Công cụ từ Anthropic đe dọa đế chế gia công phần mềm Ấn Độ
Sự trỗi dậy mạnh mẽ của các công cụ AI thế hệ mới đang làm lung lay nền móng của ngành công nghiệp gia công phần mềm trị giá gần 300 tỉ USD của Ấn Độ.
Việc Anthropic, một đối thủ sừng sỏ của OpenAI tại thung lũng Silicon, gần đây tung ra loạt công cụ hỗ trợ công việc mới đã minh chứng rõ ràng cho việc các tác tử AI (AI agents) đang ngày càng hoàn thiện và có khả năng thay thế con người trong các tác vụ phức tạp.
Điều này không chỉ đặt ra áp lực nặng nề lên vấn đề quy mô nhân sự mà còn khiến giới đầu tư hoảng sợ, dẫn đến đà bán tháo cổ phiếu của các gã khổng lồ công nghệ như Tata Consultancy Services (TCS) hay Infosys. Ngành công nghiệp vốn thịnh vượng nhờ mô hình "lấy công làm lãi" nay đang đứng trước ngã rẽ sinh tử: hoặc phải định nghĩa lại hoàn toàn giá trị của mình, hoặc chấp nhận bị thu hẹp trong kỷ nguyên tự động hóa.
Sự lung lay của mô hình "đếm đầu người"
Tâm điểm của cơn bão lần này xuất phát từ bản cập nhật mới nhất của Anthropic đối với mô hình Claude, đặc biệt là sự ra đời của công cụ Claude Cowork. Không chỉ dừng lại ở việc cải thiện khả năng viết mã lập trình, Claude Cowork còn hứa hẹn giúp các doanh nghiệp tự động hóa hàng loạt quy trình nghiệp vụ từ pháp lý, tài chính, bán hàng cho đến tiếp thị.
Ngay sau khi các plugin Cowork được phát hành vào ngày 30.1, thị trường chứng khoán Ấn Độ đã phản ứng tiêu cực ngay lập tức. Cổ phiếu của bộ ba ông lớn gia công phần mềm hàng đầu là TCS, Infosys và HCL đã đồng loạt lao dốc từ 5,4% đến 8,7% tính đến phiên giao dịch ngày thứ Hai vừa qua.
Sự hoảng loạn của giới đầu tư không phải là vô căn cứ. Nó phản ánh nỗi lo sợ sâu sắc về sự xuất hiện của các tác nhân AI, những công cụ cho phép các công ty khách hàng làm được nhiều việc hơn với ít nhân sự hơn, hoặc thậm chí giữ nguyên năng suất mà không cần tuyển thêm người. Đây thực sự là một đòn giáng mạnh vào mô hình kinh doanh cốt lõi của ngành gia công phần mềm Ấn Độ.
Trong suốt nhiều thập kỷ, các công ty này đã phát triển rực rỡ nhờ vào việc tính phí khách hàng dựa trên số giờ làm việc của nhân sự được triển khai cho các dự án. Từ viết mã, kiểm thử, triển khai phần mềm cho đến duy trì cơ sở hạ tầng công nghệ hay xử lý tài liệu tuân thủ, quy tắc vàng luôn là: càng nhiều người tham gia dự án, doanh thu càng cao.
Tuy nhiên, sự phổ biến của AI đang dẫn đến một sự thay đổi toàn diện trong tâm lý khách hàng. Theo Sanchit Vir Gogia - Giám đốc điều hành tại công ty tư vấn công nghệ Greyhound Research - câu hỏi của khách hàng đã thay đổi một cách căn bản. Trước đây, họ thường hỏi đối tác cần bao nhiêu người để hoàn thành dự án, thì nay câu hỏi đó đã chuyển thành sự nghi vấn tại sao lại cần nhiều người đến thế?
Khách hàng bắt đầu yêu cầu các giải trình chi tiết và thuyết phục hơn cho từng vị trí nhân sự, và chính điều này đã làm thay đổi cán cân quyền lực trên bàn đàm phán.
Hơn nữa, các công cụ AI đang hạ thấp rào cản kỹ thuật, khuyến khích các doanh nghiệp tự thực hiện nhiều công việc hơn thay vì thuê ngoài. Các nhóm nội bộ giờ đây có thể tự xây dựng các nguyên mẫu sản phẩm một cách nhanh chóng nhờ sự hỗ trợ của AI. Khi các doanh nghiệp nếm trải cảm giác tự chủ này, họ sẽ muốn nhiều hơn thế.
