Cứu bàn tay hoại tử giữa biển khơi: Kỳ tích vi phẫu tại Côn Đảo

Chiều 17/4, Sở Y tế TP.HCM – cho biết các bác sĩ luân phiên tại Côn Đảo phẫu thuật cấp cứu thành công cho một người dân bị đứt lìa mạch máu và dây thần kinh cổ tay. Thành công này không chỉ mang ý nghĩa cứu một chi thể, mà còn khẳng định bước tiến rõ rệt về năng lực chuyên môn của y tế tuyến đảo.

Đứt lìa mạch máu và dây thần kinh cổ tay

Theo thông tin ban đầu, anh L.V.N (37 tuổi, cư trú tại Côn Đảo) được đưa đến cấp cứu tại Trung tâm Y tế Quân dân y Côn Đảo trong tình trạng hoảng loạn, mất máu nhiều do vết thương sâu vùng cổ tay phải. Tai nạn bắt nguồn từ việc vô tình va đập vào bể cá bị vỡ tại nhà, khiến mảnh kính sắc cắt sâu vào mô mềm. Đáng chú ý, máu phun thành tia theo nhịp đập – dấu hiệu điển hình cho thấy tổn thương động mạch lớn.

Qua thăm khám ban đầu, các bác sĩ xác định người bệnh không bắt được mạch quay, các ngón tay gần như mất khả năng vận động. Đây là tình trạng đặc biệt nguy hiểm, bởi nếu không được tái lập tuần hoàn sớm, nguy cơ hoại tử bàn tay là rất cao. Trong bối cảnh địa lý cách trở, việc chuyển viện về đất liền gần như không khả thi nếu tính đến “thời gian vàng” trong xử trí tổn thương mạch máu.

Đứng trước tình huống sinh tử, ê-kíp trực đã đưa ra quyết định quan trọng: thực hiện phẫu thuật vi phẫu ngay tại Trung tâm Y tế Quân dân y Côn Đảo. Đây là một thách thức lớn, bởi loại hình phẫu thuật này đòi hỏi trình độ chuyên môn cao, trang thiết bị và sự phối hợp chính xác giữa nhiều chuyên khoa.

Sau khi hoàn tất các xét nghiệm cần thiết, bệnh nhân nhanh chóng được chuyển vào phòng mổ. Quá trình thám sát cho thấy tổn thương nghiêm trọng hơn dự đoán ban đầu: đứt hoàn toàn động mạch quay, đứt dây thần kinh giữa, đứt gân gấp cổ tay và nhiều gân gấp ngón. Đây là tổn thương đa cấu trúc, đòi hỏi can thiệp phức tạp và chính xác tuyệt đối.

Các bác sĩ bắt đầu bằng việc phục hồi hệ thống gân, sử dụng kỹ thuật khâu chuyên dụng để đảm bảo khả năng vận động về sau. Tiếp đó là bước then chốt: nối lại động mạch quay bằng kỹ thuật vi phẫu với chỉ siêu nhỏ, dưới sự hỗ trợ của kính phóng đại. Song song, dung dịch chống đông được sử dụng để ngăn ngừa nguy cơ tắc mạch sau nối.

Không dừng lại ở đó, dây thần kinh giữa – yếu tố quyết định cảm giác và vận động tinh của bàn tay – cũng được nối lại bằng kỹ thuật vi phẫu tinh vi. Đây là bước đòi hỏi độ chính xác cao, bởi chỉ một sai lệch nhỏ cũng có thể ảnh hưởng lâu dài đến chức năng chi thể.

Sau nhiều giờ căng thẳng, ca phẫu thuật bước vào thời khắc quyết định khi ê-kíp tiến hành xả garo. Tín hiệu tích cực xuất hiện ngay lập tức: động mạch quay đập trở lại, bàn tay dần hồng ấm, máu lưu thông ổn định. Những dấu hiệu thiếu máu trước đó nhanh chóng cải thiện, cho thấy tuần hoàn đã được tái lập thành công.

Sau mổ, bệnh nhân được cố định cổ tay ở tư thế phù hợp nhằm giảm áp lực lên các vị trí nối. Quá trình theo dõi hậu phẫu ghi nhận diễn tiến rất khả quan: mạch quay rõ, các ngón tay ấm, có thể cử động nhẹ, chỉ số oxy đầu ngón đạt mức lý tưởng. Những thông số này cho thấy bàn tay đã thoát khỏi nguy cơ hoại tử.

Thành công từ chương trình luân phiên bác sĩ ra Côn Đảo

Thành công của ca phẫu thuật không chỉ mang lại cơ hội phục hồi cho người bệnh mà còn tạo dấu mốc quan trọng đối với y tế tuyến cơ sở tại khu vực đảo. Việc thực hiện thành công kỹ thuật vi phẫu phức tạp ngay tại chỗ giúp rút ngắn thời gian cấp cứu, tăng khả năng bảo tồn chi thể và giảm gánh nặng chuyển viện.

Theo PGS-TS-BS Tăng Chí Thượng- Giám đốc Sở Y tế TP.HCM - đây là minh chứng rõ nét cho hiệu quả của chương trình luân phiên bác sĩ từ các bệnh viện tuyến cuối về hỗ trợ địa phương.

“Nhờ sự hiện diện của đội ngũ chuyên gia đa chuyên khoa, những kỹ thuật vốn chỉ thực hiện ở tuyến trung ương đã được triển khai ngay tại cơ sở, mang lại lợi ích thiết thực cho người dân vùng xa”, ông Thượng nói.

Giới chuyên môn đánh giá, ca bệnh này đòi hỏi sự phối hợp nhịp nhàng giữa các lĩnh vực chấn thương chỉnh hình, gây mê hồi sức và vi phẫu. Đồng thời, yếu tố quyết định thành công chính là khả năng đưa ra quyết định nhanh chóng, tận dụng tối đa “thời gian vàng” trong xử trí tổn thương mạch máu.

Trong bối cảnh hệ thống y tế đang hướng đến nâng cao chất lượng điều trị đồng đều giữa các tuyến, câu chuyện tại Côn Đảo là minh chứng sống động cho hướng đi đúng đắn. Khi năng lực chuyên môn được tăng cường và nhân lực chất lượng cao được phân bổ hợp lý, người bệnh ở vùng xa hoàn toàn có thể tiếp cận dịch vụ y tế tiên tiến mà không cần di chuyển xa.

Từ một tai nạn tưởng chừng nhỏ, người đàn ông đã đứng trước nguy cơ mất đi bàn tay – công cụ lao động quan trọng nhất. Nhưng nhờ nỗ lực của đội ngũ y bác sĩ, bàn tay ấy đã được “hồi sinh” ngay giữa trùng khơi. Thành công này không chỉ cứu một con người, mà còn củng cố niềm tin vào sự phát triển bền vững của y tế Việt Nam, nơi khoảng cách địa lý không còn là rào cản đối với cơ hội sống và phục hồi của người bệnh.