Chuyển đổi số: 10 nhóm điểm nghẽn và giải pháp

Tại Hội nghị toàn quốc sơ kết 1 năm 6 tháng triển khai thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm -Trưởng Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số (Ban chỉ đạo) đã chỉ đạo thực hiện Kế hoạch hành động 100 ngày nhằm xử lí dứt điểm các vướng mắc trong tiến trình chuyển đổi số quốc gia.

Từ góc độ cơ quan quản lí nhà nước, ông Lê Anh Tuấn, Phó Cục trưởng Cục Chuyển đổi số quốc gia, đã có những chia sẻ chi tiết về mười nhóm vấn đề chính đang cản trở tiến trình này.

Nhận diện 10 nhóm điểm nghẽn trong chuyển đổi số

Theo ông Lê Anh Tuấn, căn cứ Kế hoạch số 05-KH/BCĐTW ngày 11/7/2026 của Ban Chỉ đạo; từ góc độ cơ quan quản lí nhà nước về chuyển đổi số có thể khái quát một số điểm nghẽn về chuyển đổi số ở 10 nhóm vấn đề chủ yếu:

Một là, thể chế và chỉ đạo, điều hành còn thiếu đồng bộ; một số quy định chồng chéo, chưa xác định rõ trách nhiệm quản lí, vận hành và chia sẻ dữ liệu.

Hai là, hạ tầng số chưa đồng đều; còn tình trạng lõm sóng, thiếu điện, thiếu thiết bị đầu cuối; trung tâm dữ liệu, phòng máy chủ phân tán, hiệu quả thấp.

Ba là, dữ liệu số còn cát cứ, chưa “đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, dùng chung”; tiêu chuẩn, từ điển dữ liệu và trách nhiệm cập nhật chưa rõ ràng.

Bốn là, nền tảng số còn trùng lặp, thiếu liên thông, chưa được sử dụng thực chất; đăng nhập một lần, tích hợp và chia sẻ dữ liệu còn hạn chế.

Năm là, dịch vụ công trực tuyến chưa thực sự thuận tiện; thủ tục chưa được tái cấu trúc triệt để, người dân vẫn phải khai báo, nộp lại giấy tờ và dữ liệu đã có.

Sáu là, kinh tế số chưa khai thác hiệu quả dữ liệu mở, dịch vụ dữ liệu và kết nối dữ liệu phục vụ quản lí, sản xuất, kinh doanh.

Bảy là, xã hội số còn chênh lệch về khả năng tiếp cận, nhất là đối với người yếu thế và khu vực khó khăn; các dịch vụ số thiết yếu về y tế, giáo dục chưa liên thông đầy đủ.

Tám là, nguồn nhân lực còn thiếu kỹ năng về dữ liệu, trí tuệ nhân tạo và an ninh mạng; chính sách đối với lực lượng chuyên trách chưa được triển khai đồng bộ.

Chín là, tài chính và giải ngân còn chậm; nguồn lực phân tán, có nơi đã bố trí kinh phí nhưng chưa phân bổ, chưa triển khai kịp thời.

Mười là, kỉ luật thực thi và tuân thủ chưa nghiêm; việc đánh giá còn thiên về tỉ lệ hoàn thành, chưa dựa trên sản phẩm đầu ra, dữ liệu vận hành, mức độ sử dụng và trải nghiệm thực tế của người dân, doanh nghiệp.

Ông Lê Anh Tuấn nhấn mạnh, cốt lõi của Kế hoạch 100 ngày là xử lí đồng thời tình trạng thể chế chưa thông, hạ tầng chưa đồng bộ, dữ liệu chưa liên thông, nền tảng chưa dùng chung, dịch vụ chưa thuận tiện và trách nhiệm thực thi chưa rõ, bảo đảm mỗi nhiệm vụ phải có sản phẩm vận hành được, có dữ liệu, có người sử dụng và có kết quả kiểm chứng được.