Dẫu vậy, ông Gogia cũng chỉ ra rằng vẫn có những giới hạn nhất định. Việc mở rộng quy mô từ một nguyên mẫu thành một hệ thống đáng tin cậy, an toàn và tuân thủ các quy định khắt khe trên nhiều khu vực địa lý vẫn đòi hỏi kinh nghiệm dày dặn và kỷ luật quy trình. Đó chính là nơi các công ty công nghệ thông tin Ấn Độ vẫn còn chỗ đứng, nhưng vai trò của họ đang bị định nghĩa lại chứ không còn ở vị thế độc tôn như trước.
Bài toán nhân sự và nỗ lực định nghĩa lại giá trị
Áp lực từ công nghệ buộc các công ty gia công phần mềm phải nhìn nhận lại thực tế phũ phàng về quy mô nhân sự của mình. Những con số thống kê gần đây cho thấy xu hướng thu hẹp đang hiện hữu. TCS báo cáo tổng số nhân viên trong quý từ tháng 10 đến tháng 12 là 582.163 người, giảm 4% so với một năm trước đó.
Tại Infosys, dù con số có tăng nhẹ 4%, nhưng vẫn thấp hơn mức đỉnh của năm tài chính kết thúc vào tháng 3 năm 2023. Tình hình tương tự cũng diễn ra tại Cognizant, một công ty niêm yết trên sàn Nasdaq nhưng có phần lớn lực lượng lao động tại Ấn Độ. Số lượng nhân viên của họ tại quốc gia này đã giảm từ 254.000 xuống còn khoảng 241.500 người trong năm 2024.
Yugal Joshi - đối tác tại công ty nghiên cứu Everest Group - nhận định rằng, các nhà cung cấp dịch vụ công nghệ vẫn đang loay hoay tìm cách giải quyết bài toán nhân sự khổng lồ hiện có. Thách thức lớn nhất mà họ phải đối mặt là làm gì với số lượng nhân viên dôi dư khi AI bắt đầu đảm nhận các tác vụ cơ bản.
Đây là một câu hỏi mang tính hiện sinh đối với một ngành công nghiệp không chỉ tạo ra hàng triệu việc làm, thúc đẩy tiêu dùng và sự thăng tiến xã hội, mà còn đóng góp tới gần một nửa kim ngạch xuất khẩu dịch vụ của Ấn Độ.
Tuy nhiên, ở phía bên kia chiến tuyến, các giám đốc điều hành của những tập đoàn này vẫn giữ thái độ lạc quan và kiên quyết bảo vệ quan điểm rằng AI sẽ không thể đánh sập ngành công nghiệp này. Họ lập luận rằng sự tiến bộ của công nghệ sẽ giúp "miếng bánh" thị trường to ra thay vì bé lại.
Ravi Kumar Singisetti - Giám đốc điều hành của Cognizant - đã ví von rằng AI không phải là phép màu tự nhiên tạo ra giá trị. Ông cho rằng cần có một "cây cầu" để kết nối công nghệ với giá trị thực tế, và các công ty như Cognizant chính là cây cầu đó. Theo ông, nếu AI thực sự thần thánh như lời đồn, giá trị đã tự động chuyển dịch mà không cần ai làm gì cả, nhưng thực tế điều đó chưa xảy ra.
Các con số tài chính cũng phần nào củng cố cho lập luận này. Tính đến quý cuối năm 2025, mảng AI của TCS đang tạo ra dòng tiền với tốc độ tương đương 1,8 tỉ USD mỗi năm, tăng 17,3% so với quý 3 năm ngoái. Giám đốc vận hành Aarthi Subramanian khẳng định sự đổi mới và khả năng xây dựng nhanh chóng các giải pháp AI đang trở thành đòn bẩy cốt lõi để thúc đẩy sự gắn kết khác biệt với khách hàng.
Dẫu vậy, dù chuyên môn vận hành ở quy mô lớn mang lại cho các công ty này một chút thời gian để thở, nhưng sự phổ biến của AI vẫn sẽ tiếp tục là thách thức dai dẳng. Khách hàng ngày càng khôn ngoan và đòi hỏi khắt khe hơn. Yugal Joshi của Everest Group kết luận một cách sắc sảo rằng mọi khách hàng đều đang yêu cầu nhà cung cấp dịch vụ làm mọi việc nhanh hơn và chuyển giao lợi ích cắt giảm chi phí đó cho họ.
Dù các công ty Ấn Độ có thực sự sử dụng AI hay không, thì đối với khách hàng, AI đang trở thành một cái cớ hoàn hảo để ép giá và vắt kiệt thêm giá trị từ các đối tác công nghệ của mình. Cuộc chiến sinh tồn của ngành gia công phần mềm Ấn Độ, vì thế, mới chỉ thực sự bắt đầu.
