Como và tham vọng của bóng đá Indonesia
Como, đội bóng thuộc sở hữu của các doanh nhân Indonesia, vừa đá bại Manchester United 4-1 tại Champions League. Nhưng thành công ấy mang lại những gì cho bóng đá Indonesia? Câu chuyện Como và Leicester City của giới chủ Thái Lan cho thấy những cách tận dụng việc sở hữu CLB châu Âu để phát triển bóng đá quê nhà.
Chiến thắng 4-1 trước Manchester United tại Champions League ngày 21/10 đánh dấu bước tiến của Como, đội bóng được các doanh nhân Indonesia mua lại năm 2019, khi còn thi đấu tại Serie D, giải hạng tư Ý. Chỉ sau bảy năm, Como đã vươn lên Serie A và góp mặt tại Champions League.
Đằng sau thành công ấy là gia đình Hartono, chủ sở hữu tập đoàn Djarum của Indonesia. Thông qua SENT Entertainment, họ đầu tư vào Como, giúp CLB từng bước phát triển và đủ sức cạnh tranh tại đấu trường châu Âu.
Tuy nhiên, thành công của một CLB thuộc sở hữu doanh nhân Indonesia không đồng nghĩa bóng đá nước này sẽ tự động phát triển. Giá trị của khoản đầu tư còn nằm ở những cơ hội đào tạo cầu thủ, HLV và kinh nghiệm có thể chuyển về quê nhà.
Đầu tư ở Ý, đào tạo cho quê nhà
Ngay từ khi mua Como năm 2019, giới chủ Indonesia đã đề cập kế hoạch sử dụng cơ sở của CLB phục vụ chương trình đào tạo cầu thủ trẻ Garuda Select.
Theo The Jakarta Post ngày 18/10/2019, đại diện tập đoàn Djarum cho biết Como có thể trở thành địa điểm tập luyện và thi đấu của những tài năng trẻ Indonesia trong các chuyến tập huấn tại châu Âu.
Kế hoạch này sau đó được triển khai. Tháng 1/2023, đội Garuda Select khóa 5 đến Como tập luyện khoảng một tháng, đồng thời có cơ hội thi đấu với các đội trẻ của AC Milan và Inter Milan.
Hãng thông tấn ANTARA cho biết, trong bốn khóa Garuda Select đầu tiên, có 60 cầu thủ tham gia, 35 người sau đó ký hợp đồng với các CLB Liga 1 Indonesia và tám người được gọi vào quá trình chuẩn bị của đội U-20 quốc gia.
Tuy nhiên, đây là kết quả của toàn bộ chương trình Garuda Select, được triển khai tại nhiều địa điểm ở châu Âu, chứ không phải thành quả riêng từ Como.
Tháng 5/2024, đội tuyển U-20 Indonesia tiếp tục sử dụng cơ sở tập luyện của Como trước khi tham dự giải Maurice Revello tại Pháp.
Như vậy, mối liên hệ giữa Como và bóng đá Indonesia không chỉ dừng ở việc chủ sở hữu cùng quốc tịch. Cơ sở vật chất của CLB đã được sử dụng để hỗ trợ đào tạo và chuẩn bị thi đấu cho các cầu thủ trẻ Indonesia.
Một đóng góp khác liên quan đến đào tạo HLV. Cựu tiền đạo đội tuyển Indonesia Kurniawan Dwi Yulianto từng làm việc gần ba năm trong bộ phận huấn luyện trẻ của Como. Đầu năm 2025, ông trở về tham gia ban huấn luyện U-20 Indonesia, phụ trách các tiền đạo.
Tháng 6/2025, Kurniawan tiếp tục được bổ nhiệm làm giám đốc kỹ thuật CLB PSPS Pekanbaru. Trường hợp này cho thấy kinh nghiệm tích lũy tại bóng đá Ý có thể được đưa trở lại phục vụ cả đội tuyển lẫn CLB trong nước.
Tuy vậy, những hoạt động trên chưa đủ để khẳng định Como đã tạo ra bước ngoặt cho bóng đá Indonesia.
