Cửa hàng tiện lợi quay trở lại cây xăng: Ohmee liệu đã học được cách ‘sống sót’?

Từ Petrolimex, G7 Mart đến B’s mart: những thử nghiệm còn dang dở

Năm 2005, Petrolimex từng phối hợp với Công ty Phú An Thịnh khai trương cửa hàng tiện lợi Day & Night tại cây xăng số 70 Trương Định, TP.HCM. Đây được giới thiệu là cửa hàng bán lẻ hoạt động 24/24 giờ, cung cấp thực phẩm, đồ uống, hóa mỹ phẩm và phục vụ cả khách đến đổ xăng lẫn người dân xung quanh.

Thời điểm ấy, thị trường bán lẻ hiện đại ở Việt Nam còn ở giai đoạn sơ khai. Siêu thị chưa phổ biến, cửa hàng tiện lợi chưa trở thành một phần của đời sống đô thị và phần lớn người dân vẫn mua hàng tại chợ, cửa hàng tạp hóa hoặc các đại lý gần nhà. Hầu hết người đi xe máy ghé cây xăng chỉ để đổ xăng, xong rồi đi.

Cùng thời kỳ, G7 Mart cũng từng đặt tham vọng xây dựng mạng lưới cửa hạng tiện lợi tại các nơi trong đó có những cây xăng. Sau đó, B’s Mart xuất hiện từ năm 2013 trong làn sóng cửa hàng tiện lợi mới, cũng đã từng ít nhiều có sự hiện diện ở cây xăng. Nhưng cuối cùng, đó cũng chỉ là những thử nghiệm rời rạc. Điều đó cho thấy cửa hàng tiện lợi không đơn giản “cứ mở ra là có khách”, mà phải cần một mật độ tiêu dùng đủ cao. Thị trường khi ấy chưa đủ trưởng thành để biến lưu lượng khách của cây xăng thành khách mua sắm.

Hai mươi năm sau, thị trường đã khác

Hơn 20 năm tính từ thời điểm 2005, thị trường bán lẻ Việt Nam đã thay đổi rất nhiều. Quy mô thị trường bán lẻ Việt Nam năm 2025 đạt khoảng 269 tỉ USD, với tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tăng bình quân khoảng 9-10%/năm. Tuy nhiên, mảng bán lẻ thực phẩm truyền thống như chợ và cửa hàng tạp hóa nhỏ lẻ vẫn chiếm hơn 83% doanh thu. Quá trình chuyển đổi từ mô hình bán lẻ truyền thống sang các mô hình bán lẻ hiện đại vẫn đang tiếp tục diễn ra.

Riêng về mảng thị trường cửa hàng tiện lợi, một hệ sinh thái đã được hình thành tương đối rõ nét. Năm 2023, Việt Nam có khoảng 1.100 cửa hàng tiện lợi, trong đó Circle K có 423 cửa hàng, GS25 có 213, FamilyMart 147, B’s Mart 78 và 7-Eleven 92; hơn 72% số cửa hàng tập trung tại TP.HCM và khoảng 15% tại Hà Nội.

Đến năm 2025, theo số liệu thống kê từ Vietdata, ba chuỗi Circle K, GS25 và FamilyMart đã kiểm soát hơn 72% doanh thu thị trường cửa hàng tiện lợi. Riêng Circle K chiếm khoảng 41% doanh thu năm 2024. Những con số này cho thấy người Việt đã quen hơn với việc mua hàng ở cửa hàng tiện lợi.

Ohmee có ba lợi điểm mà Day & Night ngày trước không có

Cú bắt tay giữa Ohmee được phát triển trên nền tảng Meiyijia (Trung Quốc) và Petrolimex sau hơn 20 năm từ thời điểm Day & Night được ra mắt với một tâm thế cũng như sự tự tin có thể khác trước. Trước tiên có thể thấy, thói quen tiêu dùng tại cửa hàng tiện lợi đã được “gieo mầm và nẩy chồi” trong hàng chục năm qua từ các thương hiệu đề cập ở trên.

“

Nếu Ohmee chỉ đặt một cửa hàng tiện lợi bên cạnh những vòi bơm xăng, lịch sử có thể lặp lại. Nhưng nếu Ohmee biến cây xăng thành một điểm dừng đa dịch vụ, nơi khách hàng thực sự muốn ghé lại, thì đây có thể là lần đầu tiên mô hình cửa hàng tiện lợi tại cây xăng tìm được công thức phù hợp.

Tuy nhiên, về phía hai đối tác trong cú bắt tay này, ở thời điểm hiện nay cũng nắm trong tay những lợi điểm nhất định. Thứ nhất, hệ thống Petrolimex hiện có khoảng 5.500 cửa hàng xăng dầu trên toàn quốc, trong đó sở hữu trực tiếp 2.831 cửa hàng, số còn lại thuộc về đại lý và thương nhân nhượng quyền. Đây chính là dư địa lớn cho đối tác Ohmee phát triển và mở rộng mạng lưới thay vì phải đi săn tìm mặt bằng mất rất nhiều công sức và nguồn lực như Circle K hay GS25. Với 5.500 điểm cửa hàng, mặc nhiên cũng sẽ có lượng khách hàng tiềm năng.

Thứ hai là kinh nghiệm vận hành chuỗi. Ohmee được phát triển dựa trên nền tảng Meiyijia - chuỗi bán lẻ Trung Quốc đã có hơn 40.000 cửa hàng. Năm 2024, Meiyijia được ghi nhận có gần 38.000 cửa hàng và doanh số khoảng 55,8 tỉ nhân dân tệ, tương đương khoảng 7,8 tỉ USD tại thời điểm đó.

Thứ ba là đồ ăn và thức uống. Đây có thể là chìa khóa thu hút khách hàng đổ xăng dừng lại lâu hơn một chút để chi tiêu cho thức uống và đặc biệt là những món ăn chế biến vốn mang tới biên lợi nhuận cao hơn so với việc chỉ dựa vào mì gói/ly, nước ngọt, bánh kẹo.

Ở các thị trường trưởng thành, cửa hàng tiện lợi không chỉ sống nhờ mì gói, nước ngọt hay bánh kẹo. Đồ ăn chế biến và đồ uống có thể tạo ra biên lợi nhuận và lý do ghé cửa hàng mạnh hơn nhiều. Theo thống kê tại Mỹ năm 2025, dịch vụ ăn uống (foodservice) chiếm khoảng 28,5% doanh thu trong cửa hàng tiện lợi nhưng chiếm tới 38,9% lợi nhuận gộp. Và hệ thống cửa hàng tiện lợi nào mạnh về dịch vụ này cũng sẽ thu hút khách hàng hơn và khó bị sao chép hơn chỉ là một “tiệm tạp hóa hiện đại đặt trong cây xăng”.

Từ “cửa hàng tiện lợi trong cây xăng” đến “trạm dừng tiêu dùng”

Đây không chỉ là sự thay đổi lớn về tư duy tổ chức triển khai chuỗi cửa hàng tiện lợi trong cây xăng, mà còn cần phải trả lời cho được một số câu hỏi mang tính sống còn: Làm thế nào để bán thêm hàng cho người đến đổ xăng? Làm thế nào để khiến người đang đi đường muốn dừng lại ở đây? Với câu hỏi thứ nhất, cửa hàng tiện lợi ở vị thế phụ thuộc và sống bám vào cây xăng. Còn với câu hỏi thứ hai, cây xăng và cửa hàng tiện lợi cùng tạo ra một hệ sinh thái dịch vụ để thu hút khách đổ xăng và dừng lại chi tiêu ăn uống, mua sắm.

Việc trả lời cho hai câu hỏi trên có thể giúp Ohmee dần lọc ra những cây xăng khả thi cho mục tiêu mở rộng mạng lưới trong tổng số 5.500 cây dựng của Petrolimex. Đồng nghĩa, mạng lưới không hẳn cứ chạy theo số lượng hay độ phủ, mà quan trọng hơn là địa điểm cây xăng có khả năng/tỉ lệ chuyển đổi cao từ khách đổ xăng thành khách chi tiêu ăn uống và mua sắm, với các chỉ số định lượng được như: tỉ lệ khách chi tiêu ăn uống, mua sắm/khách đổ xăng; giá trị hóa đơn trung bình, thời gian lưu lại và doanh thu trên mỗi mét vuông…

20 năm trước, cửa hàng tiện lợi từng được đưa thử nghiệm vào cây xăng khi cả hai phía - mô hình bán lẻ và người tiêu dùng - đều chưa thật sự sẵn sàng. 20 năm sau, cửa hàng tiện lợi đã trở thành một phần của đời sống đô thị. Người tiêu dùng đã quen với mua hàng 24/7, đồ ăn nhanh, cà phê mang đi, thanh toán số và trả thêm tiền với mức giá đắt hơn từ 5-15% để đổi lấy sự tiện lợi mọi lúc mọi nơi. Ohmee bây giờ có thêm lợi điểm về thời cuộc, văn minh tiêu dùng xã hội có thể mang tới cơ hội khác với Day & Night năm 2005 chưa có. Tuy nhiên, để để biến cơ hội thành thực tế vẫn cần một quá trình và phải giải một bài toán với nhiều yếu tố.