ĐBQH băn khoăn 'thuế chồng thuế' với vàng, Bộ trưởng nói gì?
Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng cho rằng thuế chuyển nhượng vàng miếng ngăn đầu cơ, bình ổn thị trường, không có chuyện "thuế chồng thuế".
Chiều 19.11, Quốc hội thảo luận ở hội trường về dự án Luật Quản lý thuế (sửa đổi); dự án Luật Thuế thu nhập cá nhân (sửa đổi).
Không “thuế chồng thuế” với vàng
Góp ý về dự thảo Luật Thuế thu nhập cá nhân (sửa đổi), đại biểu Trần Kim Yến (TP.HCM) bày tỏ băn khoăn về đề xuất đánh thuế thu nhập cá nhân khi chuyển nhượng vàng miếng.
Đại biểu Trần Kim Yến cho rằng đa phần người dân coi vàng là tài sản tích lũy, dùng để dự phòng cho sự cố xảy ra trong cuộc sống. Vàng này có thể mua được từ khoản tiền tích được từ tiết kiệm, tức là sau khi đã trừ thuế nhưng nay khi bán vàng lại tiếp tục bị đánh thuế.
"Đây có phải là thuế chồng thuế hay không?", đại biểu Trần Kim Yến băn khoăn và cho rằng "việc đánh thuế vào khoản tiết kiệm từ vàng của người dân có thể không mang ý nghĩa nhân văn, ý nghĩa xã hội về mặt quản lý kinh tế."
Theo bà Yến, mục tiêu của dự thảo luật nhằm đánh thuế vào đối tượng đầu cơ, gây lũng đoạn thị trường và mong muốn ổn định thị trường vàng. Nhưng thuế suất chỉ 0,1% có thể chưa đủ để ngăn chặn việc đầu cơ trong mua bán vàng bởi thuế suất này không đáng kể so với mức lãi mà giới đầu cơ có thể thu được từ hoạt động kinh doanh vàng.
"Quan trọng là cần có biện pháp để hạn chế đầu cơ, quản lý và lành mạnh hóa thị trường vàng," đại biểu Trần Kim Yến nêu.
Đại biểu Phạm Văn Hòa (Đồng Tháp) đề nghị cân nhắc việc đánh thuế đối với những người, gia đình mua vàng để dự trữ, tích lũy sau này cho con cháu hoặc phòng khi có ốm đau...
Ngoài ra, ông Hoà nhất trí với việc đánh thuế những người kiếm lợi nhuận từ chuyển nhượng, đầu cơ vàng miếng nhưng cho rằng mức thuế 0,1% đối với những người này "không là gì".
Giải trình vấn đề này, Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng cho biết, việc thu thuế đối với chuyển nhượng vàng miếng đã được rà soát, nghiên cứu kỹ lưỡng trên cơ sở tổng hợp ý kiến từ nhiều cơ quan, bộ, ngành.
Ông Thắng cho hay mục tiêu lớn nhất của chính sách thuế này là điều chỉnh hành vi mua bán vàng, tránh trường hợp đầu cơ và gây áp lực liên quan đến thị trường vàng và ngoại tệ.
"Chính người dân là những người bị ảnh hưởng khi giá vàng bị thao túng bị, đầu cơ", Bộ trưởng Tài chính nêu quan điểm, và khẳng định việc áp thuế sẽ là một trong nhiều giải pháp để thực hiện bình ổn thị trường vàng.
Riêng về thời điểm áp dụng, ông Thắng nói Chính phủ sẽ cân nhắc, "không có chuyện thuế chồng thuế".
Không phải gây khó hộ kinh doanh
Thảo luận về Luật Quản lý thuế (sửa đổi), đại biểu Hoàng Văn Cường (Hà Nội) cho hay dự thảo Luật quy định, các hộ kinh doanh phải thực hiện kê khai thuế. Các hộ kinh doanh e ngại việc kê khai thuế vì không có thói quen ghi chép.
