Đề xuất tiếp công dân trực tuyến, tạo thuận lợi cho người tố cáo
Dự thảo Luật Tiếp công dân (sửa đổi) quy định về hình thức tiếp dân trực tuyến, nhằm nâng cao hiệu quả đối thoại, giảm thời gian và chi phí cho người dân khi thực hiện quyền khiếu nại, tố cáo.
Sáng 11.11, Quốc hội nghe tờ trình và báo cáo Thẩm tra dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tiếp công dân, Luật Khiếu nại, Luật Tố cáo.
Bổ sung quy định về hình thức tiếp công dân trực tuyến
Trình bày tờ trình, Tổng Thanh tra Chính phủ Đoàn Hồng Phong cho hay: Luật Tiếp công dân lược bỏ quy định liên quan đến cấp huyện trong tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo; điều chỉnh thẩm quyền, trách nhiệm trong công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo theo mô hình tổ chức mới của chính quyền địa phương, của Tòa án nhân dân, Viện kiểm sát nhân dân, hệ thống cơ quan thanh tra.
Ngoài ra, tăng cường trách nhiệm của người đứng đầu các cơ quan trong công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo.
Song song đó, bổ sung quy định về tiếp công dân trực tuyến; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số, xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về tiếp công dân, xử lý đơn, giải quyết khiếu nại, tố cáo để phục vụ công tác tiếp công dân, xử lý đơn, giải quyết khiếu nại, tố cáo.
Theo ông Phong, việc quy định về hình thức tiếp công dân trực tuyến nhằm thể chế hóa các nghị quyết, kết luận của Bộ Chính trị; tạo điều kiện thuận lợi hơn cho cơ quan, tổ chức, cá nhân khi thực hiện quyền khiếu nại, tố cáo của mình, nhất là trường hợp ở xa, đi lại khó khăn.
Tiếp công dân trực tuyến là việc cơ quan, tổ chức, người tiếp công dân sử dụng thiết bị điện tử được kết nối với nhau thông qua môi trường mạng tại nơi tiếp công dân để đón tiếp, lắng nghe, tiếp nhận khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh của công dân; giải thích, hướng dẫn công dân việc thực hiện khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh theo đúng quy định của pháp luật.
Việc này phải tuân thủ các quy định của pháp luật; bảo đảm an ninh, an toàn thông tin mạng; đảm bảo giữ bí mật và an toàn cho người tố cáo theo quy định của pháp luật. Biên bản làm việc, dữ liệu, tài liệu, hồ sơ phát sinh trong quá trình tiếp công dân trực tuyến được bảo đảm, có giá trị pháp lý và là căn cứ để giải quyết vụ việc.
Dự thảo luật giao Chính phủ quy định chi tiết điều kiện tổ chức và trình tự, thủ tục tiếp công dân trực tuyến.
Ông Phong cho hay việc quy định tiếp công dân bằng hình thức trực tuyến nhằm tạo điều kiện thuận tiện cho công dân, nâng cao hiệu quả công tác tiếp công dân; đồng thời góp phần cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính. Cùng với việc không còn tổ chức cấp huyện và sắp xếp tổ chức bộ máy, góp phần cắt giảm khoảng 30% số lượng thủ tục hành chính trong công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo.
Sớm quy định trình tự chi tiết
Trình bày báo cáo thẩm tra dự án luật, Chủ nhiệm Ủy ban Dân nguyện và Giám sát Dương Thanh Bình tán thành với quy định về hình thức tiếp công dân trực tuyến.
Ông Bình cho rằng điều này nhằm đẩy mạnh thực hiện chuyển đổi số trong hoạt động tiếp công dân, xử lý đơn, giải quyết khiếu nại, tố cáo; góp phần tạo thuận lợi cho công dân khi thực hiện quyền khiếu nại, tố cáo, đồng thời giảm áp lực tại trụ sở tiếp công dân.
Tuy nhiên, có ý kiến của uỷ ban đề nghị Chính phủ đánh giá thêm về hiệu quả của việc triển khai mô hình tiếp công dân trực tuyến trong thời gian qua; các điều kiện hạ tầng kỹ thuật để đảm bảo kết nối giữa trụ sở tiếp công dân cấp tỉnh với trụ sở tiếp công dân ở trung ương, giữa trụ sở tiếp công dân cấp tỉnh với các điểm tiếp công dân cấp tỉnh và cấp xã...
Ngoài ra, nghiên cứu xây dựng, ban hành Nghị định của Chính phủ cùng thời điểm có hiệu lực của luật sau khi được Quốc hội thông qua; trong đó quy định chi tiết trình tự, thủ tục, quyền và nghĩa vụ của công dân, trách nhiệm của cơ quan nhà nước trong tiếp công dân trực tuyến, bảo đảm phù hợp với điều hạ tầng, kinh tế - kỹ thuật của từng địa phương.
Có ý kiến đề nghị nghiên cứu sửa đổi quy định về nơi tiếp công dân tại khoản 3 Điều 2 của luật cho phù hợp với quy định của dự thảo luật về các hình thức tiếp công dân trực tiếp và trực tuyến; bổ sung giải thích khái niệm “tiếp công dân trực tuyến”, “tiếp công dân trực tiếp”; bổ sung hình thức “tiếp công dân trực tiếp kết hợp tiếp công dân trực tuyến” trong dự thảo luật.
Đề nghị cấm tiết lộ danh tính người tố cáo dưới mọi hình thức
Đối với dự thảo Luật Tố cáo, theo ông Dương Thanh Bình, Ủy ban cơ bản thống nhất với quy định của dự thảo luật về việc bổ nguyên tắc giải quyết tố cáo; quy định về thẩm quyền của Thủ tướng Chính phủ trong giải quyết tố cáo để phù hợp với thực tiễn.
Về việc bổ sung quy định Thủ tướng Chính phủ ủy quyền cho Tổng Thanh tra Chính phủ trong việc thụ lý tố cáo, một số ý kiến đề nghị nghiên cứu quy định cụ thể hơn trong việc phân cấp ủy quyền trong việc ban hành văn bản thông báo kết luận tố cáo đối với trường hợp cán bộ, công chức giữ chức vụ bộ trưởng và tương đương để đảm bảo tính thứ bậc trong quản lý hành chính nhà nước.
Theo Chủ nhiệm Ủy ban Dân nguyện và Giám sát, có ý kiến cho rằng hiện nay, việc bảo vệ người tố cáo còn nhiều bất cập, không ít trường hợp người tố cáo bị tiết lộ danh tính, chịu áp lực, thậm chí bị trù dập hoặc trả thù, nhưng việc xử lý hành vi này còn thiếu tính răn đe.
Do đó Ủy ban đề nghị nghiên cứu bổ sung quy định cấm tiết lộ danh tính người tố cáo dưới mọi hình thức và xác định rõ trách nhiệm pháp lý của cơ quan, tổ chức để xảy ra việc lọt, lộ thông tin này; cân nhắc luật hóa việc tiếp nhận, xử lý đối với “tố cáo ẩn danh hoặc tố cáo qua mạng” phù hợp với chủ trương của cấp có thẩm quyền.
