễn ra vào tháng 4.2024 và trước đó là tháng 5.2020.

Mỗi lần có người đào ra một khối Bitcoin mới, họ sẽ nhận được một phần thưởng là một số Bitcoin nhất định. Song cứ sau khoảng 4 năm (chính xác là sau mỗi 210.000 khối), phần thưởng đó sẽ bị giảm đi một nửa.

Halving giúp kiểm soát số lượng Bitcoin được tạo ra, từ đó giữ cho nguồn cung không bị phát hành quá nhiều, giúp tiền mã hóa này ngày càng khó kiếm hơn, nên có thể trở nên quý giá hơn theo thời gian. Do đó sẽ chỉ có tổng cộng 21 triệu Bitcoin tồn tại.

21 triệu là giới hạn được lập trình sẵn trong mã nguồn của Bitcoin ngay từ đầu bởi người tạo ra nó là Satoshi Nakamoto. Lý do chính của giới hạn này là để tạo ra một loại tiền khan hiếm như vàng, chống lại lạm phát và không thể bị thao túng bởi chính phủ hoặc ngân hàng trung ương.

Cách chu kỳ này thường diễn ra theo lịch sử:

Năm halving: Halving làm giảm lượng Bitcoin mới được tạo ra, nguồn cung mới giảm, tạo áp lực tăng giá về dài hạn. Giá Bitcoin thường bắt đầu nhích lên sau một giai đoạn tích lũy.

Năm đầu tiên sau halving: Thị trường thường bước vào giai đoạn tăng mạnh do cung giảm và nhu cầu gia tăng, đẩy giá lên mức đỉnh mới.

Năm thứ hai sau halving: Sau khi đạt đỉnh, giá thường sụt mạnh, bước vào thị trường giá xuống.

Năm thứ ba sau halving: Giai đoạn đáy và tích lũy, chuẩn bị cho chu kỳ mới khi halving tiếp theo đến gần.

Thông thường, Bitcoin sẽ tăng giá trong những tháng sau halving và cuối cùng đạt mức cao nhất lịch sử mới. Sau đó, Bitcoin sẽ sụt giảm mạnh, khoảng 70% đến 80% so với mức đỉnh, và kéo dài, dẫn đến một "mùa đông Bitcoin". Giá của các loại tiền mã hóa khác cũng giảm mạnh trong giai đoạn này. Tiếp đến, Bitcoin sẽ được giao dịch ở phạm vi nhất định trong một khoảng thời gian và khi sự kiện halving tiếp theo đến gần, giá nó thường tăng lên. Sau đó, chu kỳ này lặp lại.

Theo lịch sử, chu kỳ 4 năm của Bitcoin cho thấy giá sẽ đạt đỉnh năm 2025 rồi sau đó bước vào một thị trường giá xuống kéo dài.

Nếu mô hình vốn thường dự đoán được này bị phá vỡ, điều đó sẽ có ý nghĩa lớn với cách các nhà đầu tư đánh giá diễn biến giá Bitcoin và thời điểm tiềm năng để đầu tư vào đồng tiền mã hóa giá trị nhất thế giới.

Matthew Hougan, Giám đốc đầu tư tại Bitwise Asset Management, nói với kênh CNBC: “Về mặt chính thức thì nó chưa kết thúc cho đến khi chúng ta thấy lợi nhuận dương (lớn hơn 0) vào năm 2026. Thế nhưng, tôi nghĩ chúng ta sẽ thấy điều đó, nên tôi cho rằng chu kỳ 4 năm đã chấm dứt”.

Bitwise Asset Management là công ty quản lý quỹ chuyên về tài sản số, có trụ sở tại thành phố San Francisco, Mỹ.

Điều đáng chú ý từng xảy ra với chu kỳ Bitcoin

Đã có một phản ứng thị trường chưa từng có trong sự kiện halving gần đây. Cụ thể, giá Bitcoin từng đạt mức cao nhất lịch sử mới là hơn 73.000 USD vào tháng 3.2024 (khoảng một tháng trước halving), thay vì lên đỉnh sau sự kiện quan trọng này như dự kiến.

Saksham Diwan, nhà phân tích nghiên cứu tại hãng CoinDesk Data, nói với CNBC: “Trong mỗi chu kỳ trước, mức cao nhất lịch sử mới đến sau 12 - 18 tháng kể từ halving”.

Nguyên nhân chính là do việc Mỹ phê duyệt các quỹ hoán đổi danh mục Bitcoin, bắt đầu giao dịch vào tháng 1.2024. Quỹ hoán đổi danh mục (ETF) mô phỏng theo biến động giá của tiền mã hóa, như Bitcoin hoặc Ethereum, cho phép đầu tư gián tiếp vào tài sản kỹ thuật số mà không cần trực tiếp mua, lưu trữ hay tự bảo quản tiền mã hóa đó.

Dòng tiền lớn đổ vào các quỹ hoán đổi danh mục và hy vọng rằng điều này có thể thu hút thêm những nhà đầu tư dạng tổ chức truyền thống, vốn trước đây đã tránh xa tiền mã hóa, giúp đẩy giá Bitcoin.

Saksham Diwan cho biết: “Lần này, nhu cầu mua Bitcoin thông qua các quỹ hoán đổi danh mục đã xảy ra sớm hơn và mạnh mẽ hơn so với thời điểm giá thường tăng sau sự kiện halving. Đây thực sự là dấu hiệu rõ ràng đầu tiên cho thấy dòng tiền từ tổ chức có thể làm thay đổi động lực chu kỳ Bitcoin truyền thống”.

