'Cú sốc giá dầu' đang đưa trung tâm dữ liệu Việt Nam vượt lên các đối thủ
Lĩnh vực trung tâm dữ liệu tại châu Á - Thái Bình Dương đang trải qua một sự dịch chuyển mang tính cấu trúc trong chi phí phát triển, khi AI tăng tốc và định hình lại cách các cơ sở này được thiết kế, cấp điện và xây dựng.
Chi phí xây dựng trung tâm dữ liệu ở các thị trường khác nhau có chênh lệch lớn, vì đâu?
Báo cáo mới nhất của Cushman & Wakefield với tựa đề “Asia Pacific Data Centre Construction Cost Guide 2026” (tạm dịch “Cẩm nang chi phí xây dựng Trung tâm dữ liệu tại châu Á - Thái Dương 2026”) đã chỉ ra rằng, chiến lược tìm nguồn cung ứng, chi phí lao động và những hạn chế trong chuỗi cung ứng là các yếu tố chính góp phần làm gia tăng chênh lệch chi phí giữa các thị trường, tạo ra mức khác biệt gấp 2,4 lần về chi phí xây dựng trong khu vực.
Chi phí xây dựng trung tâm dữ liệu tại châu Á – Thái Bình Dương hiện dao động từ 7,9 triệu USD đến 19,2 triệu USD cho mỗi MW. Nhật Bản tiếp tục là thị trường đắt đỏ nhất khu vực với 19,2 triệu USD/MW, tiếp theo là Singapore với 17,9 triệu USD/MW, trong khi Đài Loan là thị trường có chi phíthấp nhất ở mức 7,9 triệu USD/MW. Những khác biệt này cho thấy bài toán hiệu quả đầu tư không còn biến động đồng đều trên toàn khu vực, qua đó làm nổi bật tầm quan trọng của việc mô hình hóa chi phí ở cấp độ từng thị trường, đặc biệt đối với các khuôn viên trung tâm dữ liệu quy mô lớn được tối ưu cho AI
Trên khắp châu Á - Thái Bình Dương, lạm phát chi phí xây dựng đang phân hóa mạnh, với một số thị trường ghi nhận mức tăng trên 15%, trong khi những thị trường khác vẫn dưới 5%,
Ông Andrew Green, Trưởng nhóm Trung tâm Dữ liệu, Châu Á – Thái Bình Dương, Cushman & Wakefield
Theo ông Andrew Green, nguyên nhân chính cho sự phân hóa này là AI đang định hình lại các yêu cầu vật lý và kỹ thuật của trung tâm dữ liệu, đặc biệt ở phần kết cấu và hạ tầng lõi. Mật độ điện năng cao hơn, hệ thống làm mát phức tạp hơn và yêu cầu kết cấu chắc chắn hơn đang dần trở thành tiêu chuẩn của các cơ sở sẵn sàng cho AI, với tác động chi phí rất khác nhau tùy thuộc vào khả năng sẵn có của nguồn điện, năng lực lao động và điều kiện triển khai tại từng địa phương.
Khi việc ứng dụng AI tăng tốc, ảnh hưởng của công nghệ này đối với các tiêu chuẩn thiết kế lõi ngày càng rõ nét. Các cơ sở đang được quy hoạch theo hướng phục vụ năng lực tính toán mật độ cao hơn và các giải pháp làm mát tiên tiến hơn, thiết lập một chuẩn mực mới cho thế hệ phát triển tiếp theo.
Ông Pritesh Swamy, Trưởng bộ phận Nghiên cứu & Tư vấn nhóm Trung tâm Dữ liệu tại châu Á – Thái Bình Dương, nhận định: “AI đang thay đổi thiết kế trung tâm dữ liệu nhanh hơn nhiều so với những gì các chu kỳ phát triển truyền thống từng dự đoán. Mỗi thế hệ phần cứng hiệu năng cao mới đều đòi hỏi nhiều điện năng hơn, làm mát nhiều hơn và khả năng chịu tải kết cấu cao hơn. Những yêu cầu này đang định nghĩa lại thế nào là một cơ sở sẵn sàng cho tương lai, và các thị trường có thể đáp ứng hiệu quả những tiêu chuẩn đó đang dần vượt lên, trong khi các thị trường khác phải đối mặt với áp lực ngày càng lớn về chi phí và tiến độ triển khai.
