Diễn biến mới trong việc đưa tài sản số từ ‘vùng xám’ sang ‘vùng sáng’

Đã có DN nộp hồ sơ xin cấp phép kinh doanh tài sản số

Năm 2025 đánh dấu một bước ngoặt lớn đối với thị trường tài sản số Việt Nam, đặc biệt sau khi Luật Công nghiệp công nghệ số và Nghị quyết số 05/2025/NQ-CP ra đời, chính thức cho phép thí điểm thị trường tài sản mã hóa.

Cùng với sự nhanh chóng chuẩn bị tham gia thị trường của nhiều ngân hàng, công ty chứng khoán, mới đây, Bộ Tài chính đã ban hành Quyết định số 96 về việc công bố thủ tục hành chính mới trong lĩnh vực tài sản số. Điều này thúc đẩy thêm một bước tiến cho việc thí điểm sàn giao dịch tài sản số.

Theo quyết định, 3 thủ tục hành chính mới được ban hành trong lĩnh vực tài sản mã hóa thuộc phạm vi chức năng quản lý của Bộ Tài chính.

Thứ nhất, cấp giấy phép cung cấp dịch vụ tổ chức thị trường giao dịch tài sản mã hóa; thứ hai, điều chỉnh giấy phép cung cấp dịch vụ tổ chức thị trường giao dịch tài sản mã hóa; thứ ba, thu hồi giấy phép cung cấp dịch vụ tổ chức thị trường giao dịch tài sản mã hóa.

Theo thông báo từ Ủy ban Chứng khoán, việc tiếp nhận hồ sơ các thủ tục hành chính nêu trên được bắt đầu từ ngày 20.1.2026.

Cùng với diễn biến mới này, ông Nguyễn Xuân Minh - Chủ tịch HĐQT CTCP Chứng khoán Kỹ Thương (TCBS) cho hay TCBS đã nộp hồ sơ xin cấp phép kinh doanh crypto, tài sản số.

Doanh nghiệp có thể sẽ được cấp phép trong khoảng ba tháng tới, hoặc sớm hơn, tùy thuộc vào tiến độ và mức độ phê duyệt của cơ quan quản lý nhà nước.

Ông Minh cho biết về cơ bản đã hoàn tất công tác chuẩn bị cho mảng kinh doanh này. Công ty đã xây dựng nền tảng công nghệ, hệ thống vận hành cũng như ban hành đầy đủ các quy trình cần thiết cho hoạt động kinh doanh tài sản số. Khi được cấp phép có thể triển khai hoạt động kinh doanh gần như ngay lập tức.

Cũng theo Quyết định số 96/QĐ-BTC của Bộ Tài chính, doanh nghiệp muốn thí điểm sàn giao dịch tài sản số cần trải qua 5 bước để được cấp phép. Các bước này được giải quyết trong thời hạn 30 ngày với đầy đủ các tài liệu quy định. Như vậy, nếu tính cả lịch nghỉ Tết âm lịch sắp tới, thì sớm nhất sàn tài sản số đầu tiên có thể được cấp phép từ tháng 3.2026.

Thống kê đến thời điểm hiện nay, đã có khoảng 10 công ty chứng khoán và ngân hàng công bố kế hoạch, sẵn sàng tham gia cung cấp dịch vụ sàn giao dịch tài sản mã hóa khi được cơ quan quản lý cấp phép.

Trong nhóm công ty chứng khoán, Chứng khoán SSI từ năm 2022 đã thành lập Công ty cổ phần Công nghệ số SSI (SSI Digital - SSID). Gần đây, SSID cùng Công ty TNHH Quản lý Quỹ SSI ký kết hợp tác chiến lược với Tether, U2U Network và Amazon Web Services, nhằm xây dựng hệ sinh thái tài chính số tại Việt Nam.

