ĐBSCL: Giá lúa giảm, tìm phương án hỗ trợ nông dân bớt thiệt hại

Đến thời điểm này, nông dân các địa phương vùng ĐBSCL như Cần Thơ, Vĩnh Long, Cà Mau… đang bước vào chính vụ thu hoạch lúa hè thu. Qua ghi nhận, bà con đã thu hoạch được khoảng 1/1,46 triệu hecta. Theo người dân các địa phương, khác với mọi năm, vụ mùa năm nay năng suất thấp, trong khi chi phí đầu vào đều tăng. Do đó, lợi nhuận sản xuất khá thấp.

Tại tỉnh Cà Mau, những ngày qua nông dân bắt đầu thu hoạch lúa, do thời tiết không thuận lợi, thường xuyên có mưa nên gặp nhiều khó khăn.

Ông Nguyễn Phong Hậu, ngụ xã Vĩnh Phước cho hay gia đình ông vừa thu hoạch xong hơn 2ha lúa OM18, nâng suất đạt khoảng 6 tấn/ha. Mưa liên tục nhiều ngày làm cho lúa chín không kịp thu hoạch dẫn đến ngã đổ, thất thoát. Để tránh thua lỗ trong bối cảnh giá lúa đang trên thị trường hiện nay được thương lái thu mua giảm mạnh nên ông Hậu cũng như nhiều nông dân địa phương đành chấp nhận bán với giá rẻ. Theo tính toán của ông Hậu, với giá bán 5.300 đồng/kg như hiện nay thì mỗi hecta sau khi trừ các chi phí sản xuất ông chỉ lãi hơn 3 triệu đồng.

Vụ này do mưa nhiều và sâu bệnh tăng nên năng suất lúa giảm mạnh. Ông Văn Bản ngụ xã Vĩnh Thanh cho biết gia đình ông vừa thu hoạch 3ha lúa giống Đài Thơm 8, năng suất chỉ đạt 6 tấn/ha, giảm gần 1,5 tấn/ha so với vụ trước.

Theo ông Bản, thời điểm lúa trổ bông bị mưa nhiều, thuận lợi cho dịch bệnh phát triển nhanh, khiến năng suất và chất lượng lúa giảm. Cùng với đó, chi phí sản xuất cũng tăng lên khoảng 500.000 đồng, tương đương khoảng 2,4 triệu đồng/1.000m2.

“Giá lúa hiện nay quá thấp, thấp hơn năm trước khoảng 2.000 đồng/kg, vì vậy lợi nhuận của bà con nông dân chúng tôi cũng bị ảnh hưởng nhiều. Năm nay, đa số nông dân ở đây chỉ lãi vài triệu đồng mỗi hecta, hộ nào huề vốn là mừng, có những hộ thuê đất trồng lúa thì bị thua lỗ”, ông Bản nói.

Vụ lúa hè thu 2025, toàn tỉnh Cà Mau đã xuống giống hơn 94.140ha. Trong đó, các giống lúa được bà con nông dân lựa chọn sản xuất như: OM18 chiếm 36%; Đài Thơm 8 chiếm 25%; HP1 chiếm 22% và ST24, ST25 chiếm 5%. Hiện nay, toàn tỉnh đã thu hoạch hơn 40.000ha. Các trà lúa đang vào chính vụ thu hoạch, song mưa kéo dài đã làm ảnh hưởng đến tiến độ cũng như năng suất, và chi phí thu hoạch cũng tăng thêm. Theo thống kê, năng suất bình quân diện tích đã thu hoạch đạt khoảng 5,5 tấn/ha.

Vừa qua, Philippines đã tạm dừng nhập khẩu gạo xay xát của Việt Nam trong 60 ngày (từ 1.9 - 30.10). Điều này ít nhiều đã ảnh hưởng đến việc thu mua lúa của các doanh nghiệp chế biến gạo trong nước. Trong khi đó, thời điểm này, vụ hè thu ở ĐBSCL đang chính vụ thu hoạch, nguồn cung vượt cầu cũng là nguyên nhân dẫn đến giá lúa giảm mạnh.

Được biết, giá lúa tươi hiện tại trên thị trường được thương lái thu mua chỉ khoảng từ 5.200 - 5.500/kg, giảm từ 1.000 - 1.500 đồng/kg so với tháng liền kề và thấp hơn từ 2.000 - 2.500 đồng/kg so với cùng kỳ năm 2024.

Trước những khó khăn về giá lúa, Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau Phạm Thành Ngại đã chỉ đạo ngành chuyên môn và các địa phương trong tỉnh thực hiện những biện pháp hạn chế thiệt hại cho nông dân.

Theo đó, Chủ tịch UBND tỉnh chỉ đạo Sở Nông nghiệp - Môi trường phối hợp các ngành liên quan và chính quyền địa phương khẩn trương thông tin, phổ biến đến nông dân, HTX và thương nhân để có kế hoạch sản xuất, tiêu thụ phù hợp; hỗ trợ kết nối với thương lái, ưu tiên hợp đồng nội địa, tìm thị trường khác hoặc tạm trữ, tránh bán tháo.

Đồng thời, cần hướng dẫn HTX, hộ dân chuyển đổi giống lúa chất lượng cao, sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP, hữu cơ để đáp ứng yêu cầu thị trường quốc tế, giảm phụ thuộc vào thị trường truyền thống; hình thành nhiều chuỗi liên kết giữa hộ dân, HTX và doanh nghiệp để tạo đầu ra ổn định.

Sở Công thương chủ trì, phối hợp với các sở ngành, đơn vị có liên quan tiến hành rà soát, tổng hợp tình hình doanh nghiệp thu mua lúa trên địa bàn tỉnh xuất khẩu sang Philippines; tiếp thu ý kiến của cộng đồng doanh nghiệp về khó khăn, vướng mắc phát sinh trong quá trình sản xuất, xuất khẩu gạo để đề xuất giải pháp phù hợp; hỗ trợ các thương nhân kinh doanh xuất khẩu gạo tìm kiếm thị trường mới, tăng cường xúc tiến thương mại…