Những động lực mang tính cấu trúc đang định hình chi phí xây dựng trung tâm dữ liệu
Sự cạnh tranh đối với các quỹ đất có khả năng tiếp cận nguồn điện, những hạn chế về công suất lưới điện và thời gian kết nối kéo dài đang làm gia tăng mức độ phức tạp cũng như rủi ro trong triển khai. Điều này đang xảy ra tại các trung tâm dữ liệu đã phát triển như Tokyo, Singapore, Sydney, Đài Bắc và Johor. Bên cạnh đó, sự thay đổi trong hệ thống kết cấu, điện và làm mát cũng đang làm tăng độ phức tạp của các công trình được thiết kế sẵn sàng cho tương lai.
Các điều kiện mua sắm đầu vào cũng đang góp phần tạo ra sự chênh lệch về chi phí giữa các thị trường. Chênh lệch giá giữa các nhà cung cấp Trung Quốc và ngoài Trung Quốc đang ngày càng nới rộng. Trong khi, thời gian giao thiết bị kéo dài cùng xu hướng gia tăng của phương pháp xây dựng lắp ghép, mô-đun hóa tiếp tục làm biến động ngân sách dự án.
“Các đơn vị phát triển trên toàn khu vực đang phải điều hướng trong một môi trường triển khai ngày càng phức tạp. Mức độ sẵn sàng của nguồn điện, các quyết định mua sắm và điều kiện khu đất hiện đã trở thành những yếu tố then chốt đối với tính khả thi của dự án. Yêu cầu này đặc biệt với các công trình tập trung vào AI vốn đòi hỏi hạ tầng mật độ cao hơn và tiến độ triển khai nhanh hơn,” ông Sam Asher, Trưởng bộ phận Phát triển và Tư vấn Thương mại, Dự án và Dịch vụ Phát triển, châu Á – Thái Bình Dương, cho biết.
Trung tâm dữ liệu Việt Nam có lợi thế chi phí cạnh tranh
Việt Nam đang nổi lên như một thị trường đáng chú ý trong làn sóng phát triển trung tâm dữ liệu tiếp theo tại châu Á - Thái Bình Dương. Việt Nam được xếp vào nhóm các thị trường có chi phí cạnh tranh hơn trong khu vực. Khi chi phí xây dựng dao động từ 5,7 triệu USD đến 8,7 triệu USD cho mỗi MW, mức trung bình 7,2 triệu USD/MW, lạm phát chi phí xây dựng hàng năm được duy trì ở mức tương đối vừa phải là 3,8%.
Thị trường Việt Nam được phân tích trong báo cáo thông qua hai đầu tàu là Hà Nội và TP.HCM. Thị trường Việt Nam đang có quy mô lớn hơn, với khoảng 73MW công suất đang vận hành. Dự kiến đến năm 2030, nguồn cung thị trường có thêm 137MW. Cùng lúc đó, khả năng tiếp cận nguồn điện đang trở thành yếu tố ngày càng quan trọng đối với tính khả thi của dự án. Báo cáo cho thấy, thời gian chờ ước tính để có nguồn điện mới cho quy mô 100MW tại các cụm thị trường trọng điểm của Việt Nam khoảng 2 đến 3 năm.
Bà Lê Hoàng Lan Như Ngọc - Giám đốc Cấp cao, Trưởng bộ phận Tư vấn Chiến lược, Cushman & Wakefield Việt Nam - cho biết: “Việt Nam hiện vẫn đang ở giai đoạn đầu trong hành trình phát triển trung tâm dữ liệu. Nhưng chính điều đó lại tạo nên tiềm năng dài hạn của thị trường. Việt Nam hội tụ cả lợi thế về chi phí xây dựng tương đối cạnh tranh lẫn nhu cầu ngày càng tăng đến từ điện toán đám mây, các ứng dụng AI và nền kinh tế số đang mở rộng nhanh chóng".
Bà Lê Hoàng Lan Như Ngọc cho biết thêm, khi các đơn vị sử dụng và nhà đầu tư bắt đầu tìm kiếm những lựa chọn ngoài các trung tâm đã bị hạn chế về dư địa trong khu vực, Việt Nam ngày càng nổi lên như một thị trường có không gian để mở rộng. Điều quan trọng là các đơn vị phát triển có thể xử lý tốt bài toán sẵn sàng nguồn điện và lựa chọn địa điểm phù hợp.