‘Đế chế gia đình’ Hóa chất Đức Giang: Từ lợi nhuận ‘khủng’ hàng ngàn tỉ đến vi phạm pháp luật

Hóa chất Đức Giang – một ‘đế chế’ gia đình

Trong vụ án được khởi tố tại Hóa chất Đức Giang cùng với 14 bị can, có 2 bị can là cha-con là ông Đào Hữu Huyền – Chủ tịch HĐQT của DGC, và con ông là Đào Hữu Duy Anh.

Ông Đào Hữu Duy Anh từng giữ chức Tổng Giám đốc tại DGC, đồng thời là Phó chủ tịch HĐQT. Việc ông này giữ vị trí quản lý điều hành cao nhất tại một doanh nghiệp niêm yết lớn như DGC mà cha của ông lại là CHủ tịch HĐQT, đã gây tranh cãi trong dư luận vì bị cho rằng đây là sự tập trung quyền lực vào gia đình và gia đình trị. Mới đây vào ngày 3.3.2026, ông Đào Hữu Duy Anh thôi chức Tổng giám đốc.

Trên thực tế, gia đình ông Đào Hữu Huyền có một quyền lực rất lớn tại DGC khi nắm giữ tỷ lệ lớn cổ phiếu.

Cụ thể tính đến cuối năm 2025, gia đình Huyền là nhóm cổ đông lớn nhất tại DGC với việc nắm giữ tổng cộng trên 40% vốn điều lệ: Ông Đào Hữu Huyền (Chủ tịch HĐQT) trực tiếp nắm giữ 69,79 triệu cổ phiếu, tương đương 18,38% vốn; bà Ngô Thị Ngọc Lan (em dâu ông Huyền) sở hữu 25,2 triệu cổ phiếu, tương đương 6,64% vốn; ông Đào Hữu Kha (em trai ông Huyền) nắm giữ 22,66 triệu cổ phiếu, tương đương 5,97% vốn; bà Nguyễn Thị Hồng Lan (vợ ông Huyền) sở hữu 14,29 triệu cổ phiếu, tương đương 3,76% vốn; ông Đào Hữu Duy Anh (Phó Chủ tịch HĐQT) nắm giữ 11,45 triệu cổ phiếu, tương đương 3,01% vốn; bà Đào Hồng Hạnh (con gái ông Huyền) nắm giữ 5,13 triệu cổ phiếu, tương đương 1,35% vốn.

Ngoài ra, các thành viên khác như vợ ông Duy Anh (bà Bùi Thị Hà Thu), em gái (bà Đào Thị Quyên) và một số người thân khác cũng nắm giữ lượng cổ phần từ hàng trăm nghìn đến hàng triệu đơn vị.

Đầu ngành phân bón – hóa chất với lợi nhuận hàng ngàn tỉ mỗi năm

Hóa chất Đức Giang là doanh nghiệp ngành phân bón - hóa chất niêm yết trên sàn chứng khoán HoSE duy nhất lọt vào nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn VN30.

DGC còn nổi tiếng với sản phẩm phốt pho vàng được ví là “con gà đẻ trứng vàng” giúp cho lợi nhuận của DGC giữ ổn định ở mức cao với biên lợi nhuận cao hơn các doanh nghiệp còn lại trong ngành. Cụ thể, Công ty Cổ phần Phốt pho Apatit Việt Nam (mã cổ phiếu PAT trên sàn UpCom), một công ty con do DGC sở hữu 51% vốn điều lệ và ông Đào Hữu Huyền làm Chủ tịch HĐQT, mỗi năm mang về hàng trăm tỉ đồng lợi nhuận nhờ vào việc sản xuất và kinh doanh phố pho vàng. Trong đó, mức lợi nhuận cao nhất PAT đạt được vào năm 2022, với 965 tỉ đồng. Năm 2025, PAT đạt mức lợi nhuận sau thuế 347 tỉ đồng.

Trong 5 năm gần đây nhất từ 2021-2025, DGC đã có mức doanh thu và lợi nhuận bùng nổ: Năm 2021 đạt 9.550 tỉ đồng doanh thu và 2.514 tỉ đồng lợi nhuận; năm 2022 đạt đỉnh doanh thu 14.444 tỉ đồng và lợi nhuận 6.037 tỉ đồng; năm 2023 là 9.748 tỉ đồng và 3.250 tỉ đồng; năm 2024 đạt lần lượt 9.865 tỉ đồng và 3.107 tỉ đồng; năm 2025 đạt 11.262 tỉ đồng doanh thu và lợi nhuận là 3.189 tỉ đồng.

Ngoài hoạt động kinh doanh đạt lợi nhuân cao, DGC còn có một lượng tiền mặt lớn gửi ngân hàng. Tính tới cuối năm 2025, DGC còn hơn 12.000 tỉ đồng tiền gửi có kỳ hạn tại ngân hàng, tăng khoảng 1.500 tỉ đồng so với đầu năm. Trong nhiều năm trở lại đây, doanh nghiệp này cũng “đều đặn như vắt chanh” nhận về hơn 600 tỉ đồng tiền lãi mỗi năm từ tiền gửi ngân hàng.

DGC cũng nổi tiếng với việc chia cổ tức bằng tiền mặt ở mức cao. Đơn cử trong đợt chia cổ tức đợt 1 năm 2025 vào tháng 12 năm ngoái, mức cổ tức lên tới 30%, tức 3.000 đồng cho mỗi cổ phiếu.

Các công ty chứng khoán đã nhận định sai về tình hình tại DGC?

Tháng 12.2025, cụ thể là từ ngày 16-18, mã cổ phiếu DGC đã bất ngờ giảm sàn 3 phiên liên tiếp. Khi đó, có tin đồn trên thị trường chứng khoán cho rằng Hóa chất Đức Giang vi phạm pháp luật và ông Đào Hữu Huyền đang bị điều tra. Tuy nhiên thông tin này không được xác nhận vì thế đã trôi qua nhiều ngày sau đó.

Trong khi đó, khối nhà đầu tư ngoại vẫn bền bỉ bán ra mã chứng khoán DGC khiến cho thanh khoản có những phiên lên tới vài chục triệu cổ phiếu. Cùng với đó, nhiều công ty chứng khoán đã siết chặt cho vay margin đối với mã DGC nhằm hạn chế rủi ro.

Đến ngày 19.12.2025, cổ phiếu DGC tiếp tục giảm giá sâu tới 6,3%, tức ở mức gần chạm sàn, khiến DGC bị “thổi bay” hơn 8.500 đồng vốn hóa qua 4 phiên. Chuỗi giảm này của DGC sau đó được nhiều công ty chứng khoán lý giải rằng, do thay đổi về chính sách thuế xuất khẩu hóa chất.

Cụ thể, thuế xuất khẩu đối với mặt hàng phốt pho vàng của DGC sẽ bị tăng thuế trong giai đoạn 2026-2027, dẫn đến việc điều chỉnh giảm dự báo lợi nhuận của tập đoàn trong những năm tới, gây tâm lý lo ngại cho nhà đầu tư dài hạn, khiến cho mã cổ phiếu DGC bị khối ngoại xả hàng mạnh. Và trên thực tế, nhiều quỹ ngoại đã thoái sạch vốn tại Hóa chất Đức Giang.

Cho dù nhận định từ các công ty chứng khoán không chính xác, nhưng khối ngoại thì vẫn rất tinh tường và đầy tai mắt. Cho đến ngày 17.3.2026, khi thông tin khởi tố tại DGC cùng với 14 bị can được công bố, động thái bán sạch cổ phiếu DGC của nhiều quỹ ngoại mới được nhìn nhận và lý giải một cách rõ nét hơn.