Những yếu tố làm thay đổi chu kỳ Bitcoin

Quỹ hoán đổi danh mục là yếu tố chính đầu tiên phá vỡ nhịp điệu 4 năm của Bitcoin, mang đến những nhà đầu tư có tiềm lực tài chính lớn và sẵn sàng nắm giữ loại tiền mã hóa này lâu dài.

Thế nhưng, một số yếu tố thị trường khác cũng đã thay đổi.

Matthew Hougan chỉ ra những "vụ sụp đổ" thường xảy ra trước các "mùa đông tiền mã hóa". Ông đề cập đến sự sụp đổ của các đợt phát hành tiền số lần đầu (ICO) vào năm 2018 và sàn giao dịch FTX bị đóng cửa do phá sản hồi tháng 11.2022.

Trong khi đó, môi trường kinh tế vĩ mô và quy định về tiền mã hóa đang trở nên thuận lợi hơn.

Matthew Hougan nhận định: “Lãi suất có nhiều khả năng giảm hơn là tăng trong năm tới. Thực tế là các cơ quan quản lý và nhà làm luật hiện sẵn sàng hợp tác với lĩnh vực tiền mã hóa thay vì kiên quyết từ chối giải quyết vấn đề này sẽ làm giảm đáng kể rủi ro của các vụ sụp đổ trong tương lai”.

Gary Gensler, cựu lãnh đạo Ủy ban Giao dịch và Chứng khoán Mỹ (SEC), từng trấn áp ngành tiền mã hóa và kích hoạt một số vụ kiện chống lại các công ty thuộc ngành này. Những người trong ngành tiền mã hóa từng cho rằng bị nhắm mục tiêu một cách không công bằng.

Dưới chính quyền hiện tại của Tổng thống Mỹ Donald Trump, SEC đã hủy một số vụ kiện chống lại các công ty tiền mã hóa. Chính quyền Trump đã tìm cách ban hành luật mới về tiền mã hóa và thậm chí đã thành lập một quỹ dự trữ chiến lược Bitcoin. Trong khi đó, ngày càng nhiều công ty đại chúng tích lũy tiền mã hóa, đặc biệt là Bitcoin, như một phần của chiến lược mới.

Ryan Chow, đồng sáng lập Solv Protocol, nói: “Khi thị trường ngày càng trưởng thành, lượng tích lũy Bitcoin của những người nắm giữ dài hạn đạt mức cao kỷ lục và biến động giá giảm bớt. Chu kỳ 4 năm truyền thống đang được thay thế bởi hành vi nhạy cảm hơn với tính thanh khoản (giá cả hoặc diễn biến thị trường phản ứng mạnh và nhanh với sự thay đổi lượng Bitcoin ra vào thị trường – PV) và gắn chặt hơn với các yếu tố vĩ mô”.

Chúng ta đang ở đâu trong chu kỳ hiện tại?

Một điểm chính cần lưu ý là trong lịch sử, mức tăng giá đáng kể nhất với Bitcoin xảy ra khoảng từ ngày thứ 500 đến ngày thứ 720 sau halving, theo nhà phân tích Saksham Diwan. Bitcoin đã đạt đỉnh ở khoảng thời gian này trong các chu kỳ năm 2016 và 2020.

Saksham Diwan nhận định: “Nếu mô hình này lặp lại, chúng ta nên theo dõi khả năng giá Bitcoin có thể tăng mạnh trong khoảng từ quý 3/2025 đến đầu quý 1/2026”. Ông nói thêm rằng “biến động giá trong chu kỳ này nhìn chung khá trầm lắng so với các giai đoạn hậu halving trước đó”.

Matthew Hougan cho rằng chu kỳ 4 năm đã chấm dứt, nhưng để tuyên bố chính thức, Bitcoin cần có một năm 2026 khởi sắc – điều mà ông dự đoán sẽ xảy ra.

Giá Bitcoin lập đỉnh lịch sử mới nhất vào ngày 14.7 khi vượt mốc 123.000 USD.

Những đợt giảm giá Bitcoin 80% là dĩ vãng?

Một đặc điểm nổi bật của các chu kỳ trước là Bitcoin sẽ giảm mạnh khoảng 70% đến 80% so với mức cao kỷ lục sau halving. Tuy nhiên các chuyên gia trong ngành tiền mã hóa nói với CNBC rằng điều này sẽ không còn xảy ra nữa, dựa trên những lý do đã nêu về sự thay đổi của chu kỳ 4 năm.

Ryan Chow cho biết: “Chúng tôi tin rằng kỷ nguyên của những đợt sụt giảm giá tàn khốc 70 - 80% đã là dĩ vãng”. Ông chỉ ra rằng mức điều chỉnh giá Bitcoin lớn nhất trong chu kỳ hiện tại chỉ khoảng 26% (tính theo giá đóng cửa), so với khoảng 84% sau mức đỉnh năm 2017 và 77% sau mức đỉnh năm 2021.

Những người nắm giữ Bitcoin lâu dài cũng như dòng tiền ổn định từ các tổ chức đang giúp chống đỡ tốt hơn cá áp lực giảm giá. Ryan Chow nói vẫn có thể xảy ra các đợt điều chỉnh giá Bitcoin 30% - 50% “do các cú sốc vĩ mô hoặc bất ngờ từ quy định pháp lý”, nhưng sẽ ngắn hơn và ít dữ dội hơn các chu kỳ trước.

Trong khi Matthew Hougan nhận định những đợt giảm giá Bitcoin từ 30% đến 50% có thể xảy ra, nhưng ông “đặt cược rằng việc giảm đến 70% đã là chuyện của quá khứ”.