Chưa thông qua Luật Phát triển đô thị, TP.HCM đã chuẩn bị 108 văn bản để sẵn sàng triển khai
TP.HCM “chạy đua” với thời gian, chuẩn bị 108 văn bản ưu tiên nhằm sẵn sàng triển khai Luật Phát triển đô thị ngay sau khi luật được Quốc hội thông qua, dự kiến vào ngày 24/8 tới.
Tại buổi họp báo về các vấn đề kinh tế - xã hội chiều 13/8, bà Nguyễn Thị Hằng, Phó Trưởng phòng Văn bản pháp quy, Sở Tư pháp TP.HCM, cho biết thành phố đang phối hợp với Bộ Tư pháp, các bộ, ngành và Chính phủ để hoàn thiện dự thảo Luật Phát triển đô thị.
Theo dự thảo hiện nay, Luật Phát triển đô thị gồm 5 chương, 65 điều, được kỳ vọng tạo nền tảng pháp lý quan trọng cho việc tổ chức, quản lí và phát triển đô thị trong giai đoạn mới. Công tác tham vấn, giải trình và thẩm tra đang được thực hiện khẩn trương nhằm hoàn thiện dự thảo trước khi trình Quốc hội xem xét.
248 văn bản, TP.HCM ưu tiên 108 văn bản có thể ban hành ngay
Điểm đáng chú ý trong cách làm của TP.HCM là thành phố không chờ đến khi Luật Phát triển đô thị được thông qua mới bắt tay vào chuẩn bị.
Theo bà Nguyễn Thị Hằng, thành phố đang chủ động xây dựng kế hoạch triển khai ngay từ thời điểm này. Trọng tâm là tổ chức quán triệt, tuyên truyền nội dung luật; chuẩn bị các văn bản quy phạm pháp luật để cụ thể hóa các quy định trên địa bàn; đồng thời xây dựng cơ chế theo dõi, kiểm tra tiến độ thi hành sau khi luật có hiệu lực.
Cách tiếp cận “đi trước một bước” này có ý nghĩa đặc biệt trong bối cảnh một đạo luật mới thường kéo theo khối lượng lớn văn bản hướng dẫn. Nếu không chuẩn bị từ sớm, khoảng trống giữa thời điểm luật có hiệu lực và thời điểm các quy định chi tiết được ban hành có thể ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình tổ chức thực hiện.
“Việc chuẩn bị đồng thời các văn bản hướng dẫn ngay trong quá trình hoàn thiện luật là yếu tố quan trọng để bảo đảm tính đồng bộ và khả năng thực thi của chính sách. Đây cũng là cách giúp các quy định khi được ban hành sát hơn với yêu cầu quản lí thực tế của một đô thị đặc biệt”, bà Nguyễn Thị Hằng cho biết.
Quy mô công việc chuẩn bị cho Luật Phát triển đô thị được thể hiện rõ qua số lượng văn bản dự kiến phải xây dựng.
Theo dự thảo hiện tại, chính quyền TP.HCM được giao khoảng 248 văn bản hướng dẫn. Trong số này, thành phố xác định khoảng 108 văn bản cần ưu tiên xây dựng để có thể ban hành ngay khi luật có hiệu lực, dự kiến từ ngày 1/10/2026.
Con số này có thể tiếp tục thay đổi trong quá trình chỉnh lí dự thảo, khi một số nội dung được gộp, tách hoặc điều chỉnh. Tuy nhiên, việc xác định trước nhóm văn bản ưu tiên cho thấy TP.HCM đang chủ động “lập trình” quá trình thực thi luật, thay vì xử lí từng vấn đề một cách bị động.
Ngoài nhóm văn bản ưu tiên, thành phố dự kiến còn có 65 văn bản quy phạm pháp luật được ban hành theo lộ trình phát sinh thực tế và 73 nội dung văn bản cá biệt. Việc phân loại này giúp cơ quan quản lí nhận diện trước khối lượng công việc, xác định nhiệm vụ trọng tâm và hạn chế nguy cơ chậm trễ khi luật bắt đầu được áp dụng.
Huy động chuyên gia, lấy ý kiến người chịu tác động của Luật Phát triển đô thị
Để triển khai khối lượng công việc lớn, Sở Tư pháp đã trình UBND TP.HCM đề án xây dựng pháp luật tập trung. Các chính sách được phân thành 4 nhóm lớn, bao phủ nhiều lĩnh vực có tác động trực tiếp đến quá trình phát triển đô thị.
Trong đó, nhóm đầu tiên liên quan đến quy hoạch, tài nguyên, liên kết vùng và bảo vệ môi trường; nhóm thứ hai tập trung vào kinh tế, ngân sách, khoa học và công nghệ. Nhóm thứ ba bao gồm văn hóa, giáo dục, y tế cùng các chính sách đặc thù, trong khi nhóm thứ tư tập trung vào tổ chức bộ máy, thủ tục hành chính, kiểm soát quyền lực và thanh tra, kiểm tra.
Việc phân nhóm không đơn thuần là chia nhỏ nhiệm vụ mà còn giúp thành phố xác định rõ những lĩnh vực cần ưu tiên nguồn lực, đồng thời tạo sự liên kết giữa quy định pháp luật và yêu cầu quản trị đô thị.
Một điểm quan trọng khác trong quá trình chuẩn bị là TP.HCM đang mở rộng việc tham vấn chính sách. Thành phố phối hợp với các trường đại học, viện nghiên cứu, đoàn luật sư, hội luật gia và các chuyên gia để tiếp nhận ý kiến đóng góp.
Không chỉ giới chuyên môn, những đối tượng chịu tác động trực tiếp của chính sách cũng được đặt trong quá trình tham vấn. Mục tiêu là các quy định sau khi được ban hành không chỉ đúng về mặt pháp lí mà còn có khả năng áp dụng trong thực tế.
Đây cũng là khâu có ý nghĩa quyết định đối với chất lượng của Luật Phát triển đô thị. Một hành lang pháp lí tốt không chỉ cần đầy đủ quy định mà còn phải hạn chế khoảng trống, chồng chéo và những điểm khó triển khai khi đi vào đời sống.
Nếu tiến độ được bảo đảm, đây không chỉ là bước chuẩn bị cho một đạo luật mới mà còn là phép thử đối với năng lực xây dựng và tổ chức thực thi chính sách của một đô thị đặc biệt.
