Định vị thương hiệu để Cần Thơ dẫn dắt du lịch vùng Mekong phát triển bền vững

Phóng viên Một Thế Giới đã có cuộc vấn với bà Nguyễn Thị Việt Hồng, Giám đốc chiến lược Công ty Tư vấn Bồ Công Anh xung quanh vấn đề ‘cải cách’ du lịch Cần Thơ.

- Thưa bà, vì sao trong bối cảnh hiện nay, Cần Thơ cần đặt vấn đề định vị thương hiệu điểm đến thay vì chỉ tiếp tục quảng bá những lợi thế vốn có?

- Bà Nguyễn Thị Việt Hồng: Trong nhiều năm qua, Cần Thơ đã đầu tư đáng kể cho hạ tầng du lịch, phát triển sản phẩm và xúc tiến quảng bá. Tuy nhiên, khi các địa phương trong Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) đều khai thác những tài nguyên tương đồng như sông nước, chợ nổi, miệt vườn, du lịch nông nghiệp hay du lịch cộng đồng thì việc chỉ quảng bá những gì mình đang có sẽ không còn tạo được lợi thế cạnh tranh.

Điều Cần Thơ cần lúc này không phải là giới thiệu thêm nhiều điểm tham quan, mà phải trả lời được câu hỏi: "Cần Thơ khác gì?". Đây chính là cốt lõi của định vị thương hiệu điểm đến. Định vị không phải là xây dựng một khẩu hiệu mới hay thiết kế một logo đẹp, mà là xác lập vai trò chiến lược của thành phố trong tâm trí du khách, doanh nghiệp, nhà đầu tư và cộng đồng.

Kinh nghiệm của Đà Nẵng cho thấy, thành phố này không phát triển theo hướng xây thêm nhiều điểm du lịch rời rạc mà tập trung xây dựng thương hiệu điểm đến thống nhất, hình thành các biểu tượng đô thị, phát triển chuỗi sự kiện thường niên, đầu tư hạ tầng đồng bộ và xúc tiến quảng bá lâu dài. Nhờ đó, từ một điểm trung chuyển, Đà Nẵng đã trở thành điểm đến chính của du khách.

Cần Thơ cũng đang đứng trước cơ hội tương tự. Sau quá trình tái cấu trúc vùng, không gian phát triển được mở rộng, hạ tầng giao thông với sân bay, cao tốc và hệ thống cầu đường đang thay đổi mạnh mẽ. Đây là thời điểm thích hợp để tái xác lập vai trò của Cần Thơ trong bản đồ du lịch vùng Mekong.

Nếu không nhanh chóng định vị rõ ràng, Cần Thơ có thể vẫn là trung tâm hành chính, kinh tế của vùng nhưng sẽ dần đánh mất vai trò trung tâm du lịch khi nhiều địa phương như An Giang, Cà Mau hay Đồng Tháp đang tăng tốc rất nhanh. Trong khi đó, khách du lịch hiện nay cũng không còn chỉ tìm kiếm nơi để tham quan mà quan tâm nhiều hơn đến trải nghiệm, cảm xúc, phong cách sống và câu chuyện văn hóa. Chính sự thay đổi này đòi hỏi Cần Thơ phải có cách tiếp cận hoàn toàn mới trong phát triển điểm đến.

- Theo bà, Cần Thơ cần làm gì để tạo ra bản sắc riêng, không rơi vào tình trạng "địa phương nào cũng giống địa phương nào" trong phát triển du lịch?

- Bà Nguyễn Thị Việt Hồng: Theo tôi, có ba việc cần làm:

Thứ nhất, phải xác lập một định vị thương hiệu du lịch đủ khác biệt và đủ mạnh. Thay vì quảng bá dàn trải mọi giá trị đang có, Cần Thơ cần lựa chọn một bản sắc cốt lõi để dẫn dắt toàn bộ hoạt động phát triển sản phẩm, truyền thông và đầu tư. Khi đã có định vị rõ ràng, mọi sản phẩm, lễ hội, không gian công cộng hay chiến dịch quảng bá đều phải kể cùng một câu chuyện, để mỗi khi nhắc đến Cần Thơ, du khách có thể hình dung ngay một hình ảnh rất riêng mà không nhầm lẫn với bất kỳ địa phương nào khác.

Thứ hai, phải chuyển từ khai thác tài nguyên sang sáng tạo trải nghiệm. Sông nước, chợ nổi hay vườn cây là tài nguyên chung của cả vùng, nhưng cách kể câu chuyện và cách tạo trải nghiệm mới là yếu tố tạo nên sự khác biệt. Chợ nổi Cái Răng không nên chỉ là nơi mua bán trên sông, mà cần trở thành một không gian văn hóa sống, nơi du khách được khám phá lịch sử thương hồ, thưởng thức nghệ thuật, ẩm thực và các hoạt động trải nghiệm cả ban ngày lẫn ban đêm. Bên cạnh đó, thành phố cần đầu tư những sản phẩm có khả năng trở thành biểu tượng như chương trình nghệ thuật thực cảnh quy mô lớn kể câu chuyện vùng đất Tây Đô, lễ hội ẩm thực mang tầm quốc gia, lễ hội sông nước đặc sắc, các tuyến du lịch đêm và hệ thống trải nghiệm ven sông được tổ chức bài bản. Đây mới là những sản phẩm đủ sức tạo động lực để du khách lựa chọn Cần Thơ thay vì chỉ ghé qua.