Đến nay, chưa có bằng chứng rõ ràng cho thấy Como đã trở thành con đường thường xuyên đưa cầu thủ Indonesia lên đội một thi đấu tại Serie A. Những cơ hội tập huấn, đào tạo là có thật, nhưng tác động lâu dài đến chất lượng đội tuyển quốc gia vẫn cần được đánh giá bằng kết quả cụ thể.
Bài học từ Leicester City
Câu chuyện Como có nét tương đồng với Leicester City, đội bóng Anh được gia đình doanh nhân Thái Lan Srivaddhanaprabha đầu tư thông qua tập đoàn King Power.
Nếu Como tạo điều kiện cho chương trình Garuda Select, Leicester từng trở thành địa điểm đào tạo cầu thủ trẻ Thái Lan thông qua dự án Fox Hunt.
Năm 2017, King Power lựa chọn 16 cầu thủ trẻ Thái Lan sang Anh tập luyện trong 30 tháng tại hệ thống đào tạo gắn với Leicester City. Ngoài bóng đá, các cầu thủ còn được học văn hóa trong thời gian sinh sống tại Anh.
Theo The Nation của Thái Lan, chi phí dự kiến cho mỗi cầu thủ khoảng 15 triệu baht, do King Power tài trợ.
Đến năm 2019, Fox Hunt tiếp tục lựa chọn 10 cầu thủ dưới 16 tuổi từ 4.680 ứng viên, đưa sang Leicester học tập và tập luyện trong hai năm rưỡi.
Điểm đáng chú ý là King Power triển khai chương trình qua nhiều khóa, có quy trình tuyển chọn, thời gian đào tạo và kinh phí cụ thể, thay vì chỉ đưa một vài cầu thủ trẻ sang thử việc.
Chương trình cũng ghi nhận những kết quả bước đầu. Theo The Nation, tính đến năm 2019, một số học viên Fox Hunt đã được gọi vào các đội tuyển trẻ Thái Lan. Trong đó có Anon Samakorn, tham gia đội U-22 tại giải U-22 Đông Nam Á năm 2019, và Kantapat Munpati, thành viên đội U-19 vô địch Đông Nam Á năm 2017.
Trước Leicester, bóng đá Thái Lan từng có một trường hợp khác tại Manchester City.
Năm 2007, khi cựu Thủ tướng Thaksin Shinawatra sở hữu Manchester City, ba cầu thủ Thái Lan gồm Teerasil Dangda, Suree Sukha và Kiatprawut Saiwaew được đưa sang Anh thử việc.
Tuy nhiên, cả ba đều không thi đấu trận chính thức cho đội một Manchester City. Những trở ngại về giấy phép lao động khiến kế hoạch không đạt kết quả như kỳ vọng.
Trường hợp này cho thấy việc sở hữu CLB châu Âu không đồng nghĩa cầu thủ quê nhà sẽ có chỗ đứng tại những giải bóng đá hàng đầu. Đưa cầu thủ sang tập luyện là một chuyện, còn giúp họ đủ khả năng thi đấu chuyên nghiệp tại đó là chuyện khác.
Do đó, bao nhiêu người trở thành cầu thủ chuyên nghiệp, được thi đấu thường xuyên và có đóng góp cho đội tuyển quốc gia? Đây cũng là thước đo cần áp dụng với Garuda Select và những hoạt động của Como dành cho bóng đá Indonesia.
Có thể thấy cả giới chủ Como lẫn Leicester đều đã sử dụng lợi thế sở hữu CLB châu Âu để mở rộng cơ hội đào tạo cho bóng đá quê nhà. Tuy nhiên, hai mô hình có cách tổ chức khác nhau và hiệu quả cuối cùng không thể chỉ đánh giá bằng số cầu thủ được đưa ra nước ngoài.
Indonesia cũng không chỉ trông chờ vào Como. Liên đoàn Bóng đá Indonesia đã tìm kiếm thêm những chương trình hợp tác với các CLB và tổ chức bóng đá châu Âu nhằm phát triển cầu thủ, HLV và hệ thống đào tạo.
Điều đó cho thấy việc doanh nhân Indonesia sở hữu một CLB tại Serie A chỉ là một phần trong quá trình tìm kiếm kinh nghiệm quốc tế của bóng đá nước này.
