Cơn sốt AI đẩy Phố Wall vào cuộc đua huy động vốn kỷ lục: Bài học từ quá khứ

Nhà đầu tư Mỹ đang thể hiện cơn khát mạnh mẽ với cuộc đua AI và mong muốn nhanh chóng đưa tiền vào thị trường. Chỉ trong vài ngày, họ đã rót hơn 100 tỉ USD, bất chấp những lo ngại về tăng trưởng kinh tế toàn cầu và cuộc chiến ở Iran vẫn hiện hữu trong nền kinh tế thế giới.

Đợt IPO (chào bán cổ phiếu lần đầu ra công chúng) trị giá 75 tỉ USD của SpaceX, lớn nhất lịch sử, cùng khoản vay 35 tỉ USD mà Anthropic huy động được cho thấy giới đầu tư đang rất sẵn sàng rót tiền vào các công ty AI, dù lượng cổ phiếu và trái phiếu mới phát hành đang tăng mạnh.

Các ngân hàng cũng đang ở giai đoạn cuối của quá trình thu xếp hơn 40 tỉ USD nợ cho Paramount nhằm tài trợ thương vụ thâu tóm Warner Bros Discovery. Trong khi đó, bộ phận phụ trách thị trường vốn cổ phần của họ bắt đầu chuẩn bị cho hai đợt IPO được mong chờ từ Anthropic và OpenAI.

Phố Wall mạnh tay rót tiền vào AI, SpaceX, Anthropic và OpenAI khuấy động thị trường vốn

Làn sóng phát hành trái phiếu và cổ phiếu dồn dập cho thấy các nhà đầu tư đang rút tiền khỏi trạng thái chờ đợi để tìm kiếm cơ hội sinh lời. Họ tạm gác sang một bên những lo ngại về lạm phát gia tăng - yếu tố có thể làm suy yếu hoạt động kinh tế và buộc các ngân hàng trung ương phải nâng lãi suất.

Kristina Hooper, chiến lược gia trưởng thị trường tại Man Group, nhận định: "Thị trường hiện là sự kết hợp kỳ lạ giữa tâm lý sợ bỏ lỡ cơ hội (Fomo) và nỗi sợ hãi. Trong phần lớn thời gian, kể cả tuần này, Fomo đang chiến thắng".

Bà nói thêm: "Yếu tố địa chính trị sẽ không ảnh hưởng đến thị trường cho đến khi nó trở thành điều duy nhất thị trường quan tâm. Chúng ta vẫn đang ở giai đoạn đầu. Nhà đầu tư hiện chỉ nghĩ đến khả năng kiếm lời lớn trong ngắn hạn. Những hệ quả dài hạn chưa nằm trong suy nghĩ của họ".

Hiện tại, phần lớn hoạt động huy động vốn tập trung vào các hãng công nghệ, gồm những đợt phát hành cổ phiếu quy mô lớn của Alphabet (công ty mẹ Google). Một số tập đoàn khác như Meta cũng đang cân nhắc bán thêm cổ phần để lấy tiền phục vụ kế hoạch đầu tư mạnh tay cho AI.

Với nhiều nhà đầu tư, diễn biến này gợi nhớ đến thời kỳ bong bóng dotcom cuối thập niên 1990 và đầu những năm 2000. Nó cũng khiến người ta liên tưởng đến giai đoạn ngay sau đại dịch COVID-19, khi nhà đầu tư cá nhân hưng phấn quá mức, còn các nhà quản lý quỹ lớn đã đẩy giá cổ phiếu lên mức định giá phi thực tế.

Tuy nhiên, một số người khác cho rằng thị trường vốn cuối cùng đã vận hành hết công suất sau một năm mà nhiều đợt phục hồi bị kìm hãm bởi biến động do chính quyền Trump gây ra. Điều họ đang chờ đợi là liệu cơn sốt huy động vốn này có lan rộng ra ngoài lĩnh vực AI hay không.

"Nhà đầu tư rất muốn tham gia, nhưng dòng tiền hiện vẫn tập trung vào một số lĩnh vực nhất định. Hoạt động trên thị trường đang rất mạnh. Chúng tôi vẫn khuyến khích khách hàng tranh thủ thực hiện các thương vụ. Thế giới có thể thay đổi rất nhanh và vẫn còn nhiều rủi ro phía trước", Kevin Foley, đồng lãnh đạo mảng ngân hàng đầu tư toàn cầu của JPMorgan, cho biết.

JPMorgan là ngân hàng lớn nhất Mỹ tính theo giá trị vốn hóa thị trường và là một trong những tập đoàn tài chính lớn nhất thế giới.

Theo dữ liệu từ tập đoàn LSEG, các công ty trên toàn cầu đã huy động khoảng 4.700 tỉ USD thông qua thị trường cổ phiếu, trái phiếu và các khoản vay ngân hàng trong năm 2026, mức cao kỷ lục. Con số này tăng 7% so với cùng kỳ năm ngoái và chưa bao gồm cả sự bùng nổ của thị trường tín dụng tư nhân chất lượng cao. Đây là kênh ngày càng được sử dụng để tài trợ cho trung tâm dữ liệu, chip và nhà máy điện phục vụ làn sóng AI.

