Cơn sốt AI tại Hàn Quốc tạo ra tầng lớp thượng lưu mới

Tại Dongtan, đô thị vệ tinh nằm trong “vành đai bán dẫn” phía nam Seoul, dòng tiền từ Samsung Electronics và SK Hynix đang làm giá bất động sản tăng vọt, doanh số hàng xa xỉ bùng nổ và biến một khu vực công nghiệp thành điểm nóng giàu có bậc nhất xứ kim chi. Tuy nhiên, đằng sau sự thịnh vượng ấy cũng xuất hiện những khoảng cách ngày càng rõ nét giữa những người hưởng lợi và những người bị bỏ lại phía sau.

Cơn sốt AI thổi bùng cơn sốt bất động sản và tiêu dùng xa xỉ

Chưa bao giờ thị trường nhà đất ở Dongtan lại sôi động như hiện nay. Chỉ trong vài tuần gần đây, giá nhiều căn hộ tại khu vực này đã tăng thêm hàng trăm triệu won, trong khi nguồn cung ngày càng khan hiếm vì chủ nhà tin rằng giá sẽ còn tiếp tục leo thang.

Nằm trong thành phố Hwaseong, cách Seoul khoảng một giờ di chuyển, Dongtan được xem là trung tâm của “vành đai bán dẫn” Hàn Quốc. Đây là nơi tập trung hàng chục nghìn kĩ sư và chuyên gia đang làm việc cho Samsung Electronics, SK Hynix cùng hàng loạt doanh nghiệp vệ tinh trong ngành công nghiệp chip.

Làn sóng tăng giá bắt đầu mạnh hơn sau khi Samsung đạt được thỏa thuận chia sẻ lợi nhuận với người lao động hồi tháng trước. Nhờ hưởng lợi trực tiếp từ cơn sốt AI toàn cầu, bộ phận sản xuất chip nhớ của Samsung ghi nhận lợi nhuận bùng nổ, kéo theo các khoản thưởng hậu hĩnh dành cho nhân viên.

Trong khi đó, SK Hynix, đối thủ lớn nhất của Samsung trong lĩnh vực chip nhớ AI, cũng đã triển khai chính sách chia lợi nhuận tương tự từ năm ngoái.

Hai doanh nghiệp hiện nắm giữ phần lớn thị trường chip nhớ tiên tiến được sử dụng trong các trung tâm dữ liệu AI trên toàn thế giới. Nhờ đó, nhiều nhân viên tại đây có thể nhận mức thưởng trung bình khoảng 600 triệu won mỗi năm, cao gấp hơn 10 lần mức thu nhập bình quân của người lao động Hàn Quốc, vốn chỉ khoảng 50 triệu won.

Khoản thu nhập khổng lồ này nhanh chóng chảy vào thị trường bất động sản. Các căn hộ tại khu phức hợp Lotte Castle gần ga Dongtan từng được giao dịch quanh mức 1,5 tỉ won vào năm ngoái thì nay đã tăng lên khoảng 2,1 tỉ won.

Theo các môi giới địa phương, không ít giao dịch được thực hiện hoàn toàn bằng tiền mặt. Người mua không chỉ là kĩ sư bán dẫn mà còn có giới luật sư, doanh nhân và các nhà đầu tư tin rằng giá nhà tại khu vực này vẫn chưa chạm đỉnh.

Sự giàu lên nhanh chóng cũng được phản ánh rõ nét trong lĩnh vực bán lẻ. Tại trung tâm thương mại Lotte Department Store ở Dongtan, doanh thu trong 5 tháng đầu năm tăng 25% so với cùng kì năm trước. Riêng doanh số hàng hiệu và sản phẩm xa xỉ tăng tới 40%.

Không chỉ Dongtan, thành phố Icheon, nơi đặt trụ sở chính của SK Hynix, cũng chứng kiến sự thay đổi rõ rệt. Theo số liệu của Hiệp hội Các nhà nhập khẩu và phân phối ô tô Hàn Quốc, lượng xe nhập khẩu đăng kí mới tại đây đã tăng hơn gấp đôi chỉ trong vòng một năm.