Các giải pháp đột phá để tháo gỡ khó khăn

Để giải quyết dứt điểm những điểm nghẽn nói trên, theo ông Tuấn, Kế hoạch số 05-KH/BCĐTW Kế hoạch hành động 100 ngày xử lí các điểm nghẽn về chuyển đổi số trong hệ thống chính trị. Trong đó đã xác định cụ thể 50 nhiệm vụ trọng tâm để các cơ quan trong toàn bộ hệ thống chính trị triển khai thực hiện trong 100 ngày nhằm xử lí các điểm nghẽn về chuyển đổi số.

Hiện nay, Bộ KH&CN đang khẩn trương thực hiện các nhiệm vụ được giao tại Kế hoạch nêu trên. Đối với việc giới thiệu các mô hình, giải pháp công nghệ tiêu biểu để triển khai, thời gian vừa qua, thông qua các sự kiện do Bộ chủ trì tổ chức như các diễn đàn, hội nghị, hội thảo, Bộ thường xuyên lồng ghép các hoạt động triển lãm trưng bày các sản phẩm, giải pháp công nghệ tiêu biểu để các bộ, ngành, địa phương chủ động tham khảo, lựa chọn ứng dụng phù hợp với điều kiện và tình hình thực tiễn.

Đối với thách thức về dữ liệu phân tán, một trong những điểm nghẽn lớn nhất hiện nay, ông Tuấn khẳng định đây là bài toán cần sự phối hợp liên ngành. Mặc dù Bộ Công an là cơ quan quản lí nhà nước chủ trì về dữ liệu, nhưng ở góc độ chuyên môn, Bộ KH&CN đưa ra hướng tiếp cận đột phá. Đó là thúc đẩy mạnh mẽ việc triển khai các nền tảng số dùng chung theo tinh thần Quyết định số 1132/QĐ-TTg ngày 24/6/2026 của Thủ tướng Chính phủ.

Ông Tuấn đánh giá, việc áp dụng các chuẩn mực chung sẽ giúp chấm dứt tình trạng các cơ quan tự phát xây dựng phần mềm riêng lẻ, dữ liệu không tương thích, từ đó tạo nền tảng vững chắc cho việc chia sẻ thông tin thông suốt trong toàn hệ thống.

Ông Tuấn cho biết, Bộ KH&CN sẽ tập trung vào các giải pháp công nghệ mang tính chất nền tảng, có khả năng tích hợp nhanh chóng vào các quy trình hành chính hiện có. Việc này đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các đơn vị chuyên trách về công nghệ thông tin tại các bộ, ngành, địa phương để cùng nhau tháo gỡ các nút thắt về kỹ thuật. Đặc biệt, việc chuẩn hóa dữ liệu đầu vào theo một khung tiêu chuẩn quốc gia sẽ là bước đi tiên quyết giúp tăng tốc khả năng liên thông dữ liệu. Không chỉ dừng lại ở đó, Bộ cũng sẽ đẩy mạnh công tác đào tạo, bồi dưỡng cho cán bộ, công chức về tư duy quản trị dựa trên dữ liệu, nhằm thay đổi nhận thức và thói quen làm việc từ thủ công sang môi trường số.

Sự quyết tâm từ các cấp lãnh đạo cao nhất kết hợp với các giải pháp công nghệ cụ thể và kỉ luật thực thi nghiêm minh chính là chìa khóa để hoàn thành Kế hoạch 100 ngày. Những thay đổi này không chỉ hướng tới mục tiêu hiện đại hóa nền hành chính mà còn tác động trực tiếp đến sự phát triển của nền kinh tế, nâng cao chất lượng cuộc sống người dân thông qua các dịch vụ số thiết yếu. Đây là hành trình dài hạn nhưng cần sự bứt phá ngay trong giai đoạn này để định hình một nền quản trị số hiện đại, hiệu quả và minh bạch cho quốc gia trong tương lai gần.