CLMV và ACMECS: Thúc đẩy chuyển đổi số và phát triển du lịch bền vững trong khu vực

Chiều 27/8, tại TP.HCM, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch chủ trì Hội nghị Bộ trưởng Du lịch Campuchia - Lào - Myanmar - Việt Nam (CLMV) lần thứ 8 và Hội nghị Bộ trưởng Du lịch Chiến lược hợp tác kinh tế Ayeyawady - Chao Phraya - Mekong lần thứ 7. Hai hội nghị trong khuôn khổ Hội chợ Du lịch Quốc tế TP.HCM lần thứ 20, với sự tham dự của phụ trách du lịch Campuchia, Lào, Myanmar, Thái Lan và Việt Nam.

Điểm đáng chú ý là hai cơ chế hợp tác cùng thông qua kế hoạch hành động cho giai đoạn 2026-2028. Đây là bước chuyển sang chương trình cụ thể, với các trụ cột gồm kết nối giao thông, đơn giản hóa đi lại, xúc tiến chung, chuyển đổi số, đào tạo nhân lực, du lịch xanh và huy động nguồn lực quốc tế.

Du lịch CLMV: Đơn giản thủ tục, tăng kết nối giữa các điểm đến

Tại Hội nghị Bộ trưởng Du lịch CLMV lần thứ 8, các nước rà soát Chương trình Hành động Hợp tác Du lịch CLMV giai đoạn 2025-2026 và thống nhất kế hoạch mới cho giai đoạn 2026-2028. Kế hoạch gồm năm nhóm ưu tiên, tập trung vào tạo thuận lợi đi lại, tăng kết nối khu vực, xúc tiến chung, chuyển đổi số, phát triển nguồn nhân lực và du lịch bền vững.

Trong đó, thương hiệu “Bốn quốc gia, Một điểm đến” là định hướng trung tâm. Mục tiêu không chỉ là quảng bá chung, mà còn hình thành các hành trình liên quốc gia dễ tiếp cận hơn, giảm rào cản thủ tục và tăng khả năng kết nối giữa các điểm đến. Hội nghị cũng nhấn mạnh việc tăng các chuyến bay thẳng từ thị trường xa đến khu vực, yếu tố quyết định khả năng kéo khách quốc tế quay lại Đông Nam Á lục địa sau giai đoạn phục hồi.

Số liệu cho thấy nền tảng phục hồi rõ hơn. Năm 2024, bốn nước CLMV đón 29,5 triệu lượt khách quốc tế. Năm 2025, con số tăng lên 32,3 triệu lượt, tạo khoảng 45,8 tỉ USD doanh thu du lịch. Khách nội khối đạt 3,3 triệu lượt, tương đương khoảng 9,6% tổng lượng khách quốc tế. Trong sáu tháng đầu năm 2026, bốn nước đón khoảng 17,1 triệu lượt khách quốc tế, trong đó có 1,7 triệu lượt khách nội khối.

Từ nền tảng này, Bộ trưởng Lâm Thị Phương Thanh kỳ vọng các nước đưa cam kết thành dự án và sản phẩm cụ thể, phấn đấu tăng trưởng khách quốc tế đến CLMV ở mức hai con số trong giai đoạn 2026-2028. Đây là mục tiêu cao, bởi tăng trưởng không thể chỉ dựa vào phục hồi sau dịch bệnh. Các nước sẽ phải giải quyết đồng thời bài toán visa, hàng không, cửa khẩu, sản phẩm chung và trải nghiệm xuyên biên giới.

Thay vì quảng bá từng quốc gia như những thị trường riêng biệt, CLMV hướng tới tiếp cận khách bằng hệ sinh thái điểm đến liên thông, dữ liệu số và các sáng kiến du lịch thông minh. Nếu triển khai đồng bộ, khách có thể tìm hiểu, đặt dịch vụ và xây dựng hành trình nhiều quốc gia trên cùng một chuỗi trải nghiệm, thay vì phải tự ghép từng chặng. Đây cũng là cách mở rộng thị trường mà không xóa bản sắc riêng.

Tuy nhiên,“một điểm đến” chỉ có giá trị khi khách thực sự đi được dễ dàng giữa các nước. Bởi vậy, thách thức lớn nhất nằm ở khâu thực thi. Việc đơn giản hóa thủ tục, đồng bộ tiêu chuẩn dịch vụ, tăng chuyến bay thẳng hay xây sản phẩm liên tuyến đều đòi hỏi phối hợp giữa nhiều bộ, ngành, địa phương và doanh nghiệp. Nếu chỉ dừng ở chiến dịch truyền thông, thương hiệu chung sẽ khó tạo khác biệt trong cạnh tranh khu vực.