Đến cuối năm kê khai, vượt quá mức phải chịu thuế thì bắt đầu tính thuế, nhưng người kinh doanh không thể nhớ được trong năm qua kinh doanh thế nào, vô tình rơi vào tình trạng không khai đủ và trốn thuế.
Ông Cường cho hay hiện đã có chủ trương hỗ trợ các hộ kinh doanh thực hiện tính thuế thông qua máy tính tiền. Cơ quan thuế phải quản lý đầy đủ thông tin về doanh thu kinh doanh của một hộ và thông báo thuế cho các hộ vào cuối năm, không để các hộ kinh doanh phải báo cáo.
"Nếu hỗ trợ các hộ kinh doanh phương tiện tính tiền, cách thức quản lý, phần mềm..., thì kiến nghị trong dự thảo luật, trích 0,1% phần vượt thu thuế để hỗ trợ công tác quản lý thuế là phù hợp, hỗ trợ hộ kinh doanh hoạt động tốt hơn, mang lại lợi ích cho chính các hộ kinh doanh và toàn xã hội," đại biểu Hoàng Văn Cường nhấn mạnh.
Đại biểu Nguyễn Vân Chi (Nghệ An) cho biết, việc chuyển từ thuế khoán sang tính thuế theo doanh thu thực tế qua hóa đơn điện tử khiến doanh thu được ghi nhận sẽ cao hơn nhiều so với mức khoán trước đây. Dù tỷ lệ thuế không đổi, số tiền thuế thực nộp chắc chắn tăng lên đáng kể.
Vấn đề lớn nhất, theo bà, nằm ở ngưỡng doanh thu 200 triệu đồng/năm - tương đương thu nhập thực tế chỉ khoảng 1,6 triệu đồng/tháng nếu giả định tỷ suất lợi nhuận 10%.
"Mức thu nhập này mà đã phải chịu thuế thì rất bất cập", bà nói. Trong khi người làm công ăn lương dự kiến được giảm trừ gia cảnh 15,5 triệu đồng/tháng cho bản thân và hơn 6 triệu đồng cho mỗi người phụ thuộc, thì hộ kinh doanh không được giảm trừ bất kỳ khoản nào.
Theo Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng, việc quản lý thuế đối với hộ kinh doanh là vấn đề rất khó, rất phức tạp và hiện nay việc thu thuế với hộ kinh doanh đã được ổn định trong nhiều năm. Trong đó phương pháp tính thuế đối với hộ kinh doanh gần như không thay đổi so với trước đây.
Trước đây phương pháp tính thuế là thuế khoán, người kinh doanh xác định mức và nộp theo. Còn bây giờ hộ kinh doanh phải thực hiện theo doanh thu kê khai, nhằm thu được khoản thuế thất thoát lớn, đặc biệt là những nơi khu vực kinh tế phát triển.
"Vừa rồi chỉ thực hiện ứng dụng công nghệ thông tin, thuế chúng ta thu từ thuế khoán sang kê khai tăng 64%. Phương pháp thu vẫn như vậy, song mức thu so với trước đây tốt hơn rất nhiều khi trước đây 100 triệu đã phải nộp thuế, còn bây giờ chúng ta nâng lên 200 triệu. Không thể nói rằng chúng ta đang gây khó dễ cho hộ kinh doanh", ông Thắng nói.
Bộ trưởng cho rằng việc điều chỉnh thuế thu nhập cá nhân lần này để đảm bảo mức thu thuế với người làm công ăn lương và hộ kinh doanh phải công bằng.
Bộ Tài chính đã nghiên cứu, tiếp thu một phần theo hướng bắt đầu từ doanh thu 201 triệu đồng trở lên bắt đầu chịu thuế. Song tiếp thu các ý kiến của đại biểu, bộ sẽ tính toán để cho các hộ kinh doanh cảm thấy tốt hơn so với mức thuế bắt đầu của người làm công ăn lương, có mức tính thuế khởi điểm cho phù hợp.