Riêng tuần này, tập đoàn quản lý tài sản Apollo và Blackstone đã phối hợp thu xếp gói nợ 35 tỉ USD cho Anthropic.

Jon Gray, Chủ tịch Blackstone, cho rằng việc SpaceX, Anthropic và OpenAI chuẩn bị niêm yết là dấu hiệu cho thấy "thị trường IPO thực sự đã tìm lại được chỗ đứng". Ông nói Blackstone đã đưa 3 công ty lên sàn chứng khoán trong năm 2026 và hy vọng kế hoạch IPO thêm 7 doanh nghiệp khác cũng sẽ thành hiện thực.

Các nhà đầu tư đang theo dõi xem sự hưng phấn dành cho AI có lan sang những khu vực khác của thị trường hay không. Họ hy vọng làn sóng huy động vốn và giao dịch sôi động hiện nay sẽ giúp tháo gỡ tình trạng bế tắc của ngành đầu tư tư nhân. Nhiều quỹ chuyên thực hiện các thương vụ mua lại bằng vốn vay đang gặp khó khăn trong việc bán hoặc đưa lên sàn những khoản đầu tư đã nắm giữ nhiều năm, với tổng giá trị lên tới gần 4.000 tỉ USD.

Jim Bianco, Chủ tịch công ty nghiên cứu độc lập Bianco Research, nhận xét: "Nhu cầu đầu tư và nguồn tài trợ dành cho các công ty trong lĩnh vực AI gần như là vô hạn. Song bên ngoài lĩnh vực đó, phần lớn doanh nghiệp chỉ đang cố gắng duy trì trạng thái ổn định".

Thị trường nợ đã phục hồi mạnh trong hai tháng qua khi kinh tế Mỹ cho thấy khả năng chống chịu trước áp lực lạm phát gia tăng và cuộc chiến ở Iran. Các nhà đầu tư lớn vẫn sẵn sàng tài trợ cho những thương vụ mua lại bằng đòn bẩy khổng lồ, gồm cả thương vụ tư nhân hóa Electronic Arts trị giá kỷ lục 55 tỉ USD do một liên danh được Ả Rập Saudi hậu thuẫn, do Jared Kushner và Silver Lake đứng ra thu xếp.

Khẩu vị rủi ro đó sẽ tiếp tục được thử thách trong vài tuần tới khi các ngân hàng chuẩn bị tung ra gói nợ lớn nhằm tài trợ cho thương vụ Paramount mua lại Warner Bros Discovery trị giá 111 tỉ USD. Theo những người am hiểu vấn đề, gói này bao gồm ít nhất 30 tỉ USD nợ đạt chuẩn đầu tư và hơn 10 tỉ USD trái phiếu lợi suất cao.

Dấu hiệu cảnh báo

Các nhà đầu tư nói rất khó dự đoán khi nào làn sóng phát hành cổ phiếu và trái phiếu mới có thể khiến nhu cầu trên thị trường bão hòa, nhất là khi khoảng 7.900 tỉ USD vẫn đang nằm trong các quỹ thị trường tiền tệ, chờ cơ hội giải ngân.

Charles Lemonides, nhà sáng lập quỹ phòng hộ ValueWorks, cho rằng tình hình hiện nay khiến ông nhớ tới cuối thập niên 1920 và những năm 1990, khi các làn sóng đổi mới công nghệ tạo ra cơn sốt đầu cơ và những đợt huy động vốn quy mô lớn.

"Trong giai đoạn thị trường đi lên, các doanh nghiệp đổ xô tìm kiếm nguồn vốn, còn nhà đầu tư thì sẵn sàng rót tiền vì coi đây như một cơn sốt đào vàng và ai cũng muốn tham gia để không bỏ lỡ cơ hội. Tuy nhiên, những giai đoạn hưng phấn như vậy cuối cùng đều tạo ra các thị trường tăng giá mạnh trước khi kết thúc bằng những cú lao dốc đau đớn", ông nói thêm.

Các nhà phân tích đang chú ý đến một chỉ báo vốn thường được xem là dấu hiệu cho thấy nhà đầu tư đang trở nên quá hưng phấn. Trong khoảng 20 năm qua, số lượng cổ phiếu trên thị trường Mỹ nhìn chung có xu hướng giảm, do các doanh nghiệp mua lại cổ phiếu của chính mình hoặc biến mất khỏi sàn sau các thương vụ sáp nhập nhiều hơn số cổ phiếu mới được bổ sung thông qua IPO và phát hành thêm. Tuy nhiên, ba đợt IPO bom tấn năm nay có thể đảo ngược xu hướng đó, khiến lượng cổ phiếu mới đưa ra thị trường tăng trở lại.

Nghiên cứu của tập đoàn dịch vụ tài chính Goldman Sachs cho thấy nguồn cung cổ phiếu ròng tại Mỹ trong năm 2026 có thể trở về mức cân bằng, sau khi liên tục ở mức âm kể từ năm 2003.

George Pearkes, chiến lược gia vĩ mô tại công ty nghiên cứu thị trường Bespoke Investment Group, cảnh báo: "Đây là hành vi thường xuất hiện ở giai đoạn cuối của chu kỳ thị trường. Nếu nhìn từ góc độ đó, đây là tín hiệu khá tiêu cực với triển vọng của thị trường chứng khoán".