Công nghệ có thể tái định hình thị trường bất động sản đến đâu?

Theo GS.TS. Võ Xuân Vinh (Viện trưởng Viện Nghiên cứu kinh doanh thuộc Đại học Kinh tế TP.HCM), công nghệ có thể tạo nền tảng cho những mô hình kinh doanh mới, giúp thị trường minh bạch hơn, nhưng mục tiêu cốt lõi vẫn phải là đáp ứng nhu cầu nhà ở phù hợp với thu nhập của người dân.

Công nghệ mở đường cho thị trường bất động sản minh bạch hơn

Sự phát triển của AI, nền tảng số và dữ liệu đang tạo ra những thay đổi đáng kể trong cách thức tổ chức và vận hành ngành bất động sản. Thay vì chỉ dựa vào các phương thức quản lí truyền thống, doanh nghiệp có thể ứng dụng công nghệ để cải thiện khả năng kết nối thông tin, giám sát tiến độ và nâng cao hiệu quả hoạt động.

Tuy nhiên, theo GS.TS Võ Xuân Vinh, cần phân biệt giữa bản thân công nghệ và những mô hình kinh doanh hình thành trên nền tảng công nghệ. Ông nhận định: “Thực ra là bản thân công nghệ thì khó để tạo ra một cái mô hình, mà các mô hình phát triển kinh doanh mới dựa trên nền tảng công nghệ thì có, và có rất là nhiều”.

Nhận định này cho thấy công nghệ không thuần túy là công cụ hỗ trợ, mà có thể trở thành nền tảng để doanh nghiệp tái cấu trúc hoạt động, phát triển dịch vụ và tìm kiếm những nguồn doanh thu mới. Giá trị của công nghệ nằm ở cách các doanh nghiệp ứng dụng nó để giải quyết những vấn đề thực tế của thị trường.

Một trong những thay đổi đáng chú ý là khả năng nâng cao tính công khai và minh bạch trong quá trình phát triển dự án bất động sản. Khi thông tin được số hóa, cập nhật và quản lí trên các nền tảng, các bên liên quan có thể thuận lợi hơn trong việc theo dõi tiến độ, kiểm tra dữ liệu và giám sát hoạt động của chủ đầu tư.

GS.TS Võ Xuân Vinh cho rằng những phương thức kinh doanh mới sẽ hướng đến việc công khai, minh bạch và dễ giám sát hơn. Ông dẫn ví dụ về mô hình thông tin công trình BIM (Building Information Modeling), cho phép tổ chức dữ liệu công trình trên môi trường số, hỗ trợ quá trình phối hợp và theo dõi dự án.

Theo ông, “sử dụng quy trình BIM chẳng hạn, có thể cho tất cả mọi người giám sát vào trong quá trình phát triển của chủ đầu tư”. Đây là một trong những cách ứng dụng công nghệ có thể giúp quy trình phát triển dự án rõ ràng hơn, qua đó cải thiện khả năng tiếp cận thông tin của các bên liên quan.

Trong một thị trường có giá trị giao dịch lớn và liên quan đến nhiều chủ thể như bất động sản, việc nâng cao chất lượng thông tin có ý nghĩa quan trọng đối với cả doanh nghiệp lẫn người mua. Dữ liệu được tổ chức tốt có thể hỗ trợ đánh giá dự án, theo dõi tiến độ và đưa ra quyết định đầu tư trên cơ sở thông tin đầy đủ hơn.

Dù vậy, hiệu quả thực tế vẫn phụ thuộc vào chất lượng dữ liệu, khả năng kết nối hệ thống và cơ chế quản trị. Công nghệ chỉ phát huy giá trị khi thông tin được cập nhật chính xác, có khả năng kiểm chứng và được sử dụng trong một quy trình minh bạch.

Dữ liệu tạo dịch vụ mới, nhưng nhu cầu nhà ở vẫn là trọng tâm

Không chỉ tác động đến quản lí và giám sát dự án, công nghệ còn có thể làm thay đổi phương thức huy động vốn và mở rộng hệ sinh thái dịch vụ bất động sản. Khi dữ liệu được tích hợp và khai thác hiệu quả, doanh nghiệp có thể phát triển những mô hình kinh doanh vượt ra ngoài hoạt động mua bán, cho thuê hay phát triển dự án truyền thống.

GS.TS Võ Xuân Vinh cho rằng phương thức huy động vốn cho các dự án bất động sản trong tương lai cũng có thể thay đổi nhờ công nghệ. Bên cạnh đó, dữ liệu còn tạo điều kiện hình thành các dịch vụ mới, trong đó thông tin trở thành nguồn lực có khả năng tạo ra giá trị kinh tế.

Ông phân tích: “Khi chúng ta có cơ sở dữ liệu thì chúng ta có thể có cơ chế để sinh ra một loại hình mới nữa là tạo phí cho người sử dụng thông tin, và thậm chí là trả phí cho người cung cấp thông tin nữa”.

Nhận định này gợi mở khả năng phát triển những mô hình kinh doanh dựa trên việc cung cấp, khai thác và chia sẻ dữ liệu. Theo đó, người sử dụng có thể trả phí để tiếp cận thông tin có giá trị, trong khi những cá nhân hoặc tổ chức cung cấp dữ liệu chất lượng cũng có thể nhận được lợi ích tương ứng.

Nếu được triển khai với cơ chế quản lí phù hợp, các dịch vụ dựa trên dữ liệu có thể hỗ trợ người mua, nhà đầu tư và doanh nghiệp tiếp cận thông tin thuận tiện hơn. Tuy nhiên, để những mô hình này phát triển bền vững, thị trường cần bảo đảm chất lượng dữ liệu, quyền riêng tư, an toàn thông tin và tính minh bạch trong hoạt động cung cấp dịch vụ.

Dù đánh giá cao tiềm năng đổi mới, GS.TS Võ Xuân Vinh nhấn mạnh rằng ứng dụng công nghệ không thể làm mất đi bản chất và mục tiêu phục vụ của thị trường bất động sản. Theo ông, “dù công nghệ thế nào thế nào, nhưng mà chúng ta vẫn đảm bảo được các bản chất của bất động sản”.

Ông cho rằng bất động sản có nhiều phân khúc, từ bất động sản kinh doanh, bất động sản thương mại đến nhà ở phục vụ nhu cầu sinh hoạt. Vì vậy, sự phát triển của thị trường cần tính đến đặc điểm và nhu cầu của từng nhóm đối tượng, thay vì chỉ tập trung vào hiệu quả đầu tư hay khả năng khai thác dữ liệu.

Đặc biệt, nhà ở là nhu cầu thiết yếu của người dân. GS.TS Võ Xuân Vinh nhấn mạnh: “Người dân có nhu cầu ở thì phải có nhà để ở, và ở với chi phí phù hợp với thu nhập, phù hợp với điều kiện. Đấy mới là những mục đích tối ưu của bất kỳ một sự phát triển nào”.

Thông điệp này đặt ra yêu cầu cân bằng giữa đổi mới công nghệ và mục tiêu phát triển thị trường bền vững. AI, nền tảng số và dữ liệu có thể giúp doanh nghiệp vận hành hiệu quả hơn, mở rộng dịch vụ và cải thiện tính minh bạch. Tuy nhiên, giá trị cuối cùng của quá trình chuyển đổi vẫn cần được đánh giá bằng khả năng đáp ứng nhu cầu thực tế của xã hội, đặc biệt là khả năng tiếp cận nhà ở của người dân.