Chứng khoán VIX cũng góp vốn thành lập Sàn giao dịch Tài sản mã hóa VIX (VIXEX), ký kết hợp tác với FPT để chuẩn bị hạ tầng công nghệ; MB hợp tác kỹ thuật với Dunamu - đơn vị vận hành Upbit, sàn giao dịch tiền điện tử lớn nhất Hàn Quốc; Techcombank cũng đã thành lập Sàn giao dịch Tài sản mã hóa Techcom (TCEX); VPBank cũng đã chuẩn bị đầy đủ nguồn lực và sẵn sàng triển khai hoạt động ngay khi được cơ quan quản lý cấp phép…

Ngược lại, cũng đã có doanh nghiệp tính toán tham gia vào lĩnh vực này nhưng sau đó rút lui. Ví dụ Chứng khoán Vietcap (VCI) đã quyết định dừng dự án lập sàn giao dịch tài sản số. Lý do được đưa ra là yêu cầu vốn điều lệ quá lớn, lên tới 10.000 tỉ đồng, trong khi đây là lĩnh vực còn rất mới và tiềm ẩn nhiều rủi ro.

Tài sản số không còn thuần tuý đầu cơ

Việt Nam hiện nằm trong top 7 toàn cầu và Top 3 khu vực châu Á – Thái Bình Dương về mức độ chấp nhận tài sản mã hóa, với hơn 17 triệu người sở hữu.

Dòng vốn liên quan đến blockchain và tài sản mã hóa vào Việt Nam giai đoạn 2024 – 2025 được ghi nhận trên 220 tỉ USD. Đáng chú ý, trong nhóm lao động tự do, tỷ lệ sở hữu tài sản mã hóa vượt 85%, cho thấy mức độ phổ cập cao của tài sản số trong lực lượng lao động trẻ.

Tại chương trình ABAII Unitour, bà Nguyễn Vân Hiền, Phó chủ tịch kiêm Tổng thư ký Hiệp hội Blockchain và tài sản số Việt Nam (VBA) cho biết cho biết thị trường tài sản mã hóa toàn cầu hiện có quy mô vốn hóa hơn 3.100 tỉ USD, với trên 600 triệu người dùng và hơn 30 triệu dự án token.

Theo bà Hiền, tài sản mã hóa đang bước sang một giai đoạn phát triển mới, không còn thuần túy mang tính đầu cơ mà đã được nhiều chính phủ và doanh nghiệp lớn nắm giữ như một phần trong chiến lược tài chính.

Dữ liệu từ BitcoinTreasuries cho thấy các chính phủ đang sở hữu hơn 647.000 BTC, trong khi các doanh nghiệp niêm yết nắm giữ trên 1,1 triệu BTC, phản ánh sự thay đổi căn bản trong cách tiếp cận tài sản số ở cấp quốc gia và tập đoàn.

Về khung pháp lý, bà Hiền cho biết Việt Nam đang có những bước tiến rõ rệt, với Luật Công nghiệp Công nghệ số có hiệu lực từ 1.1.2026 và Nghị quyết 05/2025/NQ-CP về thí điểm thị trường tài sản mã hóa trong 5 năm. Đặc biệt, ngày 20.1.2026, Bộ Tài chính đã chính thức mở cổng tiếp nhận hồ sơ đăng ký sàn giao dịch tài sản mã hóa, tạo tiền đề cho thị trường vận hành minh bạch, an toàn và bền vững hơn.

Còn bà Khuất Bích Thủy, Giám đốc Pháp lý và cấp phép của Tether tại Việt Nam, cho rằng yếu tố minh bạch và tuân thủ sẽ ngày càng là “tiêu chuẩn bắt buộc” khi thị trường tài sản số bước vào giai đoạn phát triển chính thống.

"Nhân lực trong lĩnh vực này cần rèn tư duy toàn cầu, khả năng tự học và kỷ luật nghề nghiệp cao, đồng thời cần trang bị các năng lực nền tảng như ngoại ngữ chuyên ngành, kiến thức về an toàn tài chính số và nhận thức đúng về quản trị rủi ro", đại diện Tether tại Việt Nam nói.