Cựu Thủ tướng Tây Ban Nha gây bão trước đại chiến World Cup với Pháp
Vài ngày trước trận bán kết World Cup giữa Tây Ban Nha và Pháp, cựu Thủ tướng Tây Ban Nha Mariano Rajoy đã gây ra làn sóng tranh cãi dữ dội.
Pháp đồng loạt lên án phát biểu của ông Mariano Rajoy
Làn sóng phản ứng bùng phát sau khi ông Mariano Rajoy đăng bài bình luận trên báo El Debate để phân tích trận bán kết World Cup giữa Tây Ban Nha và Pháp.
Trong bài viết, cựu Thủ tướng Tây Ban Nha thừa nhận đội tuyển Pháp sở hữu chất lượng chuyên môn hàng đầu, nhưng lại cho rằng đội bóng này thi đấu "không có cầu thủ người Pháp", một lập luận bị cho là đánh đồng nguồn gốc gia đình với quốc tịch của các tuyển thủ.
Phát biểu này nhanh chóng gây chấn động tại Pháp. Chính phủ của Tổng thống Emmanuel Macron cùng nhiều chính trị gia thuộc các đảng phái khác nhau đã đồng loạt lên án đây là phát ngôn "không thể chấp nhận", mang tính phân biệt chủng tộc và kích động hận thù.
Bộ trưởng Nội vụ Laurent Nunez nhấn mạnh nước Pháp chỉ có một, là một nền cộng hòa nơi mọi công dân đều có chỗ đứng bất kể nguồn gốc xuất thân. Theo ông, việc phủ nhận quốc tịch của các cầu thủ chỉ vì màu da hay nguồn gốc gia đình là hoàn toàn không thể chấp nhận.
Bộ trưởng phụ trách chống phân biệt đối xử Aurore Berge cũng chỉ trích những bình luận mang tính kì thị lặp đi lặp lại nhằm vào đội tuyển Pháp. Bà cho rằng thể thao cần được nhìn nhận đúng với bản chất của nó, nơi các vận động viên được đánh giá bằng tài năng và cống hiến thay vì màu da hay xuất thân.
Trong khi đó, Bộ trưởng phụ trách các vùng lãnh thổ hải ngoại Naima Moutchou cho rằng sau mỗi thành công của đội tuyển Pháp, những luận điệu mang tính phân biệt chủng tộc lại xuất hiện. Theo bà, đây không còn là những phát ngôn bộc phát mà phản ánh một xu hướng thù ghét có chủ đích nhằm vào hình ảnh nước Pháp đa sắc tộc. Thậm chí, bà còn kêu gọi LĐBĐ Pháp xem xét các biện pháp pháp lí đối với ông Rajoy nếu cần thiết.
Đại sứ quán Pháp tại Madrid cũng nhanh chóng đưa ra phản hồi trên mạng xã hội, khẳng định toàn bộ các cầu thủ của đội tuyển quốc gia đều là công dân Pháp. Trong số 26 tuyển thủ được triệu tập, có tới 23 người sinh ra trên lãnh thổ Pháp, ba người còn lại đều mang quốc tịch Pháp theo quy định của pháp luật.
Nhiều lãnh đạo chính trị Pháp cũng đồng loạt lên tiếng. Lãnh đạo Đảng Xã hội Olivier Faure nhấn mạnh Pháp không phải là một quốc gia được định nghĩa bởi sắc tộc, màu da hay tôn giáo mà là một cộng đồng chính trị thống nhất dựa trên các giá trị cộng hòa.
Tây Ban Nha cũng bác bỏ quan điểm gây tranh cãi trước đại chiến World Cup
Không chỉ gây phản ứng tại Pháp, bài viết của ông Mariano Rajoy còn khiến dư luận Tây Ban Nha chia rẽ, khi nhiều lãnh đạo đương nhiệm công khai bác bỏ quan điểm của cựu Thủ tướng.
Thủ tướng Pedro Sanchez đã đăng thông điệp trên mạng xã hội X, khẳng định việc một người thuộc về đất nước không được quyết định bởi họ, nơi sinh hay màu da, mà bởi sự gắn bó, cống hiến và mong muốn đóng góp cho xã hội. Ông nhấn mạnh Tây Ban Nha thuộc về những người yêu đất nước và làm việc vì đất nước, chứ không phải những người khiến quốc gia bị xấu hổ bởi các phát ngôn bài ngoại.
Kết thúc thông điệp, ông Sanchez gửi lời tới đội tuyển Pháp trước trận bán kết World Cup với thông điệp mang tính biểu tượng: "Chúc đội bóng xuất sắc hơn giành chiến thắng và chúc chủ nghĩa phân biệt chủng tộc thất bại".
Bộ trưởng Ngoại giao Jose Manuel Albares cũng chỉ trích bài viết của ông Rajoy là "nguy hiểm và gây tổn thương", đồng thời khẳng định mọi biểu hiện che đậy chủ nghĩa phân biệt chủng tộc và bài ngoại đều đáng bị lên án. Theo ông, người dân Pháp là bạn bè, láng giềng và đối tác của Tây Ban Nha, còn những phát biểu cực đoan không đại diện cho đất nước này cũng như không thể làm ảnh hưởng đến quan hệ hữu nghị giữa hai quốc gia.
Bộ trưởng Giao thông Oscar Puente thậm chí còn công kích gay gắt hơn khi gọi Rajoy là một "kẻ hậu Franco", cho rằng cựu Thủ tướng chưa bao giờ thực sự là một chính trị gia ôn hòa.
Vụ việc cũng làm dấy lên cuộc tranh luận quen thuộc tại châu Âu về bản sắc dân tộc trong bối cảnh các xã hội ngày càng đa văn hóa. Trong nhiều năm qua, đội tuyển Pháp thường xuyên trở thành mục tiêu công kích của các lực lượng cực hữu vì có nhiều cầu thủ mang nguồn gốc nhập cư, bất chấp việc họ đều là công dân Pháp và khoác áo đội tuyển quốc gia theo đúng quy định.
Đối với nhiều chính trị gia Pháp, việc đặt câu hỏi về "tính Pháp" của các tuyển thủ không chỉ xúc phạm cá nhân các cầu thủ mà còn phủ nhận mô hình cộng hòa, nơi mọi công dân đều bình đẳng bất kể màu da hay nguồn gốc gia đình.
Bởi vậy, phát biểu của ông Mariano Rajoy không còn được xem đơn thuần là một bình luận về bóng đá, mà đã trở thành tâm điểm của cuộc tranh luận rộng lớn hơn về chủ nghĩa dân tộc, nhập cư và các giá trị hòa nhập trong xã hội châu Âu hiện đại.