Thứ ba, phải xây dựng hệ sinh thái du lịch thống nhất thay vì phát triển rời rạc. Mỗi sản phẩm mới cần được đặt trong một chiến lược chung, có sự kết nối giữa hạ tầng, không gian đô thị, văn hóa, nghệ thuật, ẩm thực và dịch vụ. Chính quyền đóng vai trò kiến tạo không gian và cơ chế; doanh nghiệp đầu tư sản phẩm, dịch vụ chất lượng cao; cộng đồng địa phương trở thành chủ thể gìn giữ và lan tỏa bản sắc. Khi tất cả cùng hướng về một định vị chung, Cần Thơ sẽ không chỉ có thêm sản phẩm mới mà còn hình thành được một thương hiệu điểm đến rõ nét, đủ sức cạnh tranh với các trung tâm du lịch lớn trong khu vực.

Tôi cho rằng, trong giai đoạn tới, mục tiêu của Cần Thơ không nên dừng ở việc “có nhiều điểm tham quan”, mà phải hướng tới việc sở hữu những trải nghiệm chỉ có thể tìm thấy ở Cần Thơ. Khi đó, thành phố sẽ không còn là điểm dừng chân trong hành trình khám phá miền Tây, mà trở thành một điểm đến đủ hấp dẫn để du khách chủ động lựa chọn, lưu trú lâu hơn và sẵn sàng quay trở lại nhiều lần.

- Bà kỳ vọng gì về vai trò của Cần Thơ trong hệ sinh thái du lịch vùng ĐBSCL trong thời gian tới?

- Bà Nguyễn Thị Việt Hồng: Tôi kỳ vọng Cần Thơ sẽ không chỉ là trung tâm hành chính hay giao thông của ĐBSCL, mà sẽ trở thành trung tâm du lịch có sức dẫn dắt của cả vùng - nơi định hình hình ảnh, nâng tầm giá trị và tạo ra động lực tăng trưởng cho du lịch Đồng bằng sông Cửu Long.

Theo tôi, vai trò đó không được đo bằng lượng khách đi qua, mà phải được đo bằng khả năng giữ chân du khách lâu hơn, tạo ra mức chi tiêu cao hơn và xây dựng một thương hiệu điểm đến đủ mạnh để đại diện cho cả vùng.

Hiện nay, phần lớn du khách vẫn xem Cần Thơ là điểm trung chuyển trước khi đến các địa phương khác. Tôi mong rằng trong tương lai, Cần Thơ sẽ trở thành điểm đến chính - nơi du khách lựa chọn lưu trú nhiều ngày, trải nghiệm những sản phẩm đặc sắc nhất và từ đó kết nối đến các tỉnh lân cận. Khi đó, thành phố không chỉ đón dòng khách mà còn giữ lại phần lớn giá trị kinh tế từ du lịch.

Muốn làm được điều đó, Cần Thơ cần hướng tới mô hình trung tâm chi tiêu cao của vùng, thay vì chỉ là nơi có lượng khách đông. Thành phố cần ưu tiên phát triển các sản phẩm có giá trị gia tăng lớn như du lịch nghỉ dưỡng chất lượng cao, du lịch hội nghị và sự kiện, du lịch đường sông, các chương trình biểu diễn nghệ thuật quy mô lớn, lễ hội mang tầm quốc gia và quốc tế, cùng hệ thống ẩm thực, mua sắm và trải nghiệm về đêm đủ hấp dẫn để kéo dài thời gian lưu trú và gia tăng mức chi tiêu của du khách.

Tôi cũng kỳ vọng Cần Thơ sẽ là địa phương đầu tiên trong vùng xây dựng được một thương hiệu điểm đến rõ ràng, nhất quán và có sức lan tỏa. Khi thương hiệu được xác lập, mọi hoạt động từ quy hoạch không gian, phát triển sản phẩm, tổ chức sự kiện đến xúc tiến quảng bá sẽ cùng hướng về một mục tiêu chung. Đó là nền tảng để thành phố tạo dựng hình ảnh bền vững trong tâm trí du khách, thay vì thay đổi thông điệp theo từng giai đoạn.

Tôi tin rằng, khi Cần Thơ xây dựng được một thương hiệu đủ mạnh và trở thành trung tâm chi tiêu cao của ĐBSCL, thành phố sẽ không chỉ nâng cao năng lực cạnh tranh của riêng mình mà còn góp phần nâng tầm hình ảnh của toàn vùng trên bản đồ du lịch Việt Nam và quốc tế. Đó mới là vai trò xứng đáng với vị thế của một đô thị trung tâm của vùng trong giai đoạn phát triển mới.

- Xin cám ơn bà.