Hội nghị thống nhất giao quan chức du lịch cấp cao và các nước điều phối theo dõi tiến độ, xây dựng dự án và tìm kiếm nguồn tài trợ từ các đối tác phát triển. Campuchia sẽ đảm nhận vai trò Chủ tịch và đăng cai Hội nghị Bộ trưởng Du lịch CLMV lần thứ 9 vào năm 2028.

Du lịch ACMECS: Mở rộng hành trình liên quốc gia, kéo dài thời gian lưu trú

Cùng ngày, Hội nghị Bộ trưởng Du lịch ACMECS lần thứ 7 tiếp tục đẩy mạnh sáng kiến “Năm quốc gia, Một điểm đến”, với sự tham gia của Campuchia, Lào, Myanmar, Thái Lan và Việt Nam. Hội nghị xác định phát triển du lịch bền vững, khả năng chống chịu, an ninh, an toàn, chuyển đổi số và nâng cao chất lượng dịch vụ là các trụ cột cho giai đoạn mới.

Khác với CLMV, ACMECS có quy mô thị trường rộng hơn nhờ sự tham gia của Thái Lan, một trung tâm du lịch lớn của khu vực. Điều này giúp sáng kiến “Năm quốc gia, Một điểm đến” có dư địa hình thành những tuyến liên quốc gia đủ sức cạnh tranh với các hành trình nổi tiếng ở châu Á. Các nước hướng tới tận dụng thế mạnh bổ trợ của từng điểm đến để kéo dài thời gian lưu trú và tăng chi tiêu của du khách.

Quy mô phục hồi của ACMECS cũng lớn hơn. Năm 2025, năm nước đón 65,27 triệu lượt khách quốc tế, tạo khoảng 94,08 tỉ USD doanh thu du lịch. Trong sáu tháng đầu năm 2026, khu vực đón khoảng 33,08 triệu lượt khách quốc tế. Khách nội khối đạt khoảng 4,25 triệu lượt, chiếm 12,85% tổng lượng khách quốc tế.

Kế hoạch Hành động chung về Hợp tác Du lịch ACMECS giai đoạn 2026-2028 được thông qua với phạm vi rộng, từ du lịch sinh thái, cộng đồng, văn hóa đến kết nối, tạo thuận lợi đi lại, du lịch thông minh, an ninh, an toàn và đào tạo nhân lực. Hội nghị đồng thời nhấn mạnh yêu cầu giữ du lịch là một trụ cột quan trọng trong hợp tác kinh tế khu vực.

Điểm chung giữa hai cơ chế CLMV và ACMECS là nỗ lực kéo du lịch khỏi mô hình cạnh tranh đơn lẻ giữa các quốc gia. Thay vào đó, các nước muốn bán một hành trình chung, nơi biên giới trở thành điểm nối thay vì rào cản. Đây là cách tiếp cận phù hợp với nhóm khách quốc tế đi đường dài, vốn thường muốn kết hợp nhiều quốc gia trong một chuyến đi.

TP.HCM, nơi tổ chức đồng thời hai hội nghị, cũng hưởng lợi nếu các cam kết được hiện thực hóa. Thành phố có lợi thế về hàng không, dịch vụ, hội nghị, mua sắm và khả năng kết nối với các thị trường Đông Nam Á. Một mạng lưới du lịch liên quốc gia vận hành tốt có thể giúp TP.HCM trở thành cửa ngõ vào các tuyến Mekong, thay vì chỉ là điểm đến độc lập.

Vì thế, giai đoạn 2026-2028 sẽ là phép thử quan trọng. Nếu các kế hoạch được cụ thể hóa bằng tuyến bay mới, cơ chế đi lại thuận lợi, sản phẩm liên quốc gia và nền tảng số dùng chung, “Bốn quốc gia, Một điểm đến” và “Năm quốc gia, Một điểm đến” có thể trở thành sản phẩm thật. Nếu không, các sáng kiến này sẽ khó vượt khỏi khuôn khổ hội nghị.

Thái Lan sẽ chủ trì và đăng cai Hội nghị Bộ trưởng Du lịch ACMECS lần thứ 8 vào năm 2028. Kết quả tại TP.HCM vì vậy không chỉ khép lại một vòng thảo luận, mà mở ra ba năm để các nước chứng minh khả năng biến cam kết thành trải nghiệm cụ thể cho du khách.