Mặt trái của sự giàu có: Khoảng cách thu nhập ngày càng lớn

Dù AI đang tạo ra khối tài sản khổng lồ cho ngành bán dẫn, không phải tất cả mọi người trong cộng đồng địa phương đều được hưởng lợi như nhau.

Tại các cửa hàng nhỏ nằm quanh những khu chung cư cao cấp, nhiều chủ kinh doanh cho biết họ chưa cảm nhận rõ tác động tích cực từ làn sóng tiền thưởng. Một chủ cửa hàng hoa gần khu Lotte Castle thậm chí hài hước nhận xét rằng các kĩ sư bán dẫn có thể sẵn sàng mua căn hộ trị giá hàng tỉ won nhưng lại không thường xuyên mua hoa tặng vợ hay bạn gái.

Các chuyên gia bất động sản địa phương cũng cho rằng phần lớn nhân viên Samsung và SK Hynix vẫn khá thận trọng trong chi tiêu. Nhiều người đang ở độ tuổi từ 30 đến 40, giai đoạn phải chuẩn bị cho hôn nhân, nuôi con và tích lũy tài sản lâu dài. Vì vậy, thay vì tiêu dùng xa hoa, họ ưu tiên đầu tư vào nhà đất và các tài sản có khả năng sinh lời.

Không chỉ tạo ra sự chênh lệch giữa ngành bán dẫn và các lĩnh vực khác, làn sóng thưởng lớn còn gây ra tâm lí bất mãn ngay bên trong Samsung.

Trong khi bộ phận chip nhớ đang hưởng lợi trực tiếp từ nhu cầu AI toàn cầu, các đơn vị khác của tập đoàn lại nhận mức thưởng thấp hơn đáng kể. Nhiều nhân viên thuộc mảng sản xuất chip theo hợp đồng (foundry) cho rằng họ đang bị đối xử thiếu công bằng khi đóng góp cho tương lai dài hạn của công ti nhưng không được hưởng thành quả tương xứng.

Một số quản lí lâu năm tại Samsung thừa nhận tinh thần làm việc ở các bộ phận không liên quan đến chip nhớ đang giảm sút. Nhiều người cảm thấy mình bị bỏ lại phía sau trong khi đồng nghiệp ở mảng AI nhận những khoản thưởng khổng lồ.

Tuy nhiên, đối với những người đã gắn bó hàng chục năm với ngành công nghiệp bán dẫn, thành quả hiện nay được xem như phần thưởng xứng đáng sau nhiều chu kì thăng trầm.

Một kĩ sư của SK Hynix ngoài 50 tuổi, đã làm việc hơn ba thập kỉ trong ngành, cho biết ông đang lên kế hoạch mua một căn hộ tại Seoul làm quà cưới cho con gái. Theo ông, ngành bán dẫn luôn trải qua những chu kì suy giảm và phục hồi khắc nghiệt sau mỗi vài năm. Vì thế, việc được hưởng những thành quả tài chính lớn trong giai đoạn hiện nay mang lại cảm giác mãn nguyện sau nhiều năm làm việc đầy áp lực.

Sự thay đổi ở Dongtan phản ánh một xu hướng lớn hơn đang diễn ra trên toàn cầu: AI không chỉ làm thay đổi công nghệ mà còn tái định hình dòng chảy của cải. Trong khi nhiều ngành nghề vẫn loay hoay tìm cách thích nghi với kỉ nguyên trí tuệ nhân tạo, những người đứng ở trung tâm chuỗi cung ứng AI, từ các nhà sản xuất chip đến kĩ sư bán dẫn, đang trở thành tầng lớp hưởng lợi lớn nhất. Và tại Dongtan, sự giàu có ấy đang hiện hữu rõ ràng qua từng tòa chung cư, từng cửa hàng hàng hiệu và từng con số tăng giá bất động sản mỗi ngày.