Thời sự

Để Tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học

Đỗ Hà • 15/11/2026 11:07

“Có giáo viên cần bắt đầu từ việc tự tin đưa ra một câu hướng dẫn bằng tiếng Anh, trong khi người khác đã sẵn sàng thiết kế cả một hoạt động học tập bằng tiếng Anh. Vì vậy, đào tạo cần bắt đầu từ đúng năng lực và công việc thực tế của người học”, bà Nguyễn Thị Thu Thảo, Giảng viên tại Lumik Academy, nhận định.

Xác định đúng điểm xuất phát trước khi bồi dưỡng

Vừa qua, các Sở Giáo dục và Đào tạo trên cả nước đã tổ chức khảo sát năng lực tiếng Anh với đầy đủ bốn kỹ năng nghe, nói, đọc, viết cho hơn 83.000 giáo viên phổ thông tại 11 tỉnh, thành phố. Hoạt động nhằm nhận diện thực trạng, từ đó xây dựng kế hoạch bồi dưỡng phù hợp nhằm thực hiện chủ trương của Chính phủ về việc đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học.

Điều này cho thấy việc phát triển năng lực tiếng Anh cho giáo viên đang dần chuyển từ cách tiếp cận chung sang xác định khoảng cách năng lực cụ thể. Trong cùng một trường học, giáo viên có thể khác nhau về trình độ ngoại ngữ, cấp học, môn phụ trách và kinh nghiệm sử dụng tiếng Anh trong lớp.

Cách tiếp cận theo từng mức độ cũng đang được đặt ra trong quá trình xây dựng Khung Phát triển Chuyên môn cho giáo viên Việt Nam. Dự thảo xác định sáu nhóm năng lực, từ kiến thức chuyên môn và ngôn ngữ, thực hành sư phạm đến ứng dụng công nghệ số, AI và năng lực dẫn dắt đổi mới; đồng thời chia quá trình phát triển thành bốn cấp độ gồm nền tảng, phát triển, thành thạo và dẫn dắt chuyên môn.

Cách phân tầng này cho phép giáo viên xác định mình đang ở đâu và cần phát triển năng lực nào, thay vì áp dụng một chuẩn giống nhau cho tất cả.

Điều này đặc biệt phù hợp với EMI - Phương pháp tiếp cận giảng dạy bằng tiếng Anh (English as a Medium of Instruction) mà nhiều cơ sở giáo dục đang chủ động ứng dụng hiện nay. EMI không hướng giáo viên bộ môn trở thành giáo viên ngoại ngữ, mà giúp họ sử dụng tiếng Anh như một phương tiện để truyền đạt nội dung, tổ chức hoạt động và hỗ trợ người học tiếp cận kiến thức.

Vì vậy, điểm xuất phát không nên chỉ được đo bằng câu hỏi “biết bao nhiêu tiếng Anh”, mà bằng “đã có thể làm gì bằng tiếng Anh trong lớp học”.

Giáo viên mầm non có thể bắt đầu từ những câu hướng dẫn ngắn và hoạt động lặp lại hằng ngày. Giáo viên tiểu học cần tiến thêm tới mở bài, giải thích khái niệm và đặt câu hỏi. Ở THCS, yêu cầu có thể mở rộng sang thuật ngữ môn học, ngôn ngữ học thuật và các hoạt động phát triển tư duy.

Từ dám dùng tiếng Anh đến tự thiết kế bài dạy EMI

Nguyên tắc tiếp cận này, cùng việc tích hợp Trí tuệ nhân tạo (AI) đang được Lumik Academy - Trung tâm Đào tạo trực tuyến SAT, IELTS và Academic English, trực thuộc Viện Công nghệ Blockchain và Trí tuệ nhân tạo ABAII - đưa vào các lớp EMI dành cho các giáo viên ở nhiều cấp học.

truong1.jpg
Hơn 700 cán bộ quản lý, giáo viên Tiểu học và THCS phường Mạo Khê, tỉnh Quảng Ninh tham gia hội thảo “Ứng dụng AI xây dựng hệ sinh thái tiếng Anh” do Viện ABAII tổ chức quý 3/2026.

Ở cấp độ cơ bản, trọng tâm chương trình là giúp giáo viên hình thành sự tự tin, làm chủ ngôn ngữ tiếng Anh sử dụng trong lớp và hiểu các nguyên tắc cốt lõi của EMI. Với giáo viên mầm non, ngôn ngữ được thiết kế theo hướng câu ngắn, từ vựng cụ thể, kết hợp hình ảnh, vật thật và phương pháp phản xạ toàn thân - sử dụng lời nói đi cùng hành động để giúp trẻ hiểu mà không phụ thuộc hoàn toàn vào việc dịch sang tiếng Việt.

Từ nền tảng này, chương trình mở rộng sang cách mở đầu bài học, giải thích nội dung, đặt câu hỏi, hướng dẫn, quản lý lớp, hỗ trợ người học, đánh giá và phản hồi. AI được đưa vào ở giai đoạn sau để hỗ trợ thiết kế bài học, tạo học liệu, xây dựng câu hỏi và điều chỉnh hoạt động theo trình độ người học.

Mỗi nội dung đều gắn với thực hành. Giáo viên quay video khi áp dụng kỹ thuật vào lớp, tích lũy thành hồ sơ thực hành cá nhân và thực hiện bài dạy minh họa cuối khóa. Ở các cấp độ cao hơn, người học tiến tới hoàn thiện một bài dạy EMI gồm mục tiêu môn học, mục tiêu ngôn ngữ, cách hỗ trợ học sinh, đánh giá và phản hồi.

truong2.jpg
Bà Nguyễn Thị Thu Thảo giới thiệu những câu tiếng Anh đơn giản và các hoạt động quen thuộc trong lớp học tới giáo viên Mầm non Mạo Khê 2, tỉnh Quảng Ninh.

“Mục tiêu của EMI không phải biến giáo viên Toán, Khoa học hay Mầm non thành giáo viên tiếng Anh. Tiếng Anh chỉ là công cụ. Đích đến là giáo viên có thể dùng công cụ đó một cách tự tin để dạy tốt hơn”, bà Thảo chia sẻ.

Nhìn rộng hơn, đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học không phải câu chuyện riêng của từng giáo viên hay từng khóa bồi dưỡng. Đây là một chuyển đổi mang tính hệ thống, được định hướng từ Kết luận số 91-KL/TW và Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị, và được cụ thể hóa tại Đề án “Đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học giai đoạn 2025–2035, tầm nhìn đến năm 2045” ban hành kèm theo Quyết định số 2371/QĐ-TTg ngày 27/10/2025 của Thủ tướng Chính phủ. Nỗ lực của giáo viên chỉ phát huy hiệu quả khi đi cùng một phương pháp đào tạo khoa học, được kiểm chứng, cùng sự vào cuộc chủ động của lãnh đạo nhà trường và cơ quan quản lý.

Ở quy mô rộng hơn, điều đó đòi hỏi sự đồng bộ giữa chuẩn năng lực, chương trình bồi dưỡng, cơ chế đánh giá và chính sách đãi ngộ cho đội ngũ; giữa đầu tư hạ tầng, học liệu với việc ứng dụng AI có chủ đích. Khi các mắt xích này được kết nối, tiếng Anh mới thực sự đi vào đời sống học đường, không chỉ như một môn học mà như một công cụ nâng cao chất lượng giáo dục và năng lực hội nhập của nguồn nhân lực Việt Nam.

Nổi bật
      Mới nhất
      Để Tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học
      • Mặc định

      POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO