Cơn ác mộng tiền sản giật: 16 phút cứu sống thai phụ nguy kịch

Ngày 30.3, bác sĩ Nguyễn Viết Đức – Khoa Sản phụ khoa, Bệnh viện đa khoa Xuyên Á Đức Hòa – cho biết, chỉ trong 16 phút ngắn ngủi, một ê-kíp y bác sĩ tại đây đã phải chạy đua với tử thần để giành lại sự sống cho hai mẹ con sản phụ trong tình trạng nguy kịch. Đây không chỉ là một ca cấp cứu thành công, mà còn là lời cảnh báo rõ ràng về mức độ nguy hiểm của tiền sản giật – biến chứng thai kỳ được ví như “sát thủ thầm lặng”, có thể cướp đi sinh mạng bất cứ lúc nào nếu không được phát hiện và xử trí kịp thời.

16 phút “báo động đỏ” trong phòng mổ

Sản phụ L.T.N.D. (38 tuổi, quê Tây Ninh) nhập viện ở tuần thai thứ 34 trong tình trạng cấp cứu. Những biểu hiện ban đầu như đau bụng dữ dội, ra máu âm đạo và mệt lả nhanh chóng khiến các bác sĩ nhận định đây không phải một ca sản khoa thông thường.

Kết quả đo huyết áp ngay khi tiếp nhận ghi nhận mức 180/110 mmHg – tình trạng tăng huyết áp kịch phát có thể dẫn đến hàng loạt biến chứng nghiêm trọng, từ tổn thương não, suy đa cơ quan đến nguy cơ tử vong cho cả mẹ và thai nhi.

Đáng chú ý, sản phụ đã được chẩn đoán tăng huyết áp thai kỳ từ tuần 26 và đang được theo dõi, điều trị. Tuy nhiên, giống nhiều trường hợp khác, bệnh lý này diễn tiến âm thầm nhưng có thể bùng phát đột ngột.

Các chỉ số theo dõi trước đó cho thấy huyết áp của sản phụ thường xuyên dao động ở mức cao 140–160/90 mmHg nhưng chưa có dấu hiệu báo động rõ rệt. Chính sự “lặng lẽ” này khiến tiền sản giật trở thành một trong những biến chứng thai kỳ nguy hiểm nhất.

Khi theo dõi tim thai liên tục, các bác sĩ phát hiện các cơn giảm nhịp muộn lặp lại – dấu hiệu điển hình của suy thai cấp.

“Đây là tình trạng cho thấy thai nhi đang thiếu oxy, có thể liên quan đến nhau bong non hoặc rối loạn tuần hoàn do tiền sản giật. Trong bối cảnh đó, việc trì hoãn can thiệp dù chỉ vài phút cũng có thể dẫn đến hậu quả không thể cứu vãn”, bác sĩ Đức cho biết.

Ngay sau hội chẩn khẩn cấp, quyết định mổ lấy thai cấp cứu được đưa ra. Quy trình “báo động đỏ” nội viện lập tức được kích hoạt, huy động đồng bộ các lực lượng từ Sản khoa, Gây mê hồi sức đến Nhi khoa.

Bác sĩ Nguyễn Viết Đức cho biết, trong phòng mổ, thời gian được tính bằng từng giây. Các bác sĩ sản khoa vừa phải đảm bảo thao tác phẫu thuật chính xác để đưa thai nhi ra ngoài nhanh nhất, vừa phối hợp chặt chẽ với ê-kíp gây mê để kiểm soát huyết áp – yếu tố có thể gây biến chứng ngay trong lúc mổ. Song song đó, các biện pháp dự phòng co giật cũng được triển khai nhằm hạn chế nguy cơ sản giật.

Tại khu vực hồi sức sơ sinh, mọi phương án hỗ trợ đã được chuẩn bị sẵn sàng. Máy thở, lồng ấp, hệ thống CPAP cùng đội ngũ chuyên môn cao túc trực, sẵn sàng can thiệp ngay khi em bé chào đời.

“Chỉ sau đúng 16 phút kể từ khi có chỉ định phẫu thuật, một bé trai nặng 1,7 kg đã được đưa ra khỏi bụng mẹ. Dù sinh non và nhẹ cân, em bé nhanh chóng được hỗ trợ hô hấp và chăm sóc tích cực để ổn định tình trạng. Khoảnh khắc ấy đánh dấu thành công bước đầu của một ca cấp cứu nghẹt thở, nơi mỗi quyết định chính xác và kịp thời đều mang ý nghĩa sống còn”, bác sĩ Đức chia sẻ.

Tiền sản giật có thể “ra tay” bất cứ lúc nào

Sau ca mổ, sản phụ được chuyển sang theo dõi tích cực. Nhờ can thiệp kịp thời, huyết áp dần ổn định, không ghi nhận biến chứng nặng sau phẫu thuật. Tình trạng sức khỏe cải thiện rõ rệt chỉ sau vài ngày điều trị.

Đối với em bé, dù khởi đầu không thuận lợi, nhưng nhờ được hỗ trợ đúng thời điểm, chức năng hô hấp nhanh chóng cải thiện. Bé bắt đầu bú mẹ và tăng trưởng ổn định.

Sau 6 ngày điều trị, cả hai mẹ con được xuất viện trong tình trạng sức khỏe tốt. Kết quả này không chỉ mang lại niềm vui cho gia đình mà còn là minh chứng cho hiệu quả của quy trình cấp cứu nhanh và sự phối hợp đa chuyên khoa trong sản khoa hiện đại.

Bác sĩ Nguyễn Viết Đức nhấn mạnh, tiền sản giật là một trong những biến chứng thai kỳ nguy hiểm nhất hiện nay do khả năng diễn tiến âm thầm nhưng hậu quả lại rất nặng nề.

Theo bác sĩ Đức, nhiều thai phụ chủ quan khi không thấy triệu chứng rõ rệt, trong khi bệnh vẫn âm thầm tiến triển. Đến khi xuất hiện các dấu hiệu như đau đầu dữ dội, hoa mắt, phù nề hoặc đau vùng thượng vị thì tình trạng thường đã ở giai đoạn nặng, nguy cơ biến chứng rất cao.

Ông cho biết, tiền sản giật có thể dẫn đến hàng loạt biến chứng như sản giật, nhau bong non, suy thai, thậm chí tử vong nếu không được phát hiện và xử trí kịp thời. “Đây là bệnh lý không thể xem nhẹ. Chỉ cần chậm trễ trong can thiệp, hậu quả có thể xảy ra rất nhanh và nghiêm trọng”, bác sĩ cảnh báo.

Từ thực tế ca bệnh, các chuyên gia cho rằng tầm soát sớm là chìa khóa quan trọng nhất để giảm thiểu rủi ro do tiền sản giật. Thời điểm lý tưởng để đánh giá nguy cơ là trong quý I thai kỳ, đặc biệt từ tuần 11 đến 13 tuần 6 ngày.

Khi xác định được nguy cơ, bác sĩ có thể xây dựng kế hoạch theo dõi chặt chẽ và can thiệp dự phòng, giúp giảm đáng kể tỷ lệ biến chứng nặng.

Bên cạnh đó, việc theo dõi sức khỏe tại nhà cũng đóng vai trò quan trọng. Thai phụ cần duy trì kiểm tra huyết áp định kỳ và chú ý đến những thay đổi bất thường của cơ thể. Những dấu hiệu tưởng chừng đơn giản như đau đầu, chóng mặt hay phù nhẹ cũng có thể là cảnh báo sớm của tiền sản giật.

Theo bác sĩ Nguyễn Viết Đức, việc tuân thủ lịch khám thai và không bỏ qua các khuyến cáo y khoa là cách hiệu quả nhất để bảo vệ an toàn cho cả mẹ và bé. “Thai kỳ an toàn không chỉ phụ thuộc vào bác sĩ, mà còn phụ thuộc rất lớn vào sự chủ động của người mẹ trong việc theo dõi sức khỏe của chính mình”, ông nhấn